Басқару ісіндегі шиеленіс және одан шығу жолдары

1 курс магистранты:Дүйсенова М

Оқытушы: психол. ғылым. кандидаты Болтаева А.М.

Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ

БАСҚАРУ ІС-ӘРЕКЕТІНДЕГІ КОНФЛИКТ ЖӘНЕ ОДАН ШЫҒУ ЖОЛДАРЫ

Қазіргі ұйымдастырушылық контексте конфликт басқару қызметінің ажырамас аспектісін білдіреді. Тұрақты өзгерістер мен бәсекелестік қысым әлемінде конфликтілерді тиімді басқару ұйымдардың тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз етудің стратегиялық маңызды элементіне айналады. Жанжал құбылыс ретінде мүдделердің, құндылықтардың немесе көзқарастардың сәйкес келмеуін қамтиды және оның болуы ұйымның қызметіне оң және теріс әсер етуі мүмкін. Бір жағынан, конфликтілер шығармашылық алмасуды ынталандырып, инновацияға әкелуі мүмкін; екінші жағынан, бақыланбайтын және шешілмеген конфликтілер жұмыс атмосферасының тұрақсыздығына және нашарлауына әкелуі мүмкін.

Басқару қызметіндегі конфликтілер ұйымдық өмірдің табиғи бөлігі болып табылады және әртүрлі конфликтілерге байланысты туындауы мүмкін. Басқару қызметіндегі конфликтілердің себептерін зерттеу ықтимал келіспеушіліктерді жақсы түсінуге және алдын алуға көмектеседі. Конфликтіден шығудың тек бір ғана себебін білу жеткіліксіз.

Міне, басқару қызметіндегі конфликтілердің бірнеше негізгі себептері:

Сурет-1. Басқару қызметіндегі конфликтілердің негізгі себептері

1. Мақсаттар мен басымдықтардағы келіспеушіліктер:

Басшылар мен бөлімшелер арасындағы ұйымның мақсаттары мен міндеттерін түсіндірудегі айырмашылықтарға байланысты конфликттер туындауы мүмкін.

2. Ресурстарды бөлу:

Қаржы, қызметкерлер немесе уақыт сияқты шектеулі ресурстарды бөлу кезінде келіспеушіліктер пайда болуы мүмкін. Әділетсіз бөлу басқарушы қызметкерлер арасында наразылық пен келіспеушілік тудыруына себеп болады.

3. Байланыс жеткіліксіздігі:

Тиімді қарым-қатынас пен түсіністіктің болмауы басқару қызметіндегі түсініспеушіліктер мен конфликтілерге әкелуі мүмкін.

4. Басқару стиліндегі айырмашылықтар:

Менеджерлердің арасында конфликт тудыруына себеп болатын, әртүрлі басқару стильдері болуы мүмкін. Мысалы, кейбіреулер авторитарлық көзқарасты, ал басқалары демократиялық көзқарасты қалаған жағдайда.

5. Мүдделер конфликтісі:

Ұйымдағы әртүрлі стейкхолдерлердің мүдделері қайшылықты болуы мүмкін. Мысалы, акционерлердің мүдделері қызметкерлердің немесе клиенттердің мүдделеріне қайшы келуі.

6. Стратегиялардың сәйкес келмеуі:

Басқарудың әртүрлі деңгейлері арасындағы ұйымның көзқарасы мен даму стратегиясындағы айырмашылықтар қайшылықтардың пайда болуына әсер етеді.

7. Жеке келіспеушіліктер және кәсіби емес мінез-құлық:

Жеке конфликтілер және басқару персоналы мүшелерінің наразылық, қызғаныш немесе сенімсіздік сияқты кәсіби емес мінез-құлқы да конфликтілерге ықпал етуі мүмкін.

Осы факторларды түсіну және оларды ерте анықтау үйлесімді және өнімді жұмыс ортасын құруға ықпал ете отырып, басқару қызметіндегі конфликтілерді басқарудың тиімді стратегияларын жасауға мүмкіндік береді.

Басқару қызметіндегі конфликтілер мәселелерін шешу кешенді және жүйелі тәсілді қажет етеді. Тереңдетілген жұмыстың шешімі, болашақтағы әріптестікке және шешімді қабылдауда жеңілдіктер әкеледі.

Басқару тәжірибесінде қолданылуы мүмкін конфликтілердің шешудің бірнеше жолы:

Сурет-2. Басқару тәжірибесіндегі конфликтілерді шешу жолдары

1. Тиімді байланыс.Ұйымда ашық және тиімді қарым-қатынасты дамытыңыз. Еркін ақпарат алмасуға ықпал етіңіз, қызметкерлерге өз пікірлері мен идеяларын айтуға мүмкіндік беріңіз.

2. Конфликтологияны оқыту.Қызметкерлер мен жетекшілерді Конфликтология дағдыларына үйретіңіз. Бұл тыңдауды, өз ойларыңызды нақты жеткізуді және келіспеушіліктерді сындарлы түрде шешуді үйренуді қамтиды.

3. Көшбасшылық дағдыларды дамыту.Конфликтілерді тиімді басқару үшін көшбасшылардың көшбасшылық дағдыларын дамыту. Көшбасшы эмоцияларды басқаруға, ынтымақтастықты ынталандыруға және компаға келуге қабілетті болуы керек.

4. Медиация. Медиацияны конфликтілерді шешу құралы ретінде қолданыңыз. Тәуелсіз делдал тараптарға өзара қолайлы шешім табуға және жұмыс қатынастарын қалпына келтіруге көмектесе алады.