Көшбасшылық психологиясы туралы мақала

Көшбасшылық психологиясы: Заманауи басқарудың психологиялық негіздері

Көшбасшылық психологиясы – басқару іс-әрекеттерін және ұйымдық процестерді тиімді атқару үшін көшбасшының бойында болуы керек қабілеттер мен қасиеттерді зерттейтін психология ғылымының белгілі бір саласы. Қазіргі заман талабына сай көшбасшылықтың маңызыда өзгеру үстінде. Цифрландыру, жаhандану және мәдениет саласындағы әртүрлі жаңа технологиялық өзгерістер заманауи көшбасшылардан ерекше дағдылар мен бейімделгіштікті талап етеді.

Заманауи көшбасшы эмоциялық интеллектке, өзгерістерге бейімделгіштікке және қызметкерлерді шабыттандыру қабілетіне ие болуы тиіс. Көшбасшы болу оңай емес. Себебі, көшбасшылық – үлкен жауапкершілік пен күрделі дағдыларды талап ететін процесс. Көшбасшы болу тек шешім қабылдаумен ғана емес, ұжымның бірлігін сақтау, мотивациясын арттыру және олардың сеніміне ие болумен байланысты болып табылады. Көшбасшы қазіргі таңда тек басқарумен шектелмеуі керек, сонымен қатар ұжымды әрдайым шабыттандырып, ұстаз әрі мотивация беруші тұлға болуы тиіс. Сырттан қарағанда, көшбасшы болып, белгілі бір жетістіктерге жеткен тұлғалардың өмірі өте керемет болып көрінгенімен, сол дәрежеге жету жолында, олар өте көп сынақтарға тап болып, қиындықтарға ұшырап, соларды жеңу арқылы көшбасшы тұлға болып қалыптасып отыр деп айтсақ, қателеспейміз.

Әйгілі неміс-американдық психолог Курт Левин “Өзгерістер көшбасшылықтың ең маңызды аспектісі болып табылады. Ескі әдістерден бас тартып, жаңаларын енгізе білу – көшбасшының міндеті” деген сөздері арқылы көшбасшының өзгерістерге бейімделу қабілетіне баса назар аударған. Осы сөздердің дәйегі ретінде, өзіміздің елімізде кең етек алған COVID-19 пандемиясы кезіндегі жағдайларды еске түсірсек болады. Бұл кезеңде көптеген копания басшылары қашықтықтан жұмыс істеуге тез бейімделді. Бұл көшбасшылар ұжым мүшелеріне эмоционалдық қолдау көрсетіп, жаңа жұмыс жағдайына икемдеді. Бұл жағдай қазіргі заман талабына сай көшбасшының бейімделгіштік қасиетін көрсетеді. Сонымен қатар, көшбасшының бойында этика, әділеттілік және креативтілік сияқты қасиеттер болуы керек.

Көшбасшылық психологиясын меңгеру қазіргі заман көшбасшыларына қызметкерлердің қажеттіліктерін түсінуге, командада сенім мен ынтымақтастықты орнатуға мүмкіндік береді. Бұл – жетістікке жетудің және ұжымды ортақ мақсаттарға бағыттаудың басты құралы. Көшбасшылық психологиясының негізгі қағидаларын қолдану кез келген ұйымның дамуы мен табысына кепіл бола алады.

Мамыр Қарлығаш Нұрмаханқызы

магистрант

Болтаева Алия Масакбаевна