Бастауыш сынып оқушысының тұлғалық дамуы туралы мақала

МҰҒАЛІМНІҢ БАСТАУЫШ СЫНЫП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ ТҰЛҒАЛЫҚ САПАСЫН ДАМЫТУ АРҚЫЛЫ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ҮДЕРІСТЕРДЕ ӨЗІН - ӨЗІ БАСҚАРА БІЛУІН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУІ

Алимкулова Кымбат Аскаровна

Жамбыл облысы Жамбыл ауданы Аса ауылы

№1 орта мектебінің бастауыш сынып мұғалімі

[email protected]

«Өзін – өзі тәрбиелеуді туғызатын тәрбие ғана нағыз тәрбие»

А.С.Макаренко

Жас ұрпақтың тәрбиесіне қойылатын жаңа заман талабы – адамгершілік құндылықтарды қастерлейтін, өз Отанын сүйіп және құрметтейтін, өзара қарым – қатынас жасай білетін, өзін – өзі жетілдіру арқылы өмірлік мақсаттарына жете алатын, жеке қызығушылықтары мен қажеттіліктерін қоғам талаптарымен үйлестіре білетін әлеуметтенген тұлғаны қалыптастыру үшін оңтайлы тәрбие үдерісін ұйымдастыруға, соның негізінде жеке тұлғаның дамуы мен қалыптасуына баса назар аудару.

Білім беру жүйесіндегі тәрбиенің бүгінгі күннің өзекті мәселесіне айналуына байланысты ол білімнің алдында жүруге тиіс. Қазір еліміз өркениетті елдердің қатарына ену кезеңінде тұрса да, қоғам мүшелерінің рухани тоқырауына, қоғамдық санасының төмендеуіне жол беріліп отыр. Адамзат тарихында Аристотельден кейінгі екінші ұстаз атанған Әбу Насыр Әл – Фараби: «Адамға ең бірінші білім емес, тәрбие беру керек, тәрбиесіз берілген білім адамзаттың қас жауы», - деген екен. Осы қағида бүгінде шындыққа айналуда, өйткені, жағымсыз құбылыстардың көбеюі жастардың әлеуметтік мәселесінің өсуіне әкеліп отыр. Білім беру мекемелерінде тәрбие жұмысын өзгерту, жаңаша көзқарас, жұмыс жүйесін жаңалау қажеттілігі туындады.

Өзін – өзі басқару жүйесі – оқушының жеке тұлға болып қалыптасуының негізі. Өзіне берілген тапсырмаларды орындау кезінде оқушы өзінің шығармашылық қабілеттерін көрсетуге кең мүмкіндік алады. Сонымен қатар бұл жұмыс түрінің оқушының білім деңгейін көтеруге де септігі мол.

Мектеп оқушыларының жеке тұлғасын қалыптастыру мәселелері білім мен тәрбие тұжырымдамасында да негізгі орын алады. Жеке тұлғаның қалыптасуы үздіксіз үрдіс. Әрбір балаға жеке тұлға ретінде қарап, оның өзіне тән санасы, есі, өзіндік әрекет жасай алатын қабілеті бар екенін ескере келіп, балаларды білімге, ғылымға ықыласын арттыру, олардың ақыл – ой қабілетін, жеке бас қасиеттерін дамытып, оны қоғам талабына сай іске асыруға көмектесу – мектеп алдындағы міндеттердің бірі.

Мектептің бүгінгі міндеті – қоғамда өз орнын таба алатын саналы да салауатты азамат тәрбиелеу. Қазіргі кезде тәрбие жұмыстарын басқаруда түрлі әдіс – тәсілдерді сұрыптай келе қолданған тиімді.

Соңғы кезде көп қолданылып жүрген өзін – өзі басқару жүйесі өз жемісін беріп келеді. Өзін – өзі басқару жүйесі баланың жеке тұлға болып қалыптасуына көп әсерін тигізеді. Олай дейтінім, өзіне берілген тапсырма, жүктеме бойынша бала өз бойындағы біз біле бермейтін шығармашылық қабілеттерге ие болып, оны кең көрсете алады. Және де жауапкершілік, ұйымшылдық, қамқорлық сияқты асыл қасиеттер бой көрсете бастайды. Сонымен қатар бұл жұмыс түрі тек тәрбие ісінде ғана емес, білім деңгейін көрсетуге де септігін тигізеді.

Менің сынып жетекшілік атқаратын 3 «Б» сыныбымда 24 оқушы бар. Осы оқушыларды ұйымшыл сынып ретінде қалыптастыру мақсатында өзін – өзі басқару топтарын құрдым. Сыныбымдағы оқушылар отыратын партадағы…