Бастауыш сынып дарабозы презентациясы 3 сынып

Бастауыш сынып дарабозы

3 -4 сынып

Әділ қазылар алқасын сайлап алу

Шын жүйрік шабысынан танылады

Нақты білім, терең ой сыналады.

Баға берер әділқазы ортамызда

Сіздерге құрметпенен қол соғылады .

2030- дың біз барысымыз .

Болашаққа бастайды әр ісіміз

Егемен елімізді көркейтетін,

білім шыңына шығу парызымыз .

Н. Ә. Назарбаев.

Сайыс ұраны:

Өту жоспары: ойын: “менің есімім”.

1-кезең: “кім көп біледі?”

2-кезең: “тапқырлық”.

3-кезең: “ мақалмен жауап”

4-кезең: “жорға сайысы”.

5-кезең: “орамал тастау” ойыны.

1-кезең 1-топқа

Ең алғаш қазақ балаларына арнап мектеп ашқан кім?

2. Табиғатты жырлаған ұлы ақын кім?

3. “шегіртке мен құмырсқа” мысал өлеңінің авторы кім?

4. Абайдың шын аты.

5. Желтоқсан оқиғасы қай жылы болды?

1-кезең 2- топқа

1. Өмірде болған адамның басынан өткен әңгіме қалай аталады?

2. “жаңбыр жаумаса-жер жетім”деп басталатын шешендік сөзді айтқан биді ата.

3. Абылай ханға Төле бидің қойған аты қалай аталады?

4. Тұңғыш “әліппе” оқулығын жазған кім?

5. Шәмші Қалдаяқов кім?

тапқырлық

Қиындықтан ешқашан біз қашпаймыз.

Алғырлықпен тапқырлықты ұштаймыз

Қиялдарға самғап ұшқан құстаймыз,

Шегінбейміз жеңістерге бастаймыз.

ӘРКІМ

ӨЗІНЕ СӘЙКЕС

НӨМІРДЕГІ ЕСЕПТІ

ШЫҒАРАДЫ

6 . Түйе, бота маң басқан

Төрт аяғын тең басқан.

Шұнақ құлақ бес ешкі

Қос лақпен қос ешкі.

Төрт қозылы екі қой

Бәрін бірге санап қой.

7 . Көл тоғанды қырға бар

Келіп қонды тырналар.

Жұптан қонып сол жерде

Отыр екен он жерде

Санап берші тырналар

Қанша болды ол жерде?

200 бен 80-нің қосындысынан

80-ді азайт

630-дың 3-ке бөліндісі.

45-тің 5-тен бір бөлігі нешеге тең?

шаршы дегенімізне?

Барлық қабырғалары тең

ӘРКІМ

ӨЗІНЕ СӘЙКЕС

НӨМІРДЕГІ ЕСЕПТІ

ШЫҒАРАДЫ

6 . Сарбаздар әр қатарға 5-тен

Бөлініп,7-қатарға сап түзеп тұрды.

Соңғы қаатарға 1 сарбаз жетпей

қалды. Барлық сарбаз нешеу?

5. Бір қариядан қанша балаңыз бар

Деп сұрағанда, қарияның

Жауабы:ұл-қыздарымның саны

6,әр ұлымның бір-бірден

Қарындасы бар дейді.

Неше ұл-қызы бар?

Қабырғалары 6см шаршының

Периметрі мен

Ауданы

100 мм неше сантиметр?

3ұл 3қыз

Әлібек 1 күнде 3 кітап оқыды.

Бір жұмада неше кітап

оқиды?

5-санының кубы

24,36 см

Мақалмен жауап

Ал, балалар , балалар

Мақал –мәтел айтайық.

Қиындыққа қайыспай

Асулардан өтейік

Ұстаздан кім озады?

ата-ананың қадірі

Еңбектің қандай пайдасы

Бар?

Туған жердің несі ыстық?

Ең тәтті не?

Оттан не ыстық?

Мақалмен жауап

Әр кім өзінің нөміріне сәйкес мақалды орындайды

(отан оттан да ыстық)

Еңбек етсең ерінбей, тояды

Қарның тіленбей.

Ұстаздан шәкірт озар.

(Ананың сүті

(күні де ыстық,түні де ыстық )

Ата-ананың қадірін

Балалы болғанда білесің

тістен шыққан сөз,

рулы елге тарайды.

Білгенің бір ,

білмегенің .

Инемен құдық қазуға

Бола ма?

Туған жердің несі ыстық?

Адамның қай мүшесі қорқақ,

Қай мүшесі батыр?

Мақалмен жауап

Әр кім өзінің нөміріне сәйкес мақалды орындайды

Тауық түс көре ме?

көз қорқақ,қол батыр)

оқу инемен құдық

Қазғандай.

тауықтың түсіне тар кіреді

(күні де ыстық,түні де ыстық)

Тапқыр болсаң талас жоқ

Пан-ба-ла

кітапхана

балапан

Тап-ха-на-кі

Ған-бал-дыр

Ңіл-ді-кө

балдырған

көнілді

Те-ма-ка-ти-ма

математика

қуыршақ

Ыр-шақ-қу

Ле-ди-те-дар

Шан-қа-әр

теледидар

әрқашан

“ Кім көп біледі ? ” сайысы

Әр оқушыға 8 сұрақтан қойылады . Оған кім тез және қанша уақытта жауап беретіні ескріледі

Білімнің ұшқырлығын танытып сен,

Асып - тасып, асықпа,қалыспа сен.

Уақыт деген зымырап , зулап жатыр,

Шапшаңдық бұл сайыста керек екен.

3- сыныпқа

Орман дәрігері(тоқылдақ)

Ғұлама деген кім?

Заттың санын білдіретін сөз табы

Сиырдың пірін ата

Жыл басы

Көкжиектің неше тұсы бар?

1- ғасырдың жартысы неше жыл?

тоқылдақ)

?(ғалым,оқымысты)

(сан есім)

(зеңгі баба)

наурыз)

( 50жыл)

4 -сыныпқа

1.Адам денесінің тірегі не?

2. Абай жолы романының авторы(

3. Жылқының пірін ата(

4. Айтылу мақсатына қарай сөйлем нешеге бөлінеді?

5. Ең кіші натурал сан,

6.Баланы тәй-тәй бастырып көрмеу жіп шешетін кезең)

7. Басты байлық(

?(қаңқа)

М.Әуезов)

Қамбар ата)

(тұсаукесер)

денсаулық)

Сайысымыздың соңғы сәті таяп қалды

Ал, қазір әділқазылар сөз алады.

Сайысымыздың жеңімпазын анықтап,

Мадақтап, мақтау қағазын тапсырады.

Қатысқандарыңызға рахмет!

Омар Хайям (1048 – 1131)

Омар Хайям – ең әуелі, сырға толы, парасатты пайымдаулар мен ойға негізделген рубаяттардың авторы. Рубаят Шығыс ақындары арасында мол таралған өлең формасы. Омар Хайямнан бізге 300-га тарта осындай рубаяттар қалды.

Омар Хайям бірнеше философиялық трактаттар жазған ғұлама. Ол Аристотель, Фараби, Ибн-Синаның көзқарастарын қабыл алып, дамытушы.

1074 жылы Омар Хайям сельджук сұлтаны Жәлелиддин Мәлік шахтың сарайына шақыртылды. Сұлтанның өзі, әсіресе, оның прогресшіл уәзірі Низам әл-Мүлік Омар Хайямның білгірлігін жоғары бағалап, оны Исфағандағы обсерваторияның басына қояды. Омар Хайям мұнда Мәлік немесе Жәлелиддин эрасы деп аталатын календарьдың жобасын дайындайды.

Омар Хайям «Алтын мен күмістен тұратын заттардағы алтын, күмістің мөлшерін анықтау өнері жөнінде» физикалық трактат жаған.

Омар Хайямның ғылыми еңбектерінің салмақты жағы оның математикалық жетістіктерінде жатыр. Ол алгебра жөнінде «Алгебра және әлмукабала мәселелерін дәлелдеу туралы» көлемді трактат жазады. Оның концепциясы бойынша: алгебра және әлмукабала өнері – ғылми өнер. Мұның мәні – белгісіз бола тұра басқа бір белгілі нәрсеге байланыстырып анықталатын абсолют сан немесе кескінді, алгебралық есептеулер, теңдеу құру арқыл шешіледі.

Ойшыл ақын, терең философ, асқан математик – Омар ибн-Ибрагим әл-Хайями (1048-1130) Хорасанның басты қалаларының бірі болған Нишапурдан шыққан. Алайда, ол өмірінің түрлі кезеңдерінде Орта Азия мен Иранның, Самарқанд, Мерв (қазіргі Мары), Исфаған, Рей мен басқа қалаларында тұрып, қызмет жасайды.

Омар Хайямның ғылыми еңбектерінің салмақты жағы оның математикалық жетістіктерінде жатыр. Ол алгебра жөнінде « Алгебра және әлмукабала мәселелерін дәлелдеу туралы » көлемді трактат жазады. Оның концепциясы бойынша: алгебра және әлмукабала өнері – ғылми өнер. Мұның мәні – белгісіз бола тұра басқа бір белгілі нәрсеге байланыстырып анықталатын абсолют сан немесе кескінді, алгебралық есептеулер, теңдеу құру арқыл шешіледі.

Егер Хорезми бірінші және екінші дәрежелі (квадрат) теңдеулерді бес түрге келтірген болса, Омар Хайям оларға үшінші дәрежелі (куб) теңдеулер түрін қосып, барлығы 25 түрлі теңдеуді қарастырдады.

Омар Хайямның математика тарихында көрнекті роль атқарған тағы бір трактаты – « Евклид кітабындағы қиын аксиомаларға (постулаттарға) түсініктеме » деп аталады. Шығарманың атынан көрініп тұрғандай, бұл еңбекті ол ескі гректерден қалған математикалық мұраларды түсігдіру, зерттеу негізінде жазған.

Омар Хайямнның шығармалары төмендегілер:

Арифметика мәселелері.

« Әл-Жебр » мен әл-мұқабала есептерінің дәлелдемелері туралы. (1961 жылы орыс тілінде жарияланған);

Евклид кітабындағы қиын постулаттарға т.сіндірмелер;

Даналық таразысы. (1961 жылы орыс тіліне аударылған);

Болмыс туралы. (Философиялық кітап 1917 жылы Каирде араб тілінде басылған. 1961 жылы орыс тіліне аударылған);

Дүниенің болуының жалпылығы туралы. (Философия мәселелері жөнінде. 1961 жылы орыс тіліне аударылған);

Омар Хайямның өлеңдері. (Әлденеше рет басылған. Көптеген халықтардың тілдеріне аударылған).

Садуақас Хасенұлы Боқаев 1907 – 1942)

Боқаев С.Х. (1907-1942) – математика саласы бойынша Қазақстаннан шыққан тұңғыш , алғашқы ғылым кандидаттарының бірі, қазақстандағы жоғары математикалық білім беру ордаларының қара шаңырақтары – Абай атындағы қазақ ұлттық педагогикалық

университеті мен әл-Фараби атындағы қазақ ұлттық университетінің физика-математика факультетінің негізін қалаушылардың бірі.

С.Боқаев 1907 жылы 17 наурызда Семей облысы, Абай ауданы, Көкбай ауылында дүниеге келген. Сауатын Зайсанда ашады. Әкесі Сәдуақасты кішкене күнініен бастап інісі Тайыр Жомарбаевтың (қазақтың көрнекті ағартушы-педагогы, ақын және драматург) пен Адгия Фархисламовнаның тәрбиесіне берді. Соның арқасында мектеп бағдарламасы көлеміндегі математиканы жақсы игеріп, олар оны Орынбор халық ағарту институтының физика-математика бөліміне оқуға жіберген.

Осы институтта сабақ берген К.И.Торопов қабілетін байқап, институт директоры Қ.Тоқыбаевтың алдында С.Боқаевты Мәскеуге оқуға жіберу туралы мәселе қояды. Ол Орынбор халық ағарту институтының физика-математика бөлімін, 1928 ж І – Мәскеу мемлекеттік университетінің астрономия-математика бөлімін бітірген.

Ғылыми педагогикалық қызметі : КазПИ де ассисент, доцент, кафедра меңгерушісі, декан, профессор міндетін атқарушы.

Ғылыми-зерттеу жұмыстары:

1. Кез-келген аралықта жинақталатын қатардың қосындысы болатын функцияның құрылымдық қасиеттері;

2. Арнайы функциялар және олардың жалпы жағдайлардағы ерекше нүктелері;

3. Жалпы түрдегі кейбір анықталмаған интегралдарды интегралдау әдістері;

4. Конформдық бейнелеулер және олардың механикада қолданылуы.

ҚазПИ-де онымен қызметтес болған қазақтың көрнекті математикатерінің бірі С.А.Аяпбергенов айтқандай: « Сәдуақас Боқаев орта бойлы, кең маңдайлы, жанары өткір, батыл және ширақ мінезді, тартымды бет пішінімен ерекшеленетін адам еді. Ол көтеріңкі дауыспен айтатын, жағымпаздық пен жалқаулықты суқаны сүймейтін, бүкіл болмысымен тынымсыз еңбек етуге барлық уақытын өзі сүйетін іске арнаған азамат болатын » . Міне, қазақ математикасының жарық жұлдызы Сәдуақас Боқаевты біз осылай танимыз.

Садуақас Хасенұлы Боқаев (1907 – 1942 )

Қазақтың тұңғыш профессор математигі

Әлімхан Ермеков қазақтың математика саласындағы тұңғыш профессоры, қазақ тіліндегі тұңғыш жарық көрген « Жоғарғы математика курсы » оқулығының иесі, қарапайым құмға аунап өскен қазақтың баласы. Ол 1891 жылы Семей облысының Қарқаралы уезі, Темірші болысында туған.

Әлімханның арғы атасы Ермек Байтасов Құнанбайдың төсекте басы, төскейде малы қосылған туыстас елдің азаматы. Өз әкесі Әбеу Әмірхан, Әлімхан, Әлихан атты үш ұл тәрбиелеген, көзі ашық, көкірегі ояу жан болыпты.

Әлімханның алғырлығы мен зеректігін ақылды әке ерте бастан-ақ таныған. Бастауыш сыныпты үздік бітірген баласын әкесі Семей гимназиясына түсірді. Осында оқыған жылдары оны саяси сенімсіз деп стипендиядан қақса да, ара-арасында ауқаттылардың баласын ақылы оқытып, оқуын алтын медальмен бтірді. Бұл кезде ардақты әкесі 1911 жылы 54 жасында дүниеден өткен еді.

Ол кезде ережеге сай гимназияна алтын медальмен бітірген түлек Санкт-Петербург Политехникалық институтына қабылданатын. Қаржы қол байласа да, қисынын тапқан Әлімхан Томск Технологиялық институтының тау-кен факультетіне конкурссыз қабылданады.

Небір алмағайып заманды бастан өткерген Әлімхан аталарың көптеген жылдар бойы жоспарлау комитетінде, тағы да басқа жауапты қызметтерді істей жүріп, Қазақстанда алғашқы жоғарғы оқу орындарын ашып, қазақтың баласына білім беремін деген арманын орындау барысында, ұстаздық жұмысқа ауысты. Жоғары техникалық білімі бар ол әуелі Ташкентте педагогикалық институтта дәріс береді. Алматы политехникалық институның іргетасын қаласты. Ол мал дәрігерлік, политехникалық институттарда, Қазақ мемлекеттік университеттерінде жоғарғы математика және теориялық механика кафедрасының меңгерушісі, жалпы техникалық факультеттің деканы болып қызмет істеді. 1935 жылы ол математика профессоры атанды. Ол Қазақ ССР-ы оқу-ағарту халық комиссариатының тапсырмасымен математика терминологиясын жасады. Жоғарғы оқу орындарына арнап қазақ тілінде математика оқулығын жазды. Бұл қазақ тіліндегі тұңғыш математика оқулығы еді . Ертеректе Ленинмен дауласып жүріп, Каспий теңізінің солтүстігіндегі жағалауды Астрахань губерниясының меншігінен алып, Қазақстанға қосқан…