Басқару психологиясы және кәсіби жетістік мақаласы

БАСҚАРУ ПСИХОЛОГИЯСЫ – ЖЕТІСТІКТІҢ КІЛТІ

Қазіргі заманғы әлемде тиімді басқару – кез келген ұйымның жетістігінің негізгі факторы болып табылады. Басқару психологиясы – бұл адамдардың қызметі мен мінез-құлқын зерттейтін, ұйымдық үдерістерді оңтайландыруға бағытталған ғылым. Бұл саланы тереңірек үйрену мақсатында мен Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде оқи отырып, осы пәннен көптеген теориялық және практикалық білім алдым.

Университетте қазіргі заманғы педагогикалық әдістер, инновациялық зерттеулер және кәсіби даярлық бағдарламалары қолданылады, әсіресе психология саласында.

Басқару психологиясы пәнінен дәріс ала отырып, оның ұйымдастырушылық құрылымдардың тиімділігін, қызметкерлердің мотивациясын және лидерлік дағдыларды зерттейтін маңызды пән екендігіне көз жеткіздік. ҚазҰУ-да бұл пән теория мен практиканы үйлестіре оқытылады, студенттерге командалық жұмыс, стресті басқару және шешім қабылдау стратегияларын меңгеруге мүмкіндік береді.

Басқару психологиясы пәні арқылы:

Ұйымдастырушылық құрылымдардың психологиялық аспектілері;

Қызметкерлердің мотивациясын арттыру жолдары;

Лидерлік қасиеттерді дамыту;

Шешім қабылдаудағы психологиялық факторлар;

Стресті басқарудың тиімді әдістері

сияқты тақырыптар қарастырылды.

Мысалы, оқыту процесінде кейс-стадилер, тренингтер, рөлдік ойындар қолданылады, бұл студенттерге теорияны тәжірибеде қолдануға мүмкіндік береді.

Осы пән арқылы тиімді коммуникация жасауды үйрендік, себебі ұйым ішіндегі ақпарат алмасу – жетістіктің негізі екені белгілі. Коммуникациядағы қателер жұмыс процесін бұзады, ал дұрыс құрылған байланыс топтық жұмыстың нәтижелілігін арттырады.

Қазіргі кезде әрбір бұрыштан айтылып жүрген мотивация және ынталандыруды да теориялық тұрғыдан зерттеп, практикалық сабақтарда қолданып, нәтижелерін талқылай алдық. Зерттеулер көрсеткендей, жұмысшылардың өнімділігінің 70%-ы мотивацияға байланысты екенін ешкім жоққа шығара алмайды.

Қызметкерлердің жұмыс істеу құлқына әсер ететін факторларды зерттеу арқылы материалдық және материалдық емес ынталандыру түрлерін, мақсат қою теорияларын (Э. Лок, Г. Латэм), жеке тұлғаның қажеттіліктерін ескере отырып, мотивациялық стратегиялар құруды үйрендік.

Бұл тақырыптардың барлығы дерлік өте маңызды болды деп ойлаймын. Сол сияқты лидерлік стильдер тақырыбын өткенде әр түрлі жағдайларда әр түрлі тәсілдер қолдану керектігі турасында айтылды. Мысалы, авторитарлық стильді тез шешім қабылдау қажет болғанда, демократиялық стильді командалық жұмысты қолдау үшін және либералды стильді шығармашылықпен жұмыс істейтін топтарда.

Стресті басқару бұл да қазіргі замандағы өзекті тақырыптардың бірі екені белгілі.