Балалардың тіл үйрену үдерісі туралы материал

Тілді үйрену – күрделі үдеріс

Балалардың тілді үйренуі – өте күрделі үдеріс. Ол арқылы бала үйренетін әр сөзді және сөздің әр фрагментін бастапқыда еліктеп көрсетеді және ересектердің жымиюы сияқты құптауы ықпал етіп жатталуы. Бірақ, балалардың сөзді түсінуді және пайдалануды үйрену жылдамдығы – бұл түсінікке сәйкес келмейді, кез келген жағдайда олар әдеттегідей сөйлеудің мүлдем жаңа фрагменттерінің тұрақты ағынын айтады.

Өнер алды- қызыл тіл деп бекер айтпаған. Сондықтан да аяғы ауыр жас анаға өлеңге, жырға,- терме тыңдап, терең сезімге бөленіп тебіренудің әсері мол. Өйткені баланың құрсақтағы жатып естіген сөздерін тілі шыға салысымен айтып беретін ұғымталдығы дәлелденіп отыр. Тәрбиенің негізі болып саналатын түйсіктік ақыл мен түйсіктік тәрбиенің 80 пайызы тек ана құрсағында жетілетіні анықталған. Ана құрсағында жатқаннан бастап зейіні мен сана- сезімі басқа тілді естіп дамыған балаға өз ана тілі жат тілдей. . Құрсақ тәрбиесі ғылыми түрде дәлелденген.

Қазіргі уақытта бастауыш сынып оқушыларының сөздік қоры төмен жағдайда деп айтуға болады. Сөйлеу тілі мен сөздік қоры дамымаған бала жазбаша жұмыстарын да жақсы жаза алмайды. 1 сыныпқа келген оқушыны 6-7 жасқа дейін орысша тәрбиелеп, орыс бала-бақшасына беріп , мектеп жасына келгенде қазақ сыныбына кіргізіп, қазақша оқытам дейді.

Сондықтан ол балаға сұрақ қойсаң, бірінші орысша ойлап оны қазақшаға аудырып сізге жеткізгенше қандай жауап қайтаратынын өзіңізде сезіп отырсыз. Кінә балада емес, баланы тәрбиелеп жатқан ата-анада. Мектептен шыға сала баласын орысша сұрақ астына алатын ата-аналарға қарап қайран қаласың.

Тіл - бұл қатынас құралы. Халықтық менталитет тек ана тілі арқылы ғана беріледі. Сондықтан балаңызға өз ұлтының тәрбиесін берем десеңіз, баланың тілін, ойын шұбарламай өз ана тілінде тәрбие беруге кеңес беремін.

Кыдырканова К.Ш.

Бастауыш сынып мұғалімі

№76 ЖББ мектеп