Бай баласы мен жарлы баласы ашық сабағы 6 сынып

Ашық сабақ Қазақ әдебиеті 6-сынып

Сабақтың тақырыбы: ЫбырайАлтынсарин. Бай баласы мен жарлы баласы әңгімесі

Сабақтың мақсаты: Білімділік – балаларға Ы.Алтынсаринның шығармашылығымен таныстыру арқылы қазақ әдебиетінен білімдерін кеңейту.

Дамытушылық – ауызекі сөйлеу дағдысын қалыптастыру, ойлау, өз ойын тура, анық айту дағдыларын дамыту, әдеби таным негіздерін білуіне жағдай жасау.

Тәрбиелік – жаман қасиеттерден жирендіру, еңбекті, татулық пен достықты бағалауға баулу.

Сабақтың түрі: Жаңа сабақ

Сабақтың әдіс -тәсілі: сұрақ - жауап, мәнерлеп оқу, аудару, іздендіру, түсіндіру.

Көрнекілігі: Ы. Алтынсариннің портреті, Венн диаграммасы, суреттер,кестелер презентация.

Пәнаралық байланыс: қазақ тілі, орыс тілі, орыс әдебиеті, тарих.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі: -оқушыларды түгелдеу;

- назарларын сабаққа аудару;

Сәлеметсіңдерме балалар.Отырыңдар.Кезекші кім? Сыныпта кім жоқ

Жағымды психологиялық жағдай тұғызу: ? Балалар, сабағымызды жаңылтпаштардан бастайық.

ІІ. Сабақтың тақырыбын хабарлау, мақсатын оқушылармен бірге анықтау:Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы «ЫбырайАлтынсарин. Бай баласы мен жарлы баласы әңгімесі»

Қалай ойлайсыңдар, бүгінгі сабағымыздың мақсаты қандай?

Балалар айтады мақсатты

Сыныпқа Ы.Алтынсариннің ролін ойнап, оқушы кіреді: Кел, балалар, оқылық!

Оқығанды көңілге,

Ықыласпен тоқылық!

Оқысандар, балалар,

Шамнан шырақ жағылар.

Тілегенің алдыңнан,

Іздемей-ақ табылар

Бұл кім деп ойлайсыңдар? Дұрыс, Ыбырай атамыз жай келген жоқ, біздің білімізді тексеруге келді. Қазір біз үй тапсырмасын көрсетейік. Ы. Алтынсарин – ұлы ағартушы туралы үйде ізденіп, Ыбырай аталарымыз туралы презентация дайындап келуге деген тапсырма берілген, соны қорғайсындар. Және де оның көптеген шығармаларының бірі «Бай баласы мен жарлы баласы» атты әңгімесін оқып келу.

ІІІ. Үй тапсырмасын тексеру: Ы. Алтынсарин – презентация.

ІҮ Өткенді қайталау арқылы сабақтың жаңа кезеніне көшу: Ы.Алтынсариннің өмір жолы мен шығармашылығын тексеру үшін сұрақтар қоямын

-Ыбырай Алтынсарин кім? Ұлы ағартушы,педагог,ақын, жазушы

-Ол қай жылы, қайда туды? 1841жылы Қостанай облысында туды

-Қандай мектептерді бітірді? Орынборда қазақ балалары үшін ашылған мектепті

-Ол қандай мектепте мұғалім боп жұмыс істеді? Торғайда 4 сыныптық қазақ мектебінде орыс тілі мұғалімі болды

-Жазған оқу құралы қалай аталады? «Қазақтарға орыс тілін үйретудің бастауыш құралы»

- Шығармалары кімге арналған? Ы.А-нің шығармалары балаларға арналған

- Қандай өлеңдерін білесіңдер? «Кел балалар оқылық»,жаз, өзен

- Ыбырай Алтынсарин қай жылы қайтыс болды? 1889 қайтыс болды.

Ыб. Алт. Сөзі: Ал , балалар, сендер мен туралы көп мәлімет білесіңдер екен, қазір мен сендерге бір үзінді көрсетемін , ал сендер айтып беріндер қай шығармадан алынғанын.

Әңгімеден үзінді.(көрініс)

Ү.Жаңа сабақ: Кітаппен жұмыс: «Бай баласы мен жарлы бала әңгімесі»

Қазах хрестоматиясында Ыбырай Алтынсариннің шығармалары шағын түрде жазылған. Мұндай көркем шығарма орыс тілінде қалай аталады?

Дұрыс, рассказ- қазақ тілінде рассказ әңгіме деп аталады.

Әдебиет теориясынан түсінік беру. Әңгіме туралы. Әңгіме – көлемі жағынан шағын, баяндау түрінде қара сөзбен жазылған, оқиғаға құрылған көркем шығарма. Әңгімеде өмірдің бір мезеті, қысқа оқиғалар суреттеледі. Кейіпкерлер саны шектеулі болады. Қазақ әдебиетінде балаларға арнап тұңғыш әңгімелер жазған – Ыбырай Алтынсарин. Дәптермен жұмыс: осы түсінікті дәптерге жазу.

1.Сөздікпен жұмыс: интерактивті тақтада жаңа сөздерге арналған суреттер шығады. (Топпен, жұппен, жекелей айтып шығу)

бай баласы- сын богача мола – могила

жарлы баласы- сын бедняка қарлығаш- ласточка

құрдас- ровесник мұқтаждық- нужда

үйрек – утка

Осы жаңа сөздермен сөз тіркестері мен сөйлем құрастырындар.

2. Мәтіннің композициясын анықтау:

Бастамасы –вступление

Бір күні ел көшкенде қыр астында ойнап жүріп,ескерілмей, екеуі жұртта қалыпты.

Даму шегі –основная часть

-Жылағанмен еш нәрсе өнбес, көшкен ауылды іздеп табалық,- деді Үсен

Шарықтау шегі – кульминация

Үсен жақын жерде көл бар екенін енді білді. Қаз сусыз жерді мекен етпейді...

Шешуі – развязка

Көп қиындықтан кейін, нақ бесін мезгілінде балалар аман-есен үйлеріне келіп, әке- шешелеріне қосылды.

3.Жоспар құрастырайық:

1.Ауылдың ,жұрттың көшіп кетуі.

2.Үсен мен Асанның жалғыз қалуы.

3.Жұрттың іздеуі

4.Үйлеріне оралуы

Мәтінмен жұмыс( мәтіннің мазмұны бойынша 2-3 оқушыны тыңдау)

Деңгейлік тапсырмаларды орындау: