Балабақшаға арналған дидактикалық ойындар көрнекілігі

Әдемі көбелектер

Фланелеграфтағы 2-3 жас аралығындағы балаларға арналаған дидактикалық ойын.

Мақсаты : Балаларға заттардың көлемін мөлшерін фланелеграфпен жұмыс жүргізуге үйрету.

Құралдар : Картон қағаздан қырқылған,әр түрлі көбелектер,ағаштың бұтақтары,жапырақтар,үш түрлі түстер.

Ойын барысы :

Тәрбиеші балаларға көбелекті көрсетіп,және тақпақ оқып береді.

Қыздың қолына ,көбелек отырды.

Қыз көбелекті ұстай алмады.

Мінекей бізге көбелекте ұшып келді . Жалғыз емес құрбыларымен бірге келді. Олар бәрі де әр түрлі.

Бұл қандай? ( Тәрбиеші үш түрлі көбелектерді қояды).

Иә,мынау ең үлкен.

Мынау орташа .

Ал мынау ең кішкентай. Оларға ағашсыз,гүлсіз көңілсіз. Оларға әдемі бақ салып берейік.(Тәрбиеші және балалар фланелеграфқа ағаштың бұтақтарын үш түрлі және үш түрлі гүлдер.Біздің бұтақтар бір түсті ме? Бұл қандай ?

(Тәрбиеші : Балалардың сөздік қорын қортындылап, олардан сөздерін тексереді.

“ үлкен”, “ орташа “, “ кішкентай “) Ал бізде гүлдер де әр түрлі. Олар қандай? Қараңдаршы бұтақтардың жапырақтары жетіспейді,кәнекей тауып алайықшы.

Үлкен бұтақта – үлкен жапырақ. Орташа бұтақта – жапырақ кішкентай. Кішкентай бұтақта – ең кішкентай жапырақ.(Тәрбиеші : тағы да сөздерді бір рет қайталай, отыра көлемдерін сұрайды. Сәбилерді белсенді қимыл-қозғалысқа көңілдерін аударады).

Көбелектер шыр айналып,әр қайсысы өз гүлдеріне отырды.

Үлкен көбелек – үлкен гүлге.

Орташа көбелек –кішкентай гүлге.

Ал ең кішкентай көбелек – ең кішкентай гүлге отырды.

Бізде қандай көрнекілік шықты. Бәріміз тұрып көбелек болайық.

Балалармен қимыл – қозғалыс ойындары жүргізіледі.

Мен ұштым, мен ұштым.

“ Қазанның қақпағын дұрыс жап “ ойыны

Дидактикалық міндет. Қазанның әр түрлі пішініне, көлеміне сәйкес қақпақты дұрыс жаба білуді меңгерту.

Тәрбиеші балаларға әр түрлі пішіндегі, көлемдегі қазандар мен қақпақтарды салыстыра отырып, оның пішіні неге ұқсайтынын қазанның аузы дөңгелек , қақпақ та дөңгелек екенін айтқызады. Онан соң көлеміне тоқталады. Үлкен қазан, кішкене қазан. Үлкен қақпақ жабу керек , ал кішкене қазанға кішкене қақпақ жабу керек.

Балаларды жеке- жеке шақырып, өздері қалған қазанды алғызып, оның қақпағын дұрыс жабуға тапсырма береді.

Егер балада көлем туралы жақсы қалыптасса ол қателеспейді . Сондай-ақ бұл ойында шелектің, шәйнектің қақпақтарын жауып ойнауға жағдай жасау арқылы ойынды түрлендіру қажет. Сонымен бірге қазан, қақпақ, шелек, шәйнек деген сөздерді баланың есте сақтауына назар аудару керек.

“ Кәрзеңке “ ойыны

Балалардың сезім мүшелерін (сенсорика) дамытуға, заттың түсін, қатты, жұмсақтығын анықтауға арналған ойын.

Үстелдің үстіне жемісімен алма ағашының бос кәрзеңке қойылады. Алманың түстері, көлемдері әр түрлі болады.

Шақырылған бала алма ағашынан үзіп алған алмасының түсін, көлемін ажыратып айтады. Мысалы түсі сары ,көлемі үлкен т.б. Алманың түсі сары , қызыл, жасыл болады. Егер көлемі үлкен, кіші т.б. бала сезімдік сапаларын дұрыс атаса, ол алманы кәрзеңкеге салады. Кім көп алма жинаса, сол жеңеді. Егер қателессе, ойынға келесі бала шақырылады. Ойынға барлығы қатысуын қадағалау керек.

Ойында алманың қатты ,жұмсақтығын ажырату мақсатында алма муляжы пайдаланылады. Алдымен муляжды ұстап, оны үстелге соғып, қаттылығына көздерін жеткізеді. Балалар қатты алманы кәрзеңкеге салады. Сонан соң алманы қолдарына береді. Оны балалар иіскеп, жеп көреді. Алдымен жейтін алмасының түсін , көлемін айтады, жеген соң оның дәмін айтады. Балалар бұл ойынды серуен кезінде ойнайды. “ Алма бақта “, “ жеміс дүкенінде “ деген тақырып бойынша ойын ұйымдастыруға болады.

“ Үй құрастыр “ ойыны

Дидактикалық міндет. Үйдің төбесін жаңа элемент – үшбұрышты призмамен жабуды меңгерту. Есік, терезе, шатыр сөздерін естерінде сақтау.

Үш – төрт кірпіш пен үшбұрышты призманы көрсетіп, таныс емес элементпен таныстыру. Балалардан үйді кімге тұрғызатынын сұрау. Әркім өзінің кімге салатынын айтады. Тәрбиеші үлгі көрсетеді, екі кірпішті тігінен қойып, үстінен үшбұрышты призмамен жауып, үшінші кірпішпен қабырғасын жабады әрі терезесі болады.Төртінші кірпішті балалар егер өздері қолданғысы келсе, қабырға етіп қояды. Әйтпесе үш кірпіш жеткілікті. Содан кейін ол үйге қуыршақ “ аттаны”, “ әжені” т.б. әкеліп отырғызады. Оларды терезеден қарап отырғандай етіп орналастырады.

Балаларға үлестірмелі материалдар таратылады. Үш кірпіш пен бір үшбұрышты призма,ал үйге кіргізетін ойыншықты балалар өздері қалап алады.

Балалар өз беттерімен үй жасайды. Алдында қақпа жасағандықтан , балалар үй жасауда қандай құрылыс материалдардан пайдаланатыны сұралады. Үйді кімге арнап салатынын айтқызады. Балалар үйлерді салып болған соң , бір – біріне қонаққа барып, ойынды өздері жалғастырады. Кейбір балалардың өтініштері бойынша, төртінші кірпіш беріліп, одан есік жасайды. Әр баладан үйдің құрлысы, қабырғасы, есігі, терезесі , шатыры жеке- жеке сұралады. Жұмыс аяқталған соң балаларға тағы да материалдар беріледі. Олардың өз беттерімен ойнауына мүмкіндік жасау керек. Әрине бұл кезде құрылыс ережесі бұзылады. Әр бала өз шығармашылығымен ойнайды, бұл ойын ойлау қабілетін дамытады. Бала қалай ойнаса да, қандай жұмыс істесе де тәрбиеші назарынан тыс болмауы керек.

“ Үстел мен орындық құрастыру “ ойыны

Дидактикалық міндет. Балаларды құрастыру жағынан айырмашылығы бар екі затты бір мезгілде жасауға үйрету.

Тәрбиеші екі текше мен екі кірпішті алып, балаларға көрсетіп, оның атын және түсін сұрайды. Осыларды пайдаланып, үстел мен орындық құрастыратынын айтады.…