Балабақшаға арналған танымдық есеп үлгісі

Бұл танымдық оқиғаны жазуға 3 жасар «А»-ның сурет сабағы кезінде тапсырмаларды ерекше орындауы себеп болды.

Қараша айының 18 күні, бізде сурет сабағы. Кенеттен менің ерекше назарым «А» ның салған суреттеріне ауды, ерекшелігі соншама басқа балаларға қарағанда орындауы, тапсырмаға ұқытпы кірісіп отырғаны мені ойландырды. Орындалған суреттер заттардың, табиғат құбылыстарының, ертегі кейіпкерлерінің нақты көшірмесі болған жоқ бірақ суреттерінде қоршаған әлемді өзіндік қабылдауымен жеткізген.

«А» ның сабақ барысындағы тапсырмаларды орындауына және басқа балаларға ұқсамайтын қасиеттерін табуға тырысып жекелей бақылау жүргізіп, жаза бастадым. Салған суреттеріне, осыған дейінгі орындаған тапсырмаларын жинақтап шағын көрме ұйымдастырыдым да, барлық топтағы балалардың суреттеріне қарай отырып салыстырмалы түрде «қандай ерекшелігі бар», «нені меңгере алады?», «қандай көмек қажет екенін» білдім. Оның тапсырманы орындауда жануарларды бейнелеуде қыйналысы барын және түсті бояуды пайдаланғанда көмектесу керек екенін түсіндім.

Оған суретті ең алдымен жеңіл қарындашпен штрихтауды және табиғатты бейнелегенде жануарлар немесе құстарды салуына көмек үшін мен оған дайын шаблондар дайындап қолдануға ұсыныс бердім. Тапсырма барысында ол тек бас бейнесін ғана шаблон арқылы орындап, басқа денелерін өзі толықтыруға тырысты.

Мен оған дайын шаблондармен қоса сурет қыймаларын пайдаланып коллаж жасауды ұсындым. Сол кезде ол табиғатты бейнелейді де сурет қыймаларын жабыстырып, тапсырмаларын толық аяқтап жүрді. Осы сәтте мен екінші рет шағын көрме жасау арқылы ілгерлеу бар екенін байқадым. Аз уақытта жұмысымыз өз нәтижесін бере бастады, ол енді шаблонның көмегінсіз аң-құстардың басын нақты болмасада бейнелей бастады.

Ал түсті бояуларды пайдалануда оған әуелі кішкене заттарды бір түспен бояуды ұсынып, біртіндеп бояайтын заттын көлемін үлкейте бердім. Ол ең алдымен шеңберлерді бояады бір түспен, бірдіндеп оны қою түстен ашыққа қарай бояуды үйреттім. Сулы бояумен жұмыс жасағанда біраз қиыншылықтар болды, бірақ біз оны жеңе білуге жұмыс жасау үстіндеміз, ары қарай бұл тәсілімізді дамытамыз деген жоспарым бар. Қылқаламмен суретті орындау аздап бір жолға түсіп келеді. Оны тағыда үшінші реткі тек бояулармен орындаған суреттердің көрмесінен байқадым. «А»-ның тапсырмалары аз уақыт ішінде жүйелі мағынасы түсінікті суреттер…