Балалардың дамуына арналған ойындар бастауыш сыныпқа

«Театр» ойыны

Мақсаты: балаларды театрмен таныстыру. Ойынға қызығушылығын арттыру. Балалар арасында жағымды қатынас орнату.

Ойын материалы: ойыншық, ойын атрибуттары: ақша, билет, «театр», «касса» табличкасы

Ойынға дайындық: қуыршақ спектаклі. Театр жайлы өлең оқу. Ересек балалармен біріккен ойын. Балаларды театрға дайындау. Театр жайлы фильм көру.

Ойынға қатысушы ролдер: кассир, бақылаушы, автобус жүргізушісі, әртістер.

Ойын барысы: таңғы жаттығу. Таңертең балаларға қуыршақ спектаклін көрсетуден басталады. Бұдан алған әсерлерімен тәрбиешімен бөліседі, картина қарап, оның мазмұны жайлы әңгімелеседі. Топқа бір-екі қуыршақ қосылады. Ойынды қызықты ету үшін, тәрбиеші балаларға қуыршақты қалай қолдану керектігіне, олардың көмегімен ойынның бөліктерін ойнауға үйретеді. Қуыршақ амандаса алады, қолын бұлғайды, атқа мінеді, балалардың басынан сипайды және т.б. Балалар өздеріне көрсетілген іс әрекет бойынша қимылдайды.

Келесі этапқа дайындық кезінде ойын атрибуттарын қолданады. Тәрбиеші әдемі билеттер мен ақша жасауды ұсынады. Өздері «Театр», «Касса» сөздері бар үлкен табличкалар дайындайды. Ойын алдында тәрбиеші балаларға ақшасы бар әмиян таратады, киімдерінің дұрыстығына мән береді, театрға баратын уақыт келді. Балалар балабақшадан шығып (тобымен) аялдамаға барады. Автобусқа мінеді. Автобусқа балалар жол ақысын төлеп, билеттерін алып, «Театр» аялдамасына дейін барады. Театрға жақындағасын кассаны тауып, билет алып, бақылаушы арқылы белгіленген орынға жайғасуы керек. Тәрбиеші сахнада қуыршақта басқарады, ал балалар қойылым қарайды. Сахна қойылымы қарапайым болуы тиіс. Балаларға ертегіден жақсы таныс кейіпкерді алып, қуыршақ арқылы ойнатады. Балаларға жақын басқа да кейіпкерлерді ойнатады. Қойылымнан кейін балалар қол соғады, әртістерге алғыс айтады, театрдан шығып қайтадан балабақшаға барады. Балалар театрға барып келуді, керекті атрибуттарды өздері дайындауды үйренеді. Негізгі ролдерді өздері ойнайды: кондуктор, жүргізуші, кассир, бақылаушы.

«Шаштараз» ойыны

Мақсаты. Шаштараз кәсібінің қыр – сырларын ашу. Ойын сюжетін өз бетімен дамыта алу қабілетін қалыптастыру. Шаштараз кәсібіне құрметпен қарауға тәрбиелеу. Ойын материалы. Қолдан жасалған заттар, алмастырушы заттар (шартты рөлге құрылыс жиынтығынан түрлі бөлшектері: тарақ есебінде қайрақ, шишалардың есебінде цилиндр, жазық пластинка, айнаның орнына призмаға тірелген, машинканың орнына призма, ұстара есебінде жіңішке қайрақ), кейбір шын заттар (жайма, айна, қылқалам, шишалар, тарақ), «Балалар шаштаразы» арнайы ойыншық жиынтығы. Ойынға дайындық. Шаштаразға саяхат. Шаштараз қызметкерлерімен әңгімелесу. Шаштараз кәсібі туралы шығармаларды оқу. «Шаш сәндері» суреттер жинағын дайындау. Тақырыпқа сай құрылыс материалдарын қарау. Ойын атрибуттарын дайындау. Ойынға қатысушы рөлдер. Шаштаразшы (шебер), тұтынушы, кассир, тазалықшы. Ойын барысы. Алдын ала сюжетті – рөлдік ойынды кеңейту үшін тәрбиеші шаштаразға саяхаттан бастауына болады. Оған алдын ала ата – аналарынан 2 – 3 баланың шашын қидыртуға рұқсат алу қажет. Сосын тәрбиеші балалардығ назарын Сережа, Аня, Оля ұқыпты, әдемі қиылып, сәнделгеніне аударып, Лера мен Сашаның шаштары өсіп кеткенін, олар ұқыпсыз, жақсы көрінбейтінін, сондықтан о

«Емхана» ойыны

Мақсаты. Медицина қызметкерлері қызметінің мәнін ашу. Ойын сюжетін өз бетімен дамыта алу қабілетін қалыптастыру. Дәрігер мамандығына құрметпен қарауға тәрбиелеу. Ойын материалы. «Қуыршақ дәрігер» ойын жинағы: термомтер, шприц, бір қорап қыша қағазы, қалақша, стетоскоп, кішкене балға, тамшуыр, йодпен және жақпа маймен майлауға арналған таяқша, мақта, жара таңғыш, жұтқыншақ пен құлақты қаруаға арналған айна, егілген жерді сүртуге арналған спирт, жараны күйдіру үшін йод, тамшылар, микстура (сұйық дәрі), егуге арналған дәрілер, ұнтақтар, дәрілер, жақпа май, қатырма қағаздан дайындалған ойыншықтар, алмастырушы құралдар, кейбір шын құралдар.Ойынға дайындық. Емханаға саяхат. Емхананың медицина қызметкерлерімен әңгімелесу. Балабақшаның дәрігер бөлмесіне бару., К. И. Чуковскийдің «Дәрігер Айболит» ертегілерін оқу. «Дәрігер Айболит» туралы фильмдер мен муьтфильмдерді тамашалау. Тақырыпқа сай құрастыру материалдарын қарау. Ойын атрибуттарын даярлау.

Ойынға қатысушы рөлдер. Әр мамандықтың дәрігерлері, медбике, емделушілер. Ойын барысы. Ойынға дайындықты тәрбиеші емханаға саяхаттан және медицина қызметкерлерімен әңгімеден бастайды. Емханада балаларға әр түрлі кабинеттерді көрсету: рентгенге арналған, тіс дәрігері кабинеті және т.б. балаларға барлық көрсетілген нәрселерді түсіндіру қажет. Мұнымен бірге тәрбиешіге барлық уақытта бір ғана ой салу қажет: дәрігер бәрінің дені сау болғандығын, ешкім ауырмағанын қалайды, егер біреу ауыра қалса, ол емдейді, балалардың құлақтары, тістері ауырмауы үшін, қыдыру, ойнау, шұғылданулары үшін емдеуге тырысады. Емхананы аралағаннан соң балалармен жаңадан білгендері мен өздерінің бұрынғы қаралғандарын естеріне түсіріп, міндетті түрде қорытындылау қажет. Мұның себебі болып ашық хаттарды, дәрігердің әр түрлі қызмет үстіндегі суреттерін қарау жатады. Тәрбиеші суреттердің мазмұнына байланысты балаларға әр түрлі сұрақтар қояды, олардың назарын маңызды нәрселерге аударып, сұрастыруға ынталандырады, суретте бейнеленген нәрселердің бәрін түсіндіреді. Содан соң балалар барлығын өздері қараулары үшін барлық суреттерді топ ішіне іліп қояды.

«Кітапхана» ойыны

Мақсаты. Балаларды ойын сюжетін дамытып, құрастыруға үйрету. Кітапхана жұмысына қызығушылық туғызу. Кітапты дұрыс қолдану ережелерімен танысу. Балаларды кітапқа қызығушылық танытып, жақсы көруге шақыру.

Ойын материалы. Кітаптар, формулярлар.

Ойынға дайындық. Кітапхана ішіне саяхат жасау, әңгімелесу. «Кім болу керек?» суреттер топтамасынан «Кітапханашы» суретін қарау. Кітапхана туралы фильм немесе мультфильмдер қарау. «Кітап шеберханасының» ашылуы. Кітаптар мен формулярларға қалталар дайындау. Оқылған кітаптардың мазмұнына сай суреттер көрмесі.

Ойынға қатысушы рөлдер. Кітапханашы, оқырмандар.

Ойын барысы. Тәрбиеші ойынға дайындықты кітапхананы аралаудан бастайды. Кітапхана ішінде жүргенде балаларға кітапхана ішінде кітаптардың көп екенін, қалай жиналып тұрғанын, тазалығын, кітаптардың бүлінбеуі үшін қаптаулы тұрғанын көрсетеді. Сонымен қатар тәрбиеші қалай қолдануға болатынын айтуы керек. Яғни, кітапты бүлдіруге, лақтыруға болмайтынын, тек таза қолмен ұстау керек екенін айтып түсіндіруі керек. Сонымен бірге ол кітапты әуелі бір бала ұстап бүлдіретін болса, кейін тағы біреу, кітап тез жыртылып, оны басқа балалар оқып, суреттерін қарап, қолдана алмай қалатынын айтуы керек.

Тәрбиеші балаларға кітапханашының жұмысын айтып қана қоймай, көрсетуі де керек: кітапханашы кітапты береді, өз журналына берілген кітапты белгілеп отырады, кітаптарды қабылдап алады, оладың сақталуын қадағалайды, т.с.с. Сонымен қатар, балалар оқу залын да көрулері керек және ол залдан газет – журналдарды, кітаптарды оқуға болатынын айтып көрсетеді.

Балалардың алған білімдерін бекіту мақсатында, кітапханада көргендерін суретті кітапшалар арқылы, сұрақ – жауап арқылы қорытындылауға болады.

«Балықшылар» ойыны

Мақсаты: балалар деңгейіне сай сюжеттік ойын барысында ойынға қызығушылығын ояту. Балықшылар еңбегіне құрметпен қарауға үйрету.

Ойын материалы: қармақ, ойыншық балықтар, өзен

Ойынға дайындық: өзенге саяхат жасау, балықшымен кездесу ұйымдастыру. Балықшымен әңгімелесу. Үлкен топтағы балалармен ойынды бірге ойнау. Құрылыс материалдарынан қайық жасап, қармақ алу.

Ойынға қатысушы ролдер: балықшылар

Ойын барысы: Тәрбиеші ойын басталмас бұрын, балаларды өзенге саяхатқа шығарып, олармен бірге балықтарды қарап, балалардың сұрқтарына жауап береді. Тәрбиеші де балаларға жауап бере отырып,…