Бастауышта шет тілін оқыту әдістемесі туралы мақала

Ағылшын тілін бастауыш сыныпта оқыту

Жанғалиева Гулмира Мерболатқызы

Қазақстан Республикасы заңнамасына сәйкес елдегі беделді тілдің бірі – халықаралық қатынастағы ағылшын тілі болып саналады. Ағылшын тілі – XXI ғасырдың тілі. Ағылшын тілі халықаралық қатынаста қолданылатын ортақ тіл, бүгінгі таңда алыс-жақын шетелге шығушылар, шетелде оқушылар, білім жетілдірушілер , қызметкерлер үшін тіл үлкен маңызға ие болып отыр. Қазіргі кезде мектеп оқушылары ағылшын тілінде еркін сөйлеуді мақсат етеді, олар өзінің болашақ оқуы мен қызметіне кажет екенін түсінеді. Ағылшын тілі дүние жүзіне кең тараған тіл. Ол Канада, Ұлыбритания, АҚШ, Австралия, Жаңа Зеландия елдерінің мемлекеттік тілі болып табылады. Канада , Ирландияда мемлекеттеріндегі қос тілдің бірі. Алты құрлыққа кең тараған бұл тілде қазір 400 млн-нан астам адам сөйлейді. Қазақстанда да XX-ғ-дың 50-жылдарынан бастап жоғары және орта оқу орындарында ағылшын тілі оқытылып, мамандар дайындалуды. Ағылшын тілі Британдық және Американдық болып екі түрге бөлінеді. Британдық ағылшын тілі өз ішінде шотландиялық, солтүстік, батыс, шығыс, оңтүстік диалектілерге жіктеледі.

Ағылшын тілі біздің мемлекетіміздің халықаралық байланыстарын дамытуға мүмкіндік беретін тұлғааралық және мәдениаралық қарым-қатынастардың аса маңызды құралы болып табылады. Мемлекеттің халықаралық байланыстарының сапалық өзгерістері адамның практикалық және зияткерлік іс-әрекетінде ағылшын тілі сұранысқа ие болу қажеттілігін туғызып отыр

ХХІ ғасыр табалдырығын білім мен ғылымды инновациялық технология бағытымен дамыту мақсатымен аттауымыз үлкен үміттің басты нышаны болып табылады. Ұрпағы білімді халықтың болашағы бұлынғыр болмайды дегендей, жас ұрпаққа саналы, мән- мағыналы, өнегелі тәрбие мен білім беру бүгінгі күннің талабы.Еліміздің басқа мемлекеттермен қарым-қатынасы артып отырған шақта ағылшын тілін еркін меңгерген, келешекте білімін түрлі саладағы қарым-қатынас жағдайында пайдалана алатын адамды мектеп қабырғасынан оқытып шығару - біздің казіргі кездегі міндетіміз. Ағылшын тілін тереңдетіп, жан-жақты оқытуды қоғам, уақыт қажет етіп отыр. Қазақстан Республикасының тәуелсіз елге айналып, әлемдік өркениеттің даму жолына түсуі, ағылшын тілін жетік меңгертуді талап етеді. Мектебімізде биылғы жылдан бастап 1 сыныптан ағылшын тілі оқытыла бастады. Ағылшын тілін ерте жастан оқытудың мақсаты – оқушылардың ағылшын тілінде қарым-қатынас жасай алу негіздерін меңгеруі болып табылады. Ерте жастан ағылшын тілін оқыту оқушылардың коммуникативті даму біліктілігін арттырады, оқушылардың қызығушылығын оятуға мүмкіндік береді, бірден көп тілдерде сөйлеуге мүмкіндік алады. Ал, әлемдік тіл ретінде бейресми түрде орныққан ағылшын т

Осыған байланысты мектеп мұғалімдері 1-4 сыныптарға арнап авторлық бағдарлама жасады. Бағдарламаның мақсаты: оқушыларды әр түрлі соңғы әдістемелер арқылы еркін де сенімді сөйлеуге үйрету, коммуникативті тәсіл арқылы алған білімін өз ортасында, қоғамдық орында қолдануға дағдыландырып, білім деңгейін тереңдету, ағылшын және қазақ елдері туралы ауқымды мағлұмат беру, таныстыру. Міндеттері: -Оқушының бойына тілдерге деген қызығушылығын, оны үйренуге құштарлығын сіңіру; -жеке тұлғаның заман талабына сай өмірге икемделуіне бағыттау және оның басқа елдің тілін, мәдениетін, тарихын және әдет-ғұрпын танып білуіне ықпал ету; - Оқушының сезімтал, шығармашыл, әлеуметтік, танымдық және тілдік қабілеттерінің дамуына жағдай жасай отырып, оның жалпы дамуына едәуір үлес қосу; -бастауыш сынып оқушыларын шетелдік құрдастар әлемімен, әндермен, тақпақтармен, оқулық және ертегі кейіпкерлерімен таныстыра отырып, тілді тез меңгеруге және өздерін еркін сезінуге көмек тигізу. Оқыту барысында тыңдау, сөйлеу, оқу, жазу дағдылары біртіндеп дамиды. Тыңдауға үйрету мүмкіндігінше барлық сабақтарда жүреді, оқушы мұғалімнің, достарының айтқанын тыңдап түсіне алады. Сөйлеу көбіне жұптық, топтық жұмыстар кезінде іске

Таңдау курсының бағдарламасы 2-4 сынып

Түсінік хат

Ұрпағы білімді халықтың болашағы бұлыңғыр болмайды дегендей, жас ұрпаққа саналы, мән мағыналы, өнегелі тәрбие мен білім беру бүгінгі күннің талабы. Қазақстан Республикасының тәуелсіз елге айналып, әлемдік өркениеттің даму жолына түсу жолында, мектептерде ағылшын тілін ерте жастан оқыту жолға қойылды. Осыған байланысты ұлттық білім жұйесіндегі өзгерістер мен талаптарға арналған “Ағылшын тілін ерте жастан оқыту ” үйірмесі 2 – 4 сыныптарда сабақтан тыс, аптасына 1 сағат , барлығы 34 сағат жүргізіледі. 2- 4 сыныптарда ағылшын тілін оқытудың маңызы мен ерекшелігі – оқушыда оқу мен жазу дағдысының негізін қалау, оқушыларда сөздік, дыбыстық құрылымы туралы түсінік қалыптастыру, әріп таныту, буындап, сөзі тұтас, сөйлемді түсінікті, мәтінді мәнерлі оқуға үйрету, салауатты, көркем жазу негізін қалыптастыру, сөйлеу тілін дамыту. Білім берудің мазмұны мен құрылымын жаңарту кезеңінде баланы мектеп қабырғасына 6 жастан қабылдаудың өзіндік жолы айқындалуда. Сондықтан ағылшын тілін оқыту бастауыш сыныпта ауызша сөйлеу дағдысымен есепке алынады. Бастапқы этапта ағылшын тілін оқытудағы бір негізгі аспект ол ойын элеметтерін тиімді пайдалану болып табылады. Мектепте бастауыш сыныптарда ағылшын тілін

Бұл бағдармала бойынша бағасыз оқу тәсілі қолданылады да, жарты жылдық сайын сынақ алынады. Ерте жастан ағылшын тілін оқыту оқушылардың коммуникативті даму біліктілігін, оқушылардың қызығушылығын ұйымдастыруға мүмкіндік береді.

Оқушылардың дайындық деңгейіне қойылатын талаптар

2 сынып (34 сағат)

Мақсаты: Дидактикалық ойындар, өлең жаттау, сайыс ойындары арқылы оқушының негізгі тілдік дағдылары қалыптасады.

Міндеттері:

1. Ағылшын тілінің негізгі сұрақ-жауап модельдерін үйрету;

2. 0-ден 20-ге дейінгі сандарды ауызша санауға үйрету;

3. Сөйлеу (қарым-қатынас) моделдерін үйрету;

Сөздік қор: 60 -80 лексикалық бірліктер

Сөйлеу: 4-5 қысқа сөйлем

Грамматикалықтаырыптар: Present Simple, “to be” , “to have”, there is/there are, prepositions –on, in, above, under, between, near, behind

Тілдік тақырыптар:

кел, танысайық

жанұя мүшелері

ойыншықтар(сенің ойыншықтарын қандай? қайда?

мамандықтар

спорт

Сөйлеу Оқушылар бағдарлама тақырыбына сай, көрнекілікке сүйене отырып, түрлі сұрақтар қойып, оған жауап беру тәсілдерін қолданады.

Оқу Оқушы әліпбиді білу керек, әріптерді тыңдап түсінуді меңгеру. Сөйлемді, қысқа мәтінді толық оқи алу керек.

Жазу Оқушы әріптерді, сөздерді, қысқа сөйлемдерді жаза алу керек.

Тыңдап түсіну Дыбыстарды және сөздерді дұрыс дыбыстай алады; Оқушылар өз мұғалімдерінің сөйлеген сөзін, сөйлемше, мәтіндерді түсінуге дағдылануы тиіс.

3 сынып (34 сағат)

Сөйлеу Оқушылар кедергісіз сұрақ қоя білу керек, және оған жауап беруі тиіс. Мәліметпен алмасуы қажет. әр сөйлеушінің айтатын ойы төрт сөйлемнен кем болмауы керек.

Жазу

Оқушы жеке фразаларды жаза алуы керек.

Оқу

Арфоэпиялық нормаларды сақтай отырып оқушы қысқа мәтіндерді толық түсініп, оқи алуы керек.

Тыңдап түсіну

2 сыныпта өткен материалды толық түсініп, тыңдап, орындай алу керек.

Оқу курсының соңында оқушылар білуге тиіс:

- ағылшын алфавитінің әріптерін және дыбыстарын жазу және ажырату;

- әңгімелескенде алғыс айту, қоштасу сөздерін қолдану;

- сөйлескенде тақырыптық сөздік минимумды қолдану;

Тілдік тақырыптар:

Family

Food

Holidays

Pets

Clothes

Seasons

4 сынып (34 сағат)

Сөйлеу

Монолог Оқушылар көрген-білгені жайында, белгілі бір тақырып, суреттер бойынша пікірін хабарлай, суреттей білуі керек. Оқушы монолог түрінде сөйлеу кезінде әр түрлі сөз үлгілерін қолданып, бес-жеті сөйлем құрап айтуы тиіс.

Диалог Оқушылар мынадай жұмыстарды орындай білуі керек: диалогты бастай алуы және оны аяқтай білуі, белгілі бір жағдайға байланысты ақыл-кеңес беруі, ұсынысын айтуы, өзіне айтылған ұсынысқа қалай қарайтынын (келісетінін, келіспейтінін) білдіруі, мәлімет сұрай алуы, мәлімет бере алуы, ол жайында пікір алысуы.

Жазу Оқушылар суреттердің астына жеке сөздер мен қысқа сөйлемдерді жаза алуы, ашық хаттарға берілген үлгіге қарап өздеріне таныс тілдік материалдар негізінде қысқаша құттықтау жаза алуы тиіс (мерекемен, туған күнімен, т.б. құттықтау). Берілген үлгіге ұқсатып кішігірім хат жазады, өздері дұрыс жазуға дағдыланады.

Оқу

4 сыныпты бітірген оқушылар білуі тиіс

- затты сипаттап ( оның орнын , анықтама жаза алу, мысалы

суретке қарап, сынып бөлмесін т.б) жазу;

- мәтінге немесе суретке арқылы қысқа әңгіме жазу;

- тақырыптық мәтіндерді тыңдап-түсіну және сұрақтарға

жауап жазу;

Тыңдап түсіну

Оқушылар өз мұғалімдерінің сөйлеген сөзін және сыныптастарының, әріптестерінің бұрын үйренген, өздеріне таныс материалдарға құрылған, әр сөйлемшеде бес сөзге дейін болатын, айтылу уақыты бір минутқа созылатын және жай қарқында айтылатын сөз, сөйлемше, мәтіндерді түсінуге дағдылануы тиіс.

Тілдік тақырыптар:

өзім туралы

мектеп.үй.ойын

жанұя мүшелері

ай аттары

дүкен

өзім туралы

мектеп.үй.ойын

жанұя мүшелері

ай аттары

Білім, білік дағдыларына қойылатын талаптар:

v өздерін таныстыра білу;

v отбасылары жайлы айтып беру;

v болашақ мамандықтары туралы айтып беру;

v пікірін хабарлай, суреттей білу керек;

v күнделікті өмірлері туралы баяндау;

v шет елдің ұлттық салт-дәстүрлерімен, тағамдарымен, киімдерімен танысу.

v жануарлар туралы әңгімелеу;

Берілген бағдарламаның тапсырмалары оқушының жас ерекшеліктерін ескере отырып жасалған.

Бағдарлама жоспары

2 сынып (барлығы 34 сағат)

Lexical themes

hours

date

Grammar structure

Songs and rhymes

Let’s intoroduce

What is your name?

The alphabet

My name is …

“ABC” song

What is his/her name?

His (her) name is …

“What is your name?”

Where are you from?

I am from …

“Where are you from?”

How are you?

How is he/she?

How are you?

I’m fine, thanks

(He / she is fine.).

“Stand up” жаттығуы.

“How are you?” song

Family

I have got a … and you?

I have (I’ve) got a ..

Have you got a …?

Has she/he got a …?

Yes, I have a …

No, I have not

“How is your mother?” song

What do you want to be?

Is he/she a …?

Are you a …?

He/she is a …

“I am a pupil”. song

Who is he/she?

What is he/she?

Who is he/she?

What is he/she?

“What is he?” poem

What do you want to be?

Do you want to be a …?

I want to be a …

I don’t want to be a …

Let’s count

Count from … to …

Numerals

“Numbers” poem

Count from … to …

Numerals

I like to count

Plural of nouns

Let us count

How many … have you got?

Plural of nouns

“I like to play” poem

How many … have you got?

( … has he/she got?)

“What have you got?” song

Optional lesson (сынақ)

Let’s play

Does he like to play …?

What does he like to do?

What does he like to play with?

He/she likes to …

He/she doesn’t like to …

Yes, he/she does.

No, he/she doesn’t.

What colour is your toy?

Colours

It’s red. (It’s a red ball.)

The ball is red.

“It’s fun”. poem

What colour is the …?

They are red.

The balls are red.

“I see green” song

What colour are …?

What colour is the (this, that)?