Бастауыш мектеп оқушысының психикалық дамуы туралы материал

Достыбаева Гульсум Егинбаевна

Алматы облысы Ақсу ауданы

«Матай орта мектебі» коммуналдық мемлекеттік

мекемесінің педагог-психологі.

Бастауыш мектеп оқушысының психикалық дамуы.

Бастауыш мектеп оқушысы әр түрлі денелік ерекшеліктері болады. Сүйек системасының қатаю кезеңі аяқталады. Сондықтанда мұғалім оны ескеру қажет. Олардың психикасы жақсы жетілмегендіктен балаға көп жазу жаздырып шаршатпау керек. Жүйке жүйесінің системасы әлі дамып жетілмеген. 7 жастағы баланың миының салмағы 1250 грамм. Бұл жастағы баланың танымдық процесстері тұрақсыз болып келеді. Оларда ырықсыз зейін басым келеді. Олар өте қоздырғыш, алаңдағыш болып келеді. Бірақ тәжірбиелі мұғалім жұмысты қызықты жүргізссе бала сабаққа көңіл қоя бастайды, олардың жүрек системасы толық жетілмегендіктен сергіту сәттерін өткізу керек. Бұл жастағы балалар әлі де ойынға қызығып тұратын сабақты ойын түрінде өткізген дұрыс.

Оқу іс – әрекетінің негізгі саласы еңбек процессі нәтижелі орындауға қажетті білімді дағдыны жүйелі түрде меңгеру. Оқу арқылы балаға қоғам өзінің ғасырлар бойы жинақтаған асыл мұра тәжірбиелерін береді. Оқу материалдары бала психологиясына зор ықпал етеді. Өйткені ұғыну өте қиын оқу әрекетінің өзіне тән мативтері болады. Тәрбиелеуде немесе оқытуда мұғалім осы мотивтерді білу керек. Баланың жасы өскен сайын психикасыда өзгереді. Яғни оның оқуға деген көз қарасы өзгеріп отырады. Оқуға, білім алуға ұмтылудытудыратын мотивтер болады. Қазіргі психологтардың зерттеуі бойынша оқуға үлгере алмайтын балалардың бес тобын анықтап отыр.

1 Ми ауруымен ауратын балалар

2 Мұғалімнің назарынан тыс қалған балалар

3 Құлағы дұрыс естімейтін балалар

4 Түрлі аурумен ауыратын

5 Нашар мінезді қиын балалар

Ойын: Ойын бала әрекетінің негізгі бір түрі. Ойын арқылы баланың белгілі бір қоғамдық тәжірбиесі қалыптасады. Баланың ойыны ұжымдық сипатта болады. Ойының қозғаушы баланың тілегі мен қызығуы. Ойын арқылы бала қандай нәрсеге қабілеті бар екенің байқай алады. Бастауыш мектеп оқушысының ойыны қоғамдық сипатта болады. Олар сюжеттік ойындарды көбірік ойнайды. Мысалы: Қуыршаққа киім тігу, үйдегі балаға сабақ үйрету, шаштараз болып ойнау. Олар оған кітаптан, көрген киноларын, естіген әңгімелелерінен өздері ойын құрастырады. Бұл жастағы балалар ұжымға бірігіп ойнады. Бірақ 7-8 жас балаларының ұжымы тұрақсыз болады. Өйткені олар топпен бірігіп өмір сүруге дағдыланбаған. Ойынды топқа бөлініп ойнау, жолдастарының алдында жауапкершілікті сезінуі, ойын ережелерін сақтау өзін…