Баланың агрессивті мінез-құлқын түсіндіретін психология мақаласы

Баланың агрессивті мінез құқы ерекшеліктері

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті (ҚазҰУ) — Қазақстандағы ең беделді және танымал жоғары оқу орындарының бірі. Алматы қаласында орналасқан бұл университет Қазақстанның және Орталық Азияның ең үздік университеттерінің қатарында саналады. Өзінің терең тарихы, ғылымға қосқан үлесі мен оқу сапасының жоғары деңгейімен ҚазҰУ білім беру саласында алдыңғы қатарда келеді.ҚазҰУ әлемдік университеттердің рейтингінде өз орнын тапқан оқу орны ретінде студенттерге жоғары сапалы білім береді. Университеттің оқу бағдарламалары халықаралық стандарттарға сай келетін және әрбір студентке өзінің қызығушылығы мен мамандық саласы бойынша толыққанды білім алуға мүмкіндік береді. Жоғары оқу орнында шетелдік профессорлар мен ғалымдармен бірігіп жұмыс істейтін зерттеу жобалары іске асырылып, студенттерге әлемдік деңгейдегі білім алу мүмкіндігі беріледі.

Психология мамандығының басты мақсаты — адамның ішкі әлемін тереңірек зерттеу және түсіну. Бұл білім адамдардың мінез-құлықтарын дұрыс бағытта өзгертуге, олардың тұлғалық дамуына, әлеуметтік қатынастарын жақсартуға ықпал етеді. Психологтар түрлі тұлғалық, әлеуметтік және эмоционалдық қиындықтарды жеңуге, адамдардың күйзелісін жеңілдетуге, стресстің алдын алуға және олардың өмір сапасын арттыруға бағытталған стратегияларды ұсынып, көмек көрсетеді.

Балалардың агрессиясы – бұл баланың қалағанын дәл солай істей алмауына жауап беру тәсілі. Балалар агрессиясының көзі шектеулер, жеке ерекшеліктер, ересектердің әрекеттеріне еліктеу немесе эмоциялар болуы мүмкін. Жиі ата-аналар баланың агрессиясын оның зерттеу құлшынысымен шатастырады, яғни баланың жолындағының бәрін сыпырып, бір нәрсеге жетуге деген құштарлығын агрессия деп қабылдайды. Мұндай «жетістікті» мінез-құлықтың агрессивті мінезден айырмашылығы – бала бұл сәтте ашуланбайды, ол тек қалаған нысанға бағытталған және мақсатына жетуге табандылықпен ұмтылады.

Балалардың агрессиясы анықтамасынан баланың белгілі бір қажеттілігі қанағаттандырылмаған кезде агрессия туындайтыны анық. Бұл келесі төрт себептің біреуі арқылы болады .

• егер оның әрекеттері шектелген болса (мысалы, жазаланды немесе тыйым салу жүйесі енгізілді);

• егер ол өзінің темпераментіне байланысты басқаша әрекет ете алмаса;

• егер оның айналасындағылар дәл осылай әрекет етсе;

• егер бала қатты ашуланса (ренжісе, ызаланса).

Агрессивті мінез-құлықтың әрбір кезіне жеке тоқталайық:

Жеке ерекшеліктер, темперамент. Ресейлік ғалым, физиолог И.П. Павлов агрессияның реакциясы туа біткенін, бірақ жүйке жүйесінің түріне байланысты әртүрлі көрінетінін байқаған. Жүйке жүйесінің түрлері негізгі сипаттамаларына сәйкес төрт классикалық темперамент түріне жатады: күшті, тепе-тең, белсенді түрі — сангвиник; күшті, тепе-тең, инертті түрі — флегматик; күшті, тепе-тең емес, қозу басым түрі — холерик; әлсіз түрі — меланхолик. Баланың жүйке жүйесінің түрі болашақта оның қоршаған ортасы мен тәрбиесінің әсеріне қарамастан, салыстырмалы түрде аз өзгереді. Холериктер оңай әрі тез қозады,…