Баланың логикалық ойлау қабілетін дамыту баяндама

«Жас баланың логикалық ойлау қабілетін дамытудың маңызы.»

Кабиева Назымгуль Тлеубековна

«Қызғалдақ» балабақшасы Павлодар облысы Аққулы ауданы Шарбақты ауылы

«Логикалық ойлау» дегеніміз – логика заңдылықтарын пайдалана отырып, ой-пікірлерді тұжырымдарды қолдануға негізделген ойлаудың бір түрі. Баланың логикасын дамыту ұғымдарын өсіру, оқу-тәрбие үрдісіндегі ұдайы жүргізілетін жұмыс.

Баланы алғашқы күнінен бастап қоршап тұрғанның барлығы оның дамуына үлкен маңызды орын алады.Анасының мейірімді дауысы, жаңа сөздер, кішкентайларға арналған тақпақтар және балалар әндері, дене жаттығулары және қимылды ойындар- міне осылар баланың ары қарай дұрыс өсуіне және дамуына септігін тигізетін нәрселер. М. Жұмабаев «Ойлау – жанның өте бір қиын терең ісі. Жас балаға тым ауыр. Сондықтан тәрбиеші баланың ойлауын өркендеткенде, сақтықпен басқыштап істеу керек» деген екен.Логика, есте сақтау және зейін- бұлар мектеп жасындағы баламен қарым қатынастың негізгі құрамды бөлігі деп санау қате пікір.Бұл аталған дағдылар мен біліктерді балалар 6 жасқа толғанша дамыту қажет, нақтырақ айтсақ -бала дүниеге келген сәттен бастап. 3-5 жас бұл «неге?» сұрағы жасы. Бұл жастағы бала сізге күніні 100 рет «неге» деп сұрай береді.Бұл жаста бала айналаны танып білуге құштар болады, қызығушылықпен танып біледі.Сондықтан да балақайдың 100 рет «нег» деген сұрағына жауап беруден жалықпаңыз. Керісінше өзіңіздің тәрбиеленушіңізге оқып беріңіз, сонда алдыңызда отырған баланың ақылды екендігіне және үнемі оқуға ынтызар екендігіне көзіізді жеткізесіз.Сонымен қатар ересекпен қарым қатынасқа түсу барысында бал

Мектепке дейінгі жастағы балалардың интеллектуалды қабілетінің әсерлі дамуы- жаңа замандағы өзекті мәселелердің бірі.Ойлау қабілеті дамыған балабақша балалары оқу материалын жылдам есте сақтайды, өз күштеріне сенімдірек, жаңа жағдайға жылдам бейімделгіш,мектепке дайындығы өте жақсы болады.Оқытудың инновациялық әдіс тәсілдерін МДМ оқу үрдісіне енгіздіре отырып, сабақ баланың психикалық дамуын жетілдіріп отыруы қажет екендігін естен шығармаған дұрыс.Балалардың қабылдауын, зейінін, есте сақтау мүмкіндігін, ойлау қабілетін, тілдік қабілеттерін және қимыл қозғалыс белсенділігін,бір сөзбен айтсақ, барлық психикалық қызметтерді және жеке қасиеттерді арттыруы қажет.Бұлардың барлығы бағдарламаны жетік меңгерудің негізінде жатқан қасиеттер.Баланың ойлау әрекетін қалыптастырудың, оның интеллектісінің дамуының маңызды құралы –ойын болып табылады. Мектепке дейінгі педагогикада көптеген түрлі материалдар бар: балалардың интеллектуалды дамуын қамтамасыз ететін әдістер, технологиялар, олар: Дьенештің логикалық блогтары, Кюизенердің таяқшалары және Воскобовичтің ойындары және өзге де басқатырғыштар.

Бұл ойындардың негізгі міндеті-кішкентай адамның дамуы, оның бойында бар және анықталған қасиеттердің түзетілуі , оны шығармашылық, ізденіс әрекетіне айналдыру.Бір жағынан еліктеуге мүмкіндік беріледі, ал екінші жағынан- қиялдауға және жеке шығармашылығына алаңқай беріледі. Осындай ойындардың арқасында балада барлық психикалық қызметтер дамиды, ойлау операциялары, құрастыруға үлгілер жасау қабілеттері дамиды, математикалық ұғымдары қалыптасады.Бастапқы сатыдағы кезең баладада іс-әрекетінің қалыптасуының өте ыңғайлы кезеңі. Балалардың логикалық ойлау қабілетін дамыту білімді, дағдыны және шеберлікті белсенді меңгеру үрдісін мақсаты бағытталған түрде басқару, балалардың танымының қажетті әдістері мен тәсілдерін қамтамасыз етеді.

«Ойлау логикалық заңдылықтары мен формаларына бағынады. Көптеген адамдар логикалық ойлайды, бірақ өздерінің ойлауы логика заңдылықтары мен формалары арқылы болып жатқанын білмейді» - дейді В. Кириллова.

Балалардың шығармашылық қабілетін дамытуда логикалық тапсырмалар орындатудың маңызы зор. Логикалық тапсырмалар балалардың белсенділікке тәрбиелеу, өз бетінше жұмыс істеуге дағдыландыру, сондай-ақ балаларды икемділік пен шеберлікке баулу мақсатында пайдаланылады.

Логикалық тапсырмалар арқылы балалардың шығармашылық қабілетін дамыту үш негізгі бағытта іске асырылады:

Қызығушылығын арттыру;

Ойлау және қабылдау қабілетін дамыту;

Шығармашылық ізденісін дамыту.

Логика- біздің ойлау әрекетіміздің ең маңызды жарты шары. Ол ойымызды дұрыс тізбектеуге, болып жатқандар туралы ойлауға көмектеседі, көптеген жағдайлар мен құбылыстарды түсіндіреді. Ойын баланың логикасының дамуында еш нәрсеге айырбастауға келмейтін көмекші.Ойын кезінде танылғанның барлығы есте оңай сақталынады емес пе.Кез келген жерде ойнай беруге болады: үйде, көшеде, жолда да.Логиканы дамытатын ойын түрлері өте көп. Ең ішкентайлар үшін «Әрі қарай қалай?» ойыны жақсы келеді.Мысалы, сіз балаға «Ит үреді, ал мысық...» деген фразаны айтасыз немесе «Күн таңертең шығады, ал кешке...» дейсіз.Бала сіздің айтқан ойыңызды аяқтауы қажет.Бала сәл скен соң рольдеріңібен ауысуға болады. Бала осындай сөз тіркестерін өзі ойластырсын ал, сіз жалғастырасыз.Бұл ойын арқылы сіз балада тез ойлауын, елестетуін және тапқырлығын дамытасыз. Мысалы серуен кезінде қолыңызға геомериялық пішіндер ала кетіңіз.(төртбұрыш,…