Басқару психологиясы және көшбасшылық туралы мақала

ҚазҰУ - басқару туралы білімнің ғана емес, түсінігінің де қалыптасатын жері

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті – көпжылдық дәстүр мен білім берудегі заманауи көзқарасты үйлестіре отырып, еліміздегі ең беделді және танымал жоғары оқу орындарының бірі. Мұнда тек оқу жетістіктері ғана бағаланбайды, сонымен қатар жеке тұлғаның дамуы, ой-өрісі, азаматтық жауапкершілігі де бағаланады. ҚазҰУ – студенттер жай ғана білім емес, болашақ мамандар, көшбасшылар және қоғам мүшелері ретінде қалыптасудың тұтас тәжірибесін алатын кеңістік. Мұнда оқу тек формулалар, зертханалар және дәрістер туралы ғана емес, сонымен қатар адамдармен қарым-қатынас жасау, шешім қабылдау, коммуникация құру және жауапкершілікті алу қабілеті. Мұның бәрі маңызды пәндердің бірі – басқару психологиясымен тығыз байланысты.

Көптеген студенттер, әсіресе техникалық және жаратылыстану салаларындағы студенттер, бастапқыда мұндай пәндерді екінші дәрежелі нәрсе ретінде қабылдайды. Дегенмен, оқу үдерісі барысында бұл анық болады: психология принциптерін түсінбей, әсіресе басқару жағдайында тиімді жұмысты елестету қиын - жобалық жұмыс, ғылыми топ немесе болашақ кәсіби мансап.

Басқару психологиясы команданың өзара әрекеттесуіне кеңірек қарауға мүмкіндік береді, командада рөлдердің қалай құрылатынын, шешімдердің қалай қабылданатынын, басқаларды тыңдай білу және кәсіби қарым-қатынастарды дұрыс құру қаншалықты маңызды екенін түсінуге көмектеседі. Бұл білім, әсіресе, жобалардың сәттілігі жеке білімге ғана емес, сонымен бірге топтық жұмысқа, ортақ тіл таба білуге, өзгерістерге тез бейімделуге және стратегиялық ойлауға көбірек байланысты болатын біздің заманымызда өзекті болып табылады.

ҚазҰУ білім беруді ғана емес, сонымен қатар кез келген салада сұранысқа ие болатын әмбебап құзіреттілікті қалыптастыруды басты назарда ұстайды. Ғылыми жобаларға, конкурстарға, студенттік бастамаларға және топтық жұмысқа қатысу студенттерге «Басқару психологиясы» пәні қарастыратын барлық нәрсені тәжірибеде қолдануға көмектеседі. Бұл студенттерде тұрақты позицияны дамытады: тапсырманың артында тұрған топты, мәселенің артындағы шешім ресурстарын және процестің артындағы жақсартуға болатын құрылымды көру. Мысалы, Тленчиева Нұржамал Сейдалиевнаның семинар сабағында өткізілген «Лидерлерді анықтау» тәжірибесі студенттердің жадында ерекше орын алды. Топ ішіндегі лидерді анықтау, лидерлік қасиеттердің болуы және лидерді анықтаудың маңызы сияқты өзекті тақырыптар көтеріліп, маңызы анықталған болатын.