Балабақша тәрбиеленушісін әлеуметтендіру ортасы туралы мақала

Еламан А.А.

Тәрбиеші

ЖШС «Ер-Таң1» шағын орталығы

ШҚО, Семей қаласы

Мектепке дейінгі білім беру мекемесі тәрбиеленушінің тұлғасын әлеуметтендіру орталығы ретінде

Аннотация: Бұл мақалада қазіргі заманғы мектепке дейінгі білім берудің басты идеялары, тәрбиеленушілердің құндылықты бағдарлау саласындағы негізгі міндеттері, балабақша маманына қойылатын өзекті талаптар қарастырылады. Мектепке дейінгі мекеме және отбасы жағдайында балалардың әлеуметтену процесінің мәні ашылды. Балабақшаның мектепке дейінгі баланың жеке басын әлеуметтендіру орталығы ретінде моделі ұсынылған, педагогтердің кәсіби құзыреттілігін, ата-аналардың субъектілік ұстанымын дамытуға, әрбір баланың білім беру кеңістігінде өзін-өзі билеуін, өзін-өзі белсендіруін, өзін-өзі жетілдіруін қамтамасыз ететін дамыту ортасын құруға бағытталған оны іске асырудың негізгі тәсілдері баяндалған.

Барлығы бала кезінен басталады.... Балалық шақта тұлғаның негізі қаланады....

Бұл психологиялық-педагогикалық шындық әрқайсымызға таныс. Бұл жауапты кезеңде бала балабақшада көп уақыт өткізеді. Қазіргі заманғы білім беру идеяларына сәйкес мектепке дейінгі мекеме қандай болуы тиіс?

Біз балабақша тәрбиеленушінің жеке басын әлеуметтендіру орталығы болуға тиіс екеніне сенімдіміз. Шынында да, мектепке дейінгі мекеме баланы әлеуметтендірудің алғашқы институттарының бірі болып табылады және шын мәнінде, баланың қоршаған шындыққа және өзіне құндылықты көзқарасын тәрбиелеу үшін барлық жағдай жасалған әлеуметтік-мәдени кеңістіктің үлгісі болып табылады. Педагогтердің жетекшілігімен шағын жастан бастап мәдени ортада бола отырып, бала әлемді көп қырлы байланыстарда және тәуелділікте қабылдайды, оның рухани-адамгершілік және эстетикалық сипаттамаларын меңгере отырып, онда "әлемнің тұтас бейнесі"қалыптасады. Мұндай тәсіл тәрбиенің мәдени әртүрлілігі принципіне сәйкес келеді : мәдени кеңістікке батырылған бала оның барлық компоненттерін меңгереді: білім, білік және дағды, шығармашылық қызмет тәсілдері және әлемге құндылық қарым-қатынас [4].

Сондықтан мектепке дейінгі мекеме, мәдениеттің шағын кеңістігі ретінде, балаға дене, әлеуметтік-тұлғалық, танымдық-сөйлеу, көркем-эстетикалық бағыттар бойынша дер кезінде, толық және үйлесімді дамуға мүмкіндік беруі тиіс, бұл қазіргі мектепке дейінгі білім берудің нормативтік құжаттарында атап көрсетіледі [9]. Ғылыми деректерге және мектепке дейінгі білім берудің негізгі жалпы білім беру бағдарламасының құрылымына қойылатын талаптарға сәйкес біз құрған "орталықтың" қызметі мектепке дейінгі балалардың жеке басының тиімді дамуын, дене, зияткерлік және көркем мәдениетін қалыптастыруды қамтамасыз етеді.