Бастау математикалық турнирі сыныптан тыс жұмыс 4-сынып

Математикалық турнир «Бастау»

Мақсаты: Сабақта оқушыларды жарыстыру арқылы логикалық ойлау қабілетін, ой – өрісін дамыту, белсенділігін, математикаға деген қызығушылықтарын арттыру, әдептілікке, ұйымшылдыққа, көпшілік алдында өздерін ұстай білуге тәрбиелеу мақсат етілді.Сабақ түрі: Сайыс сабақ

Сабақ жоспары:І.Ұйымдастыру

ІІ.Математикалық турнир

1тур-«Әу, баста!» (жазбаша командылық жұмыс)

2тур-«Тез ойлан!» (ауызша командылық жұмыс)

3тур-«Бәйге» (ауызша, жеке жұмыс)

ІІІ .ҚорытындыСабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру. Оқушыларды топқа бөлу.

ІІ.Негізгі бөлімі

1-тур.

1 тапсырма:Қанатта 384жабыстырма болды , Болатта Қанатта қарағанда 2 жабыстырма көп, ал Ринатта Қанат пен Болаттағыны бірге алғандағыдан 541 жабыстырма аз. Егер олар бөліссе, Қанат , Болат және Ринат қанша жабыстырмадан алады?

2 тапсырма: Бірінше жәшікте 34 кг алма болды, екіншіде-14кг аз, ал үшіншіде екіншіге қарағанда 19 көп. Бірдей болу үшін, әрбір жәшікке қанша кг алмадан салу керек?

3 тапсырма: Үш балықшы 75 алабұға ұстап алып, балық сорпасын жасады. Бірінші балықшы үшіншіге қарағанда екі есе көп алабұға берді, ал екінші біріншіге қарағанда -4-ке аз. қалған балықты олар өзара теңдей бөліп алғанда, оларда 18 балықтан болды. Балық сорпасына әрбір балықшы қанша балықтан берді?

4 тапсырма:

Би:

2тур. 1 топ1. Ең кіші натурал санды ата? (1)2. Масса бірліктерін ата? (гр, кг, ц, т)3. Қосылғыштардың орны ауысқаннан..... (қосындының мәні өзгермейді)4. Уақытты қалай табамыз? (S: V=t)5. Әлемнің екінші ұстазы атағын алған ғұлама кім? (Әл - Фараби)6. 990: 3 (330)7. Екі нүкте арасын қосқанда не пайда болады? (кесінді)8. 222 х 3 (666)9. Миллионда неше ноль бар? (6)10. Баласы 6 жаста, ал шешесі одан 36 жас үлкен. Шешесі шеше жаста?

2 топ 1. 1 т қанша кг бар? (1000)2. Қашықтықты қалай табамыз? (S=V*t)3. Атасы 54 жаста, ал немересі атасынан 45 жас кіші. Немересі неше жаста? (9)4. 680: 2 (340)5. Бір нүктесі бар сызықты қалай атайды? (сәуле)6. Ауданы 25 см ² шаршының қабырғасы неге тең? (5)7. 3³ нешеге тең? (27)8. Тік бұрыш қандай бұрыштан кіші? (доғал)9. Көлемді қалай табамыз? (a*b*c)10. Ең кіші үш таңбалы сан? (100)3 топ.1. Тік төртбұрыштың қандай қабырғалары тең болады? (қарама - қарсы)2. Шеңбер сызу құралы? (циркуль)3. Қай санға бөлуге болмайды? (натурал емес)4. Жылдамдықты қалай табамыз? ()5. 10 жылда неше ай бар? (120)6. Тік төртбұрыштың ені 3 см, ұзындығы 5 см. Тік төртбұрыштың периметрін тап? (16 см)7. Бүркіт 30 жыл жасайды, ал тасбақа одан 10 есе артық жасайды. Тасбақа неше жыл жасайды? (300)8. 4800: 4 (1200)9. S=a*b Бұл формуламен нені табуға болады? (ауданын)10. 9999 дан кейінгі сан? (10000)

3тур-«Бәйге» (ауызша, жеке топ басшыға тапсырма)

ІІІ.Қорытынды(Әділқазылар қорытынды шығарады)

Бастау олимпиадасы логикалық есептер

“Бастау” олимпиадасы логикалық есептер1. Үстел үстінде үш стакан шие тұр. Марат бір стакан шиені жеп қойды. Үстел үстінде неше стакан қалды?2. Көшеде екі әкесі, екі баласы және атасы немересімен қыдырып жүр. Көшеде неше адам қыдырып жүр?3. Қараңғы бөлмеде майшам мен керосин лампасы бар. Бірінші не жағасыз?4. Жұп санды үшке бөлгенде қалдық қандай болуы мүмкін? 5. Менің атым Салтанат. Менің тәтемнің бір ғана сіңлісі бар. Менің тәтемнің сіңлісінің аты кім?6. Термометр аяз болғасын үш градус көрсетіп тұр Осындай екі термометр неше градусты көрсетеді?7. Допты лақтырғанда, доп сол ізімен қайту үшін оны қалай лақтыру керек?8. Шаршының қабырғасын үш есе үлкейтсе, оның ауданы неше есе үлкейеді?9. Егер жылқы қоянға қарағанда аласа, ал жирафтан биік болса, онда ең биік қай жануар?10. Футбол ойнағанда бөтен қақпаға Ақылжан 7 гол соқты.Ойын 10: 6 есебімен аяқталса, онда Ақылжан ойнаған команда жеңді ме, жеңілді ме?Логикалық есептердің жауаптарыҮш стаканҮш адамШырпы1 және 2СалтанатҮш градусЖоғары лақтыру керек9 есеҚоян

Логикалық есептер

1-ші есеп. Бір жаман адам әрдайым өтірік айтады. Ол осы сұраққа қандай жауап береді: «Сізде бір мұрын, әлде екі ме?»

Жауабы: Екі, себебі ол әрдайым өтірік айтады. Мұндай дәйекті жауапты ең нашар оқитын баладан естісек жақсы болар еді.

2-ші есеп. Қағазды екі қиылыспайтын түзу сызықпен неше бөлікке бөлуге болады?

Жауабы: 3-ке

Оны суреттен бірден байқауға болады.

3-ші есеп. Әлия партада отыр, алдынан санағанда екінші және артынан санағанда төртінші. Оның қатарында неше парта бар?

Жауабы: 5

Осыны суреттен қарауға болады:

4-ші есеп. 1-ден 100-ге дейінгі барлық сандарда неше нөл бар?

Жауабы: 11

Бір нөлден 10, 20, 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90 – сандарда бар, 9 нөл. Тағы да екі нөл 100 санында бар. Барлығы 11 нөл.

5-ші есеп. Бірінші қапаста 4 балапан және 2 қоян отыр, ал екінші қапаста 5 балапан отыр. Қайсысында көздің саны көп және қаншаға артық? Қайсысынды аяқтың саны артық және қаншаға артық?

Жауабы: Бірінші қапаста көздің саны 2 есе артық және аяқтың саны 6 есе артық.

Есепті санау арқылы оңай шешуге болады, немесе қапас тұрғындарын суретке салып, көздің содан кейін аяқтың тең бірдей мөлшерін алып тастау.

6-шы есеп. Әке анаға раушан гүл сыйлады. Анада 2 құмыра бар. Раушан гүлін құмыраға неше тәсілмен қоюға болады?

Жауабы: Екі тәсілмен.

Бірінші тәсіл: Бірінші құмыраға. Екнші тәсіл: екінші құмыраға.

7-ші есеп. Қапастан 3 балапан алды да, оған 3 қоянды қамап қойды. Аяқтардың саны қалай өзгерді?

Жауабы: 6-ға артты.

Әр бір қоян балапанның орнына екі артық аяқ береді.

8-ші есеп. Шаршының 9 торында 1-ден 9-ға дейін сандар орналас-тырылды. Бірінші тізбектің сандардың қосындысы 11-ге тең. Екінші тізбектегі сандардың қосындысы 10-ға тең. Қандай сандар 3-ші тізбекте орналастырылды?

Жауабы: 9, 8 және 7.

9-шы есеп. Ғәлия мен Қайратта 8 ойыншық бар. Ғәлияға тағы 2 ойыншық сыйға тарту етілді. Ғәлия мен Қайратта қоса есептегенде неше ойыншық бар?

Жауабы: 10 ойыншық.

Егер де қосылғыштың бірін 2 есе артырсақ, екіншісін сол қалпы қалдырсақ, онда олардың қосындысы 2-ге көбейеді.

10-шы есеп. Айман 10 жаста. Сәния Айманнан кіші. Сәния неше жаста?

Шешуі. Адамдар арасындағы «кіші» деген қатынас сандардың арасындағы «кем» деген қатынасты білдіреді. Сәнияның жасы Айманнан кем. Айман 10 жаста. Есептің сұрағына 10-нан кем сандарды атауға болады: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9.

Жауабы: Сәния 1 жаста, 2 жаста, 3 жаста, 4 жаста, 5 жаста, 6 жаста, 7 жаста, 8 жаста, 9 жаста болуы мүнкін.

11-ші есеп. Жанар 7 жаста, ал Анар одан 4 жас үлкен. Жанар 11 жасқа толғанда, Анар неше жасқа толады?

Шешуі. Анар Жанардан 4 жас үлкен. Яғни, Жанар мен Анардың жастарының айырмашылығы 4 жас. Бұл айырмашылық өзгермейді. Сонымен, Жанар 11 жасқа толғанда, Анардың жасы 4-ке артық болады: 11 + 4 = 15 (жас).

Жауабы: Анар 15 жаста болады.

12-ші есеп. Арманның жасы 3 жылдан кейін қазіргі Талғаттың жасындай болады. Балалардың қайысы және қаншаға үлкен?

Шешуі. Арман Талғаттын жасына 3 жылдан кейін толады. Яғни, Талғат Арманнан 3 жас үлкен.

Жауабы: Талғат Арманнан 3 жас үлкен.

13-ші есеп. Сара 13 жаста. Мадина Сарадан 5 жасқа үлкен, ал Қайша Мадинадан 3 жас кіші. Ең үлкені кім? Мәдина мен Қайша неше жаста?

Шешуі. Есептің шартына сәйкес кесінділерді салайық. Бір кесіндімен Сараның жасын көрсетейік – 13 жас (дәптердің 13 торын алуға болады), Мадина 5 жасқа үлкен, яғни Сараның жасы қаншама болса Мадинаның жасы соншама және тағы оған қоса 5 жас. Екінші кесіндіні 5 торға ұзынырақ саламыз. Қайша Мадинадан 3 жас кіші. Үшінші кесінді екінші кесіндіден 3 торға қысқа:

Сызбадан ең үлкені Мадина екені көрініп тұр.

1) 13 + 5 = 18 (жас) – Мадинаның жасы.

2) 18 – 3 = 15 (жас) – Қайшаның жасы.

Жауабы: 18 жас, 15 жас.

14-ші есеп. Әкесі мен ұлының жасын қосқанда 56 жас болады. Әкесі ұлынан 32 жасқа үлкен. Әр қайсысы неше жаста?

Шешуі. Есептің сызбасын салайық:

Енді есепті теңестіру тәсілдерінің бірімен щығарамыз (минимум бойынша немесе максимум бойыша):

1 тәсіл.

1) 56 + 32 = 88 (жас)

2) 88 : 2 = 44 (жас) –әкесіне

3) 44 – 32 = 12 (жас) – ұлына

2 тәсіл.

1) 56 – 32 = 24 (жас)

2) 24 : 2 = 12 (жас) – ұлына

3) 12 + 32 = 44 (года) – әкесіне

Жауабы: ұлы 12 жаста, 44 жаста.

15-ші есеп. Сәнияда, Мәдинада, Қайратта, Олжас және Құралайда 4 алма және 1 алмұрт болды. Егер Мәдина мен Қайратта әр түрлі жеміс, ал Құралай мен Қайратта бірдей жеміс болса, онда әрқайсысында қандай жеміс болды?

Шешуі. Есепте екі жиын берілген: бес бала және бес жеміс. Есептің шартын ескеріп, олардың арасында сәйкестік орнату керек:

1) Мәдина мен Қайратта әр түрлі жеміс;

2) Құралай мен Қайратта бірдей жеміс.

Екі түрлі жеміс бар (алмұрт және алма). Оларды «+» және «–» таңбаларымен белгілейік. Таңбалардың қайсысы алма, қайсысы алмұрт екені маңызды емес.

Есептің шешуін схема түрінде безендірейік. Балаларды нүкте арқылы белгілейік. Есептің 1) және 2) шартына таңбаларға сәйкес жемістерді «таратайық». Мәдина мен Қайратқа әр түрлі жеміс (оларға қарама қарсы әр түрлі таңба орнатайық), Құралай мен Қайратқа – бірдей (Қайраттың алдында қандай таңба болса, Құралайдың алдында да сондай таңба).

Сәния Мәдина Кайрат Олжас Құралай

Енді қай таңба алмаға, қай таңба алмұртқа сәйкес екенін анықтауға болады. Шарт бойынша бір ғана алмұрт бар, сондықтан ол минус (схемада екі минус). Сонымен «+» алмұрт және «–» алма. Алмұрт – Мадинада. Қалған балаларда алма. Схеманы толтырып, есептің жауабын анықтаймыз.

Сәния Мәдина Кайрат Олжас Құралай

А Ал А А А

16-шы есеп. Анасы үш ұлына Ермекке, Азаматқа және Болатқа әр түрлі көйлек әперді: ақ, жасыл және көк. Болатқа көк көйлек сатып алынған жоқ, Ермекке – көк емес және жасыл емес. Қайсысында қандай көлек?

Шешуі. Екі жиын арасында сәйкестік орнату керек: есептің шарты бойынша ұлдар (Ермек, Азамат, Болат) және көйлектер арасында (ақ, жасыл,көк):

Болатта көк көйлек емес;

Ермекте – көк емес және жасыл емес.

Есепті кесте арқылы шығарамыз:

Жауабы: Ермекте ақ, Азаматта – көк, Болатта – жасыл көйлек.

17-ші есеп.Үш кесіндіні сыз: қызыл, көк және жасыл. Көк кесінді қызыл кесіндіден қысқа, жасыл кесіндіден ұзын болу керек және барлық кесінділердің ұзындықтарының…