Бәйтерек туралы аңызға арналған қысқа мерзімді жоспар

Ұзақ мерзімді жоспар тарауы: Мектеп: Заңғар ЖОББМ 6-бөлім: Қиял әлемі Күні: Мұғалімнің аты жөні: Сегизаева Толқын Жасұланқызы Сынып: 5 Бөлімше реті 6-шы алдынғы сабақта айтылым және тындалым әрекеттері қолданғандықтан осы сабақта оқылым және жазылым әрекеттерін алдым. Қатысқандар: Қатыспағандар: 0 Сабақ тақырыбы

Бәйтерек туралы аңыз.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасы на сәйкес)

5.О1. Мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты түсіну, анықтау. 5.Ж5. Оқылым және тыңдалым материалдары бойынша негізгі ақпараттарды сақтай отырып, жинақы мәтін жазу.

Сабақ мақсаты

Барлық оқушылар: 1.Мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты түсінеді; 2.Мәтіндегі негізгі ойды сақтай отырып, мәтін құрай алады. Оқушылардың көпшілігі: 1.Мәтіндегі негізгі және қосымша ақпараты ажырата біледі. 2.Мәтін жазуда тындалым материалындағы ақпаратты саралай біледі. Кейбір оқушылар: 1.Негізгі және қосымша ақпаратты жіктей алады 2. негізгі ақпараты қолдана отырып, жинақы, мәтін жазады. Бағалау критерийі

1.Мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты түсінеді, анықтайды. 2. Оқылым және тыңдалым материалдары бойынша негізгі ақпараттарды сақтай отырып, жинақы мәтін жаза алады.

Тілдік мақсаттар

Термин сөздер мифтік каһарман, біріккен сөздер бәйтерек, бәйшешек.

Ойлау дағдыларын ың деңгейі

Түсіну, қолдану, талдау, жинақтау.

Құндылықта рға баулу

Ұлттық құндылық жалпы азаматтық құндылық, шығармашылық және сын тұрғысынан ойлау. Пәнаралық байланыс

Әдебиет, тарих.

Алдыңғы білім 2 минут

«........қатысты 10 сөзді атаңыз» әдісі арқылы көп нүктенің орнына «Фантазия» деген тақырыпты алып, өткен сабаққа қатысты сөздерді атайды.

Сабақ барысы Сабақта жоспарланған жаттығу түрлері Ресурстар Сабақтың басы

2 минут

1 минут

4 минут Сабақтың

Оқушылар арасында ынтымақтастық атмосферасын құру «жылы лебіз» тренингін өткізу. Түрлі түсті тәтті конфеттер арқылы топқа бөлу.

Ширату жаттығуы. Сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтау, оқушылардың қызығушылығын тудыру.(Сөздер беріледі сабаққа қатысты сөздерді ішіне, қатысы жоқ сөздерді сыртына орналастырады.

ішіне сыртына

ортасы

Бәйтерек

Бәйтерек - ежелгі таным бойынша тылсым қасиетке ие алып ағаш. Мұндай ағаш үлгісі дәстүрлі қауымда мықан ағашы, мырзатерек, әулие ағаш, сетер тал делініп, пішіні мен мәніне қарай әртүрлі аталған. Бәйтерек ежелгі түркі сөзі, бәй «үлкен» деген сөз, «бай» сөзінің дыбыстық өзгеріске түскен түрі (бәйбіше, бәйшешек), үлкен, алғашқы деген ұғымдарды, ал терек (парсы тілінде - дарақ) «ағаш» деген ұғымды білдіреді. Демек Бәйтерек екі сөздің бірігуінен жасалып, «зәулім ағаш» дегенді танытады.

Көнеден келе жатқан қазақ мифологиясында Бәйтерек - күллі ғалам бейнесі, ол жерастынан өрлеп, жер үстін көктей өтіп, аспанға тіреледі. Бәйтеректің түбінде айдаһар, төбесінде Самұрық құстың ұясы, ұяда жұмыртқа немесе жаңа ғана жұмыртқадан шыққан шақа балапандар. Мифтік қаһарман айдаһарды өлтіріп, балапандарды ажалдан құтқарады. Самұрык құс қаһарманға ризалығын білдіріп, Бәйтеректі бойлай ұшып, оны төменгі қабаттан ортаңғы қабатқа алып шығады. Әлемнің төменгі қабатына түскен мифтік қаһарманға жарық дүниеге шығатын жол тек Бәйтерек арқылы жүзеге асады. Бәйтерек зұлымдық патшалығының өкілі айдаһарды үстіңгі қабатқа жібермей, қаһарман келгенше төменде жорғалатып қояды, тіпті төбесіндегі балапандарға да жібермейді Мифологиядағы Бәйтеректің осыншама ізгілікті қызметі ел танымына ерекше ықпал етіп, керемет ағаш деген ұғым қалыптастырған да, «бәйтерек» сөзі қосымша астарлы мағынаға ие болган. Бәйтерек атауына байланысты тілімізде қолданылатын сөз орамдарынан оның бірнеше мәнде: кәдімгі зәулім ағаш; екіншісі, әлем ағашы; үшіншісі - мықты, зор, күшті мағынасында; төртіншісі, тірек, сүйеніш, қорған, пана

дереккөздер

(Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың «Қазақстан жолы» атты кітабынан)

1 минут

4 минут

мәнінде ұғынылатынын байқаймыз. Бәйтерек үш әлемді байланыстырушы дәнекер ретінде кеңінен көрсетіледі. Ел арасында адамның жаны киелі теректе сақталады деген ұғым ежелден қалыптасқан. Ата-бабаларымыз жапан далада жалғыз өскен ағашты киелі ағаш немесе әулие ағаш деп санаған. Оны кесуге, қандай да бір зақым келтіруге тыйым салған. Ежелгі түпкі ұғымда «бәйтерек» деген сөздің өзі «өмір ағашы» деген мағынаны білдіреді. «бәйтерек» кешені сәулет өнері ескерткіші, еліміздің келешегінің көрінісі. Бәйтеректің жоғары бөлігінде алтын түсті алып шар орналасқан Шардың диаметрі 22 метр, салмағы 300 тонна. «Аялы Алақан»-Қазақстан Республикасының Тұнғыш Президентінің оң алақанының бедерлемесі. (297 сөз).

1 - тапсырма Мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты анықтау. (топпен жұмыс)

Мәтіндегі ақпарат негізгі қосым ша қасиетке ие алып ағаш + мықан ағашы, мырзатерек, әулие ағаш

бәй «үлкен» деген сөз, «бай» сөзінің дыбыстық өзгеріске түскен түрі

Бәйтеректің жоғары бөлігінде алтын түсті алып шар орналасқан

диаметрі 22 метр, салмағы 300 тонна. + Дескриптор: - мәтіндегі қажетті ақпаратты түртіп отырады; - тыңдау барысында кестедегі ақпараттың дұрыс-бұрыстығын белгілейді;

Семантикалық карта

Дара диаграмма

Жапырақтың түстеріне байланысты бағалау.

1 минут

4-минут

1 минут

- мәтіннен негізгі, қосымша ақпаратты табады. Тапсырманы «алма ағашы» әдісі арқылы бағалау. 2-тапсырма Бәйтерекке қатысты мәтіндегі негізгі ақпаратты сақтай отырып дара диаграммаға салыныз. (жеке жұмыс)

Тапсырманы берілген дескриптор арқылы бағалау. Түстерге байланысты бағалау.

Аты- жөні

Мәтіндегі негізгі ақпаратты сақтайды

Негізгі ойды түсіну және қорыту

Дара диаграмм аға сала алады

Бал Мак с 6

3 – тапсырма Графикалық органайзер әдісі бойынша ақпаратты сүзеді.(топпен жұмыс) «Бәйтерек – Астана мақтанышы». Себеп- салдарлық диаграмма «балық қанқасына» салу.

Жасыл – тапсырманы сәтті орындадым. Сары - тапсырма орындау кезінде қиындықтар туындады. Қызыл – тапсырма орындауда мұғалімнің көмегі керек болды.

Графикалық органайзер