Байланыс кабельдерін жіктеу 10 сыныпқа арналған жазба

Байланыс кабельдерін жіктеу

Телефон байланысын іске асыратын кабельдер бөлек-бөлек жекеленген өткізгіштерден тұрады, олар жұппен немесе төрттен оралып, металдан, пластмассадан немесе металлопластмассадан жасалған саңылаусыз қабаттардың ішінде орналасады. Кабельдерді төсеу тәсілдеріне байланысты осындай су өткізбейтін қабатының сыртында қорғауыш жабындары болуы мүмкін.

Кабельдерді айырмашылықтарымен бөлгенде: тағайындалуына қарай-қалааралық, алқаптык; қалалық және селолық; конструкциясына қарай - симетриялық және койксиалды бөледі /әр жұпты талшықтарының диаметрі, жекелегіші және материалдары бірдей кабельді симетралды кабель дейді; коаксиалды кабельдік жұп-ішкі және сыртқы /құбыр тәріздес/ өткізгіштерден тұрады/; қолдануға қарай - кабель канализациясына тартуға тікелей жерге салуға, су астындағы және әуе байланыс линияларьның тіректер мен тіреулерге ілетін кабельдер болады.

Симетралды кабель

Қалалық телефон желісіндегі кабельдерді, жекелегіштерінің тәсілдеріне, талшықтарды өзекке орау системасына, қабаттарының түрлеріне және қорғағыш жабындармен барлығы немесе жоқтығына қарай бөлінеді.

Коаксиалды кабель

Ток өткізгіш талшықтар.

Телефон кабелі, мыстан, алюминийден немесе олардың қоспаларынан жасалған өткізгіштерден тұрады. Бұл материалдардың жақсы электр өткізгіштік, сынбайтын және механикалық өте төзімділік қабілеттері бар. Мыстың өзіндік кедергісі 200С температурада 0,0175, ал алюминийдікі сол температурада 0,295 О м*мм2/м /, яғни алюминий өткізгіштің кедергісі мыстыкінен 1,65 есе көп/. Сондықтан тізбекті бірдей кедергі болу үшін алюминий өткізгішінің диаметрін 1,28 рет ұлғайтады. Пайдаланатын талшықтардың диаметрлері мынадай болады,.мм: мыс-0,32; 0,40; 0,50; 0,70, алюминий-0,51; 0,65; 0,77; 0,90; 1,15; 1,55, ГТС-тгң кейбір маркалы кабельдерінің талшық диаметрлері 0,8; 0,9 жәііе 1,2 мм пайдаланылады.

Алюминийдің жақсы өткізгіштік, арзандық және жеткілікті екендігіне қарамастан, оны байламыс кабельдерінде талшық ретін де сирек қолданылады. Алюминий талшықтарының диаметрін үлғайта тұсу, орынсы кабельдің де диаметріи ұлгайтады. Сонымен бірге, алюминий ауада тотығу қабыршағымен жалғау жабылады, оның кедергісі өте көп, және осы талшықтарды жалғау технологиясының процесін күрделендіреді. Келешекте талшықтарды алюминий қоспасымен /алюминий, магний, кремний, темір/ сол сияқты алюмомыспен қолдану кездесуде. Алюмомыс алюминий өзегінің үстіне жұқа қабат мыспен жабылған. Болат талшықтар кедергілерінің көптігінен байланыс кабельдерінде пайдаланбайды.

Талшықтарды жекелеу тәсілдері.

Телефон кабельдерінің талшықтарын жекелеу үшін арнайы қалыңдығы 0,05 мм телефон қағазы, полиэтилен және полистирол гирифлекс/пайдаланады, олардың жақсы жекелегіш қасиеттерімен бірге жоғарғы жиіліктеті кабель талшықтарында қолданылады.

Қалалық телефон кабельдерінің өзгешеліктері, жекелегіштердің түріне қарай қағазды-ауалы және пластмассалы /полиэтилен/ болады.

Қағазды-ауалы жекелегіш екі түрлі келеді - қағаз-құбыр және қағаз массалы. Бірінші түрлі жекелегіш өткізгіштің үстіне қағаз таспаларды /лента спираль түрде орағанда, қағаз – құбырмен өткізгіштің арасындағы құрғақ ауа жақсы диэлектрик болады /3-а сурет/, жекелегіштің екінші түрі - өткізгіштің үстіне біртұтас тапсырылған қағаз массасы .

Полиэтилен жекелегіші / суретте/ біртұтас және ұсақ саңылаулы болады, қағазды-ауалымен салыстырғанда, біраз артықшылығы бар: жақсы жұмсақтығы, дымқылды аз өткізу және төзімділік.

Қалалық телефон желілеріндегі байланыстыру линияларында қолданылатын кабельдердің талшық жекелегіштері кордельді-қағазды немесе кордельді-полистирольді болады. Бірінші түрінде жекелегіш талшықтың үстіне кордельдің орамдары 2, оның үстіне қағаз плита I оралады /в сурет/. Мұндайжағдайда талшықпен 3 қағаз құбырдың ішкі қабырғасы арасында тұрақты ауа саңылауы пайда болады, ол кабельдің электрлік параметрлерін жақсартады. Кордельді-полистироль жекелегішін, кордельді-қағаз жекелегішіндей жасайды, тек материал орнына полистирольді кордельді және лентаны пайдаланады».

Коаксиальді кабельдер жекелегіштері дөңгелек /шайбовая изоляция/суретте/. тәрізді қатты диэлектрикпен /полиэтилен/ жасалады, ол ішкі өткізгішке белгіленген аралықтан кейін кигізіліп отырады, сол сияқты біртұтас саңылаулы-полиэтиленнен жасалады.

Төрттіктерден тұратын өзектерде, санау және бағыттаушы төрттіктер болады, оларды бөлінетін лентаның немесе жіптің түрінен анықтайды. Мұндай ереже шоқтықпен бұралған өзектерде де қолданылады, тек онда санау және бағыттаушыболып шоқ алынады. Санау шоғына бекітетін лентаның қызыл түстісі, ал бағыттаушыға-көк түстісі белгіленген.

Өзектің үстіне белдік жекелеуіш. оралады: қа5аз жекелегіштері бар кабельдерде екі лента кабель қа5азынан тілініп пайдаланылады, ал полиәтилен жекелегіштері бар кабельдерде-пластмасса ленталары қолданылады, олар өзектің үстіне спираль тәрізді 20-30 % қамтылып оралады. Пластмасса және болат қабатты кабельдерде белдік жекелеуішінің үстінен алюминий фольгасынан немесе алюмополиэтиленнен жасалған лентаны орайды. Бұл…