Бала біздің жанымызда тренингтік сабақ жоспары

МКҚМ «Күншуақ» балабақшасы

«Бала біздің жанымызда»

(педагогтарға арналған

тренингтік сабақ)

Педагог-психолог: Сейдахметова А. Қ.

2018-2019 жыл

«Бала біздің жанымызда» тренингтік сабақ

Мақсаты: тәрбиешілерді балалармен жұмыс істеудің тиімді әдіс-тәсілдеріне үйрету.

Тренингтік сабақ жоспары:

Сәлемдесу

Шаттық шеңбері

«Орын ауыстыру» ойыны

Негізгі бөлім:

«Өз эмоциямызды қалай басқарамыз» шағын лекциясы

«Қарым-қатынас кедергілері» жаттығуы

«Бірден жауап беру» шағын лекциясы

«Қолдар» ойыны

«Белсенді тыңдау» шағын лекциясы

«Жағдаятты ойнау» жаттығуы

«Белсенді тыңдау» шағын лекциясы (жалғасы)

«Жағдаятты ойнау» жаттығуы

«Біздің балалар» видеоролик көрсету

3.Қорытынды:

«Кірпі билейді» (видео)

Сабақ мазмұны

Кіріспе

Сәлемдесу.

Шаттық шеңбері:

Сәлеметсіздер ме, қымбатты әріптестер! Бүгінгі біздің «Бала біздің жанымызда!» тақырыбындағы тренингтік сабағымыз балалармен жұмыс істеудің тиімді әдіс-тәсілдеріне үйрету мақсатында жүргізілгелі отыр. Тренингімізді бастамас бұрын, ең алдымен қолымыздан ұстап, шаттық шеңберіне тұрайық. Қане, бәріміз бір - біріміздің қолымыздан ұстап шеңбер құрайық. Осы дөңгелек шеңберді неге шаттық, жылулық шеңбері деп атаймыз? Қалай ойлайсыздар? Шеңберге тұрудың үлкен бір қасиеті бар. Шеңберіміз — көктегі жылу беретін күн сияқты дөңгелек. Шеңберге тұрып, бір - бірімізді жақсы көре аламыз, жақсылық пен жылулығымызды сыйлай білуге үйренеміз. Міне, сондықтан бұл шеңберді жылулық, шаттық шеңбері деп атаймыз. Енді бәріміз жақсылық тілеп, шаттана қуанып, күлкімізді сыйлайық.

Шаңырақ құру

Дөңгеленіп тұрайық,

Керегені құрайық,

Уықтар боп иіліп,

Шаңыраққа киіліп,

Киіз үйді құрайық

«Орын ауыстыру» ойыны

Мақсаты: жұмысқа деген қарым-қатынас құру.

Ойын барысы: жүргізуші қатысушыларға басқа орынға тұруын сұрайды:

Кім бүгін жұмысқа таңертең ерте келді?

Кім кеше «Жаңалықтар» телебағдарламасын көрді?

Кімнің көңіл-күйі көтеріңкі?

Кім қаңтар айында ашық сабақ жүргізді?

Кім тәтті жегенді жақсы көреді?

Кім ұйықтағанды жақсы көреді?

Өткен «мазасыздық» туралы семинар кімнің есінде қалды?

Кім бүгінгі тренингтік сабақтан жаңа нәрсе үйренгісі келеді?

II. Негізгі бөлім

Ересек адам мазасыз баламен әңгімелескен кезінде, ең алдымен, өз эмоцияларын басқарып үйренуі, эмоциялық қысымды азайта білуі керек.

«Өз эмоциямызды қалай басқарамыз» шағын лекциясы

Негативті эмоциялар бізге жұмыс істеуге немесе жұмысты жалғастыруға, ойымызды жинақтауға кедергі келтіреді. Сол эмоциялар болған кездегі жағдайда өз-өзіңізге қалай көмектесе аласыз?

Сіз түсініп, жанашырлық танытатын адамдарға айтып, өз эмоцияңызды шығарып тастауға болады.

Егер де сіз жалғыз болсаңыз, жастықты соққылап немесе дымқыл орамалды қысуға болады – бұл босаңсуға көмектеседі, өйткені әдетте, негативті эмоциялар болған кезде энергияның көп бөлігі иық бұлшықеттерінде, қолдың жоғарғы бөлігі мен саусақтарда жиналады.

Кез келген кенеттен болатын дыбыс шығару – қысым тамақ бөлігінде «қамалып қалуы» мүмкін.

Үш-төрт рет қатарынан қысқа дем алып, дәл сонша рет қысқа демді шығару арқылы тыныс алу тәсілін пайдалануға болады.

«Қарым-қатынас барьерлері» жаттығуы

Жүргізуші қатысушыларға «Айша енді менімен ойнағысы келмейді. Ол бүгін басқа қызбен күліп, ойнады, ал маған тіпті қараған да жоқ» - деп айтқан қыздың шағымына олар не деп жауап беретіндігін жазуын ұсынады.

Мынандай жауаптар болды:

Сен оларға өзің бірінші болып барып көр, мүмкін олар сені қабылдайды.

Мүмкін, сен өзің кінәлісің.

Әрине, өте өкінішті. Бірақ, мүмкін, Айшаға сол қызбен қызықтырақ шығар. Өз достығыңды оған міндеттемей, өзіңе басқа құрбы тауып алғаның дұрыс.

Ал сен Айшаға өзіңнің жаңа қуыршағыңды ойнауға беріп көр.

Не істерімді білмеймін. Оларға бір нәрсе сыйлап көр.

Ондай жағдай өмірде болып тұрады. Қатты уайымдамауға тырыс.

Сендердің араларыңда ұрыс-керіс болған жоқ па?

Уайымдауды қой. Оданша ойнайық.

Бір де бір жауап сәтті болған жоқ. Олар бірден айтылған жауаптар.

«Бірден айтылған жауаптар» шағын лекциясы

(автоматические ответы)

Бірден айтылатын жауаптардың барлығы 12 типі бар.

Бұйрықтар, командалар: «Дәл қазір қой!», «Алып кет (алып таста)» және т.б.

Ескертулер, алдын ала ескертулер, қорқытулар: «Егер де сен жылауыңды қоймасаң, мен кетіп қаламын".

Мораль, адамгершілік туралы уағыз айту: «Сен өзіңді дұрыс ұстауға міндеттісің».

Кеңестер, дайын шешімдер: «Ал сен, ... осылай айт».

Дәлелдер, логикалық қорытынды, нотация, «лекциялар»: «Тамақ ішер алдында, қол жууды білетін уақыт болды ғой».

Сын, сөгіс, кінәлаулар: «Бұл неге ұқсайды!», «Тағы да барлығын дұрыс істеген жоқсың!»

Мақтау. Мақтау кезінде әрқашан да бағалау элементтері болады, сондықтан да бала жақын арада – мақтау бар жерде, сөгіс те болатындығын түсіне бастайды, не болмаса мақтауға тәуелді болып, оны күтіп, іздеп жүретін болады.

Күлу, мазақ қылу: «Басың істемейді», «Жындысың ба?», «Аңқау болмасаңшы».

Болжамдар, талдаулар (интпретация): «Мұның барлығы, сен ... болғандықтан екендігін білем».

Сұрастыру, іздестіру, анықтау: «Жоқ, сен бәрібір де айтшы».

Сөз жүзінде жанашырлық таныту, сендіру: «назар аудармай-ақ қой».

Қалжыңдап, әңгімеден қашу.

Не істеуге болады? Баламен қалай дұрыс қарым-қатынас жасауға болады? Ол үшін белсенді тыңдау деген «қарым-қатынастың алтын ережесі» бар.

«Қолдар» ойыны

Мақсаты:психологиялық-эмоциялық қысымды азайту.

Қатысушылар жұппен жұмыс жасайды. Жүргізуші: қолдармен танысып, қолдармен ұрсысып, қолдармен татуласуды ұсынады.

«Белсенді тыңдау» шағын лекциясы

Баламен жақсы қарым-қатынас орнату оңай бола бермейді, бірақ онсыз баланы қолдай алмаймыз. Тәрбиеші, үлкен және тәжірибелі адамдар болған соң, біз балалармен жиі нұсқаушы дауыспен сөйлесеміз. Сондықтан да олар бізді «естімей» үйренді. Тиімді қарым-қатынас жасаудың маңызды шарты тыңдай білу болып табылады. Осы өмірде сізді біреу мұқият тыңдаған кездегі жағдайды есіңізге алып көріңіз де, келесідей сұрақтарға жауап беріңіз:

Сізді мұқият тыңдап тұрғандығын, қандай белгілерінен білдіңіз?

Сізді мұқият тыңдаған кезде, өзіңізді қалай сезіндіңіз?

Сіз әңгімеңізді ары қарай жалғастыру үшін, әңгімелесушіңіз не істеді?

Тренингке қатысушылардың жауаптары.

Жүргізуші: Барлық жағдайда, баланың көңіл-күйі жоқ болып, ренжіп, бір сәтсіз жағдай болғанда, оған өте ауыр тигенде, ұялғанда, қорыққанда, оған дөрекілік және әділетсіздік танытқан кезде, тіпті ол өте қатты шаршаған кезде – ең бірінші – сіз оның уайымын түсініп, оны ести алатындығыңызды түсіндіре білу. Егер де балаңызда эмоциялық мәселе болса, оны белсенді түрде тыңдау керек. Баланы белсенді түрде тыңдау – әңгіме кезінде оның сізге айтқандарын, оның сезімдерін түсінетіндей етіп қайтару дегенді білдіреді.

Оны қалай істейміз?

Біріншіден, егер де сіз баланы тыңдағыңыз келсе, міндетті түрде оған қарап отырыңыз. Оның және сіздің көздеріңіз бір деңгейде болуы өте маңызды.

Екіншіден, егер де сіз көңіл-күйі бұзылған баламен әңгімелесіп отырсаңыз, оған сұрақ қоюдың қажеті жоқ.