Балабақшаға арналған артикуляциялық жаттығулар жинағы

Аягөз қалалық №6 бөбекжай- балабақшасы

Артикуляциялық жаттығулар

Логопед: Махатова Зухра Бақытжанқызы

«Тіс тазалау» жаттығуы

Мақсаты: Тілдің ұшын жоғарғы, астынғы тістер

Сипаттамасы: Езу тартып күлу, тістерді көрсетіп, ауызды сәл ашып,тілдің ұшымен жоғарғы тістерді оңға – солға,кейінше жоғарыдан төменге «тазалау».

Сөздік нұсқау:

Ерін қозғалмай, күлкі жасайды.

Тілдің ұшы оңға – солға қозғалғанда тістердің жоғарғы шетінен емес, тістердің түбіне (қызыл иекке) тиюі керек.

«Күрекше» жаттығуы стат

Мақсаты: Жалпақ тілді шығарып астыңғы ерінге ұстап тұру керек.

Сипаттамасы:Ерінге күлкі үйіріледі, ауыз сәл ашық, тілдің жалпақ ұшын төменгі ерінге салып тұру. Оны осы қалыпта 1 ден 5 -10 – ға дейін санап ұстап тұру.

«Саңырауқұлақ» жаттығуы

Мақсаты:Тілді жоғары ұстап тұруға дағдыландыру, тілдің астындағы сіңірлердің (жүйесін) созуға үйрету.

Сипаттамасы:Ауызды кең ашып, тілді таңдайға жапсырып ұстап тұрып төменгі жақты басыпауымызды кең ашып тұруы керек. Жаттығуды қайталағанда ауызды кеңірек ашып, тіл жоғарыда ұзақ уақыт ұстауға тырысу керек.

Сөздік нұсқау:

Ауыз ашқанда, ерін қозғалыссыз болуын қадағалау.

Ауызды ашып жапқанда, әр қалыптп 3 – 10 – ға дейін санап ұстау керек.

Ауызды ашқанда тілдің бір жағы салбырап кетпеуін қадағалау керек.

«Ат шауып келеді» жаттығуы

Мақсаты:Тілдің ептілігін бекіту, жоғары көтеруге дағдыландыру.

Сипаттамасы: Жымиып тістерді көрсету, ауыз сәл ашық, тілдің ұшымен таңдай қағу(аттың тағалары тақылдатады).

Сөздік нұсқау:

Астынғы иек қозғалмай, тек қана тіл жұмыс жасайды.

Тіл ішке қарай жиырылмай тақылдатуын қадағалау керек.

«Әткеншек» жаттығуы дин

Мақсаты:Тілдің қалпынан тез өзгерте білу дағдысы қалыптастыру.

Сипаттамасы:Жымиып тістерін көрсетіп, ауызын ашып, жалпақ тілді астыңғы тістердің артына (ауыз қуысының ішінде) орналастыру. Осы қалыпта тілді жоғары көтеріп дәл осылай істеу керек.

Сөздік нұсқау:Жаттығуды орындаған кезде тек тіл қимылдату керек, ерін мен жақтың қозғалуын қадағалау керек.

«Кесе» жаттығуы

Мақсаты:Тілді жоғары көтеріп, «кесе» жасап ұстауға үйрету.

Сипаттамасы: Езуге күлкі үйірілген, ауызды кең ашып, тілді жалпақ етіп, тілдің алдыңғы шеті мен бүйірлерін көтеріп «кесе» жасау.

Сөздік нұсқау: Тілдің шеттері төмен түспей, жоғарғы көтерілген қалыпта болуын қадағалау керек.

«Ине» жаттығуы стат

Мақсаты:Тілді жіңішке етіп, дірілдетпей ұстауға үйрету.

Сипаттамасы:Ауызды ашып, ұзын,жіңішке тілді алға қарай шығару. Осы қалыпта тілді 15, 1 – 10 – ға дейін ұстап тұру, жаттығуды жасаған кезде ауыз ашық болады.

Сөздік нұсқау:Бала тілді тік ұстағанын, ұшын екі жаққа немесе жоғары ауытқымауын қадағалау маңызды болуы болып табылады.

«Түтікше» жаттығуы дин

Мақсаты: Ерінді алға қарай созуға үйрету.

Сипаттамасы: Қосылған (түйіскен) төменгі жоғарғы еріндерді алға қарай «түтікше» жасап сөзу. Осылай 1-5, 1-10 секунд ұстап тұру керек.

Сөздік нұсқау:

Ерінді алға қарай созғанда, тістердің түйіскенін қадағалау керек.

Егер бала ерінін алға қарай соза білмесе, 1,5 – 2 см арақашықтыққа кәмпит қойып , ерінді кәмпитке дейін созғанын қадағалау керек.

«Сағат тілі» жаттығуы

Мақсаты:Тілдің бұлшық еттерін босансытып, оны жіңішке күйінде ұстап, оңға – солға қозғауға үйрету.

Сипаттамасы: Тілді жіңішкерітіп ұстап, оңға – солға жайлап қозғау керек. Осылай санап отырып, 15 -20 рет қайталау керек.

Сөздік нұсқау:

Ауыз ашық күйде болу керек.

Төменгі иек қозғалмау керек.