Бастауышта тиімді оқыту әдістері туралы баяндама

«Тоқсансай» жалпы орта мектебі коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Тақырыбы:

Білім берeуде тиімді оқытуды қолдану

Орындаған: Молдабек Айтолқын

Ордабасы ауданы

«Тоқсансай» жалпы орта мектебі

Бастауыш сынып мұғалімі

2017-2018 оқу жыл

Жоспары:

І. Кіріспе.

1.Тиімді оқытудың тәсілдері туралы түсінік

ІІ. Негізгі бөлім

1.1. Кембридж бағдарламасы ұсынған тиімді оқытудың тәсілдерін оқытудың жеті модулі туралы

2.2. Білім беруде тиімді оқытудың тәсілдерін қолдану

2.3. Әр мұғалім өз сабағының – көшбасшысы

2.4. Шығармашылық сипатағы сабақтар:

1. Дара және күрделі етістік ( қазақ тілі )

2. Көбейту және бөлу ( математика )

3. 92*4 және 368:4 түріндегі көбейту және бөлу

(математика)

ІІІ. Қорытынды

Білім берудегі тиімді оқытудың тәсілдерінің оқушыларға

берер тәрбиелік мәні

IV. Пайдаланған әдебиеттер

І. Кіріспе.

Тиімді оқыту тәсілдері туралы түсінік

ХХІ ғасыр мектебінің мақсаты – жас жеткіншектерді жауапкершілігі жоғары, парасатты, адамгершілік мәдениеті қалыптасқан, өмірге икемді, ұлтжанды тұлға етіп қалыптастыру. Ондай адамдарды дайындайтын мұғалім. Мұғалім білімді оқушы санасына сабақ арқылы жеткізеді. Әр сабақты қызықты, мазмұнды өткізу мақсатында Кембридж университетінің жеті модулі мен танымал педагогикалық әдіс-тәсілдерді негізге ала отырып, пайдаланылады. Осы тұрғыда жаңа технологияның тиімді әдіс-тәсілдерін жас ұрпақтың бойына сіңіре отырып, қоршаған ортаны қорғауға, салауатты өмір салтын ұстануға тәрбиелеу- ұстаздың басты міндеті болмақ. Қай кезеңде, қай қоғамда болсын жеке тұлғаның қалыптасуы ұстаздан басталады. Заман талабына сәйкес шәкірт тәрбиелеу үшін әрбір ұстаз үнемі шеберлігін арттырып отырмаса, оқушы деңгейінің дамуы төмендейді. Осының бәрі бір күннің іс-әрекеті емес, оған көп уақыт, жүйелі жұмыс пен ізденіс қажет.

Ағылшын тілі әлемінде Оксфордтан кейінгі ең ірі оқу орны – Кембридж университеті 800 жылдам астам тарихы бар әйгілі білім ордасы. Университет өзінің жаратылыстану, ағылшын тілі емтихандарының жүйесін жасау және физика мен химия салаларындағы өнертапқыш тығымен ерекшеленеді. Есімі әлемге әйгілі оқу орны өзінің түлектерімен мақтана алады. Исаак Ньтон, Чарлз Дарвин, Нильс Бор, Резерфорд сияқты және әлемнің 25 мемлекет басшысы, Ұлыбританияның 15 мемлекет басшысы осы оқу орнынан түлеп ұшқан. Бұған дейін Кембриджде дәріс оқыған жоғары лауазым иелері Билл Клинтон, Нельсон Мандела, Нұрсұлтан Назарбаевта болды. Сондықтан, озық ойлы оқытушылары мен озық үлгідегі оқыту әдістері арқылы талайды тамсандырған Кембридж университетінің әдіс-тәсілдері қазақ елінің білім саласына да тың серпін беріп, толағай табыстарға жетелейді.

Тиімді оқытудың әдісі мұғалімнің жұмысын түбегейлі өзгертеді. Жаңа білім алу үрдісі оқушыны шығармашылықпен жұмыс жасауға итермелейді, себебі оқушы білімді өздігінен іздену арқылы алу керек болса, мұғалім оқушының білім алуына себептер, жағдайлар тудыруы керек. Сонымен, қазіргі заман талабына сай мұғалім «білім бұлағы » емес, «білім бұлағына» жеткізуші, яғни білім алу жетекшісі болуы тиіс. Осы кезде мұғалімнің талапқа сай оқушының білім алу белсенділігін жоғарылату мақсатында жаңа технологиялар меңгеруі қажеттілігі туындап отыр. Жоғары технологиялар заманында адамға жан-жақтантүрлі ақпарат келіп түседі. Сондықтан қазіргі заман талабына сай ақпараттармен жұмыс жасай біліп, қажетін алып қолдана алу бейімділігін қажет етеді. Егер оқытуға белсенділік пен өзара әрекет кіретін болса, ол тиімдірек бола алады. Оқуды белсенді етуге және диалог түрінде оқытуды дамытуды ықпал ететін кез-келген тәсілді қолдану мектептің негізгі іс-әрекеті болуы керек.

Оқушының өз біліміне өзі жауапты болатын жаңаша оқыту тәсілдері оқушылардың да, ата-аналардың да жүрек түкпірінен орын алып отыр. Өздігінен білім алатын, алдағы өмір жолын өзі болжай алатын тұлға тәрбиелеу – жаңаша білім берудің түп қазығы.

Тиімді оқытудың тәсілінің мақсаты – баланың қабілетін ашу, соның негізінде ой-өрісін дамыту, белсенділігін арттыру, өзіне деген сенімін күшейту, өзін-өзі тәрбиелеуге бағыттау. Бұл технологияны сабақта пайдалану оқушылардың белсенділігін, шығармашылық қабілеттерін, салыстыру, талдау жасату арқылы танымдық қасиеттерін арттырады. Бізге ұсынып отырған бағдарламасы – мұғалімнің білім беруі мен оқытудағы әдістерін өзгертудегі жаңа бастама, яғни бұл бағдарламаның басым бөлігі сындарлы оқыту теориясының негіздерін қамтыған. Бағдарлама құзырлы мұғалімнің алдына оқушының жан дүниесін жақсы түсіне білу жөніндегі нақты міндеттеме қойып отыр. Құзырлы оқытудың маңызды факторы – мұғалімнің оқушының тақырыптың мәнін өз бетімен меңгеруінтүсінууі мен бағалай алуы болып табылады. Мұндай тәсіл бұл үдеріске оқушының өзінің де қатысуын талап етеді. Осылайша оқушы да өзінің оқуы үшін жауапты болады. Оқушы мұндай жауапкершілікті көбіне сабақ беру барысында мұғалім қалыптастыратын ортада сезініп, қабылдайды. Бағдарлама оқушыларға қалай оқу керектігін үйретіп, соның нәтижесінде еркін дәлел-уәждерін нанымды жеткізе білетін ынталы, сенімді, сыни пікір-көзқарастары жүйелі дамыған, қазақ, орыс, ағылшын тілдерін

ІІ. Негізгі бөлім.

Кембридж бағдарламасы ұсынған білім беру мен

білім алудағы жеті модулі туралы Ұстаздың биігі ойлана қарасаң биіктей береді, үңіле қарасаң, тереңдей береді, қол созсаң қарсы алдыңда, айналсаң артыңда тұрғандай» – деп Сократ айтқандай Егеменді еліміздің алдыңғы қатарлы отыз мемлекеттің қатарына қосылуға табандылықпен жылжу саясаты қоғамымыздың барлық саласында түбегейлі өзгерістер енгізіп, жаңа талаптар қойылып отыр. Соның ішінде болашақ ұрпаққа әлемдік деңгейде білім беру мақсатына орай білім мазмұнына жаңаша қарау – басты міндеттердің бірі. Қазіргі кезде білім берудің жаңа жүйесінің жасалынуы, білім мазмұны мен әдіс-тәсілдерінің жаңаруы бәсекелестікке қабілеті мол, шығармашылық бағытта еңбектенетін, ой қабілетімен ерекшеленетін азаматты тәрбиелеуді көздейді. Сапалы білім – ел болашағын айқындайтын басты көрсеткіш болып табылады. Бүгін мектеп партасында отырған бүлдіршіндер ертең ел тағдырын шешетін азаматтар. Олардың сапалы білім алуын бүгін қамтамасыз ету –мұғалімнің басты міндеті. «Тегінде адам баласы адам баласынан ақыл, білім, ар, мінез деген қасиеттерімен озады», -деп Абай атамыз айтқандай, озық ойлы білімдар адамдар заманның, қоғамның дамуына, өзгеруіне үлесін қосып келеді. Осындай қоғамдық әлеуметтік мәдени өзгерістер,

әкелетін мәселелер туралы айтуға сенімді болады. Осылайша, оқушылар сыныпта көмек болатынына толық сенімді болады.

2.2. Білім беруде тиімді оқытуды қолдану

«Ұстаздың биігі ойлана қарасаң биіктей береді, үңіле қарасаң, тереңдей береді, қол созсаң қарсы алдыңда, айналсаң артыңда тұрғандай» – деп Сократ айтқандай Егеменді еліміздің алдыңғы қатарлы отыз мемлекеттің қатарына қосылуға табандылықпен жылжу саясаты қоғамымыздың барлық саласында түбегейлі өзгерістер енгізіп, жаңа талаптар қойылып отыр. Соның ішінде болашақ ұрпаққа әлемдік деңгейде білім беру мақсатына орай білім мазмұнына жаңаша қарау – басты міндеттердің бірі. Қазіргі кезде білім берудің жаңа жүйесінің жасалынуы, білім мазмұны мен әдіс-тәсілдерінің жаңаруы бәсекелестікке қабілеті мол, шығармашылық бағытта еңбектенетін, ой қабілетімен ерекшеленетін азаматты тәрбиелеуді көздейді.

Сапалы білім – ел болашағын айқындайтын басты көрсеткіш болып табылады. Бүгін мектеп партасында отырған бүлдіршіндер ертең ел тағдырын шешетін азаматтар. Олардың сапалы білім алуын бүгін қамтамасыз ету – мұғалімнің басты міндеті.

«Тегінде адам баласы адам баласынан ақыл, білім, ар, мінез деген қасиеттерімен озады», -деп Абай атамыз айтқандай, озық ойлы білімдар адамдар заманның, қоғамның дамуына, өзгеруіне үлесін қосып келеді. Осындай қоғамдық әлеуметтік мәдени өзгерістер, дамулар мектептің оқыту процесіне әсер ететіні сөзсіз. Кез келген оқыту белгілі мөлшерде адамды дамытады. Оқитын пән қаншалықты жаңа, бағалы болса да, мұғалімнің шеберлігі қандай жоғары болсын, мұғалім мен оқушының өз белсенділігін туғыза алмаса, берген білім күткен нәтиже бермейді. Оқушының адам ретінде қалыптасуы белсенділік арқылы жүзеге асады. Жаңа технологияның басты мақсаттарының бірі – баланың оқыта отырып, ой еркіндігін, белсенділігін, ізденімпаздығын қалыптастыру, өз бетінше шешім қабылдауға дағдыландыру.

Міне, біз бүгін танысып отырған «Білім берудегі тиімді оқытудың теориялық негіздері» осы жоғарыда айтылған ұстанымды ұстайды. Яғни, мұндағы бала өзі ізденуші, бір-біріне үйретуші, ал мұғалім бағыт беруші, нұсқаушы. Бұл тәсілдің басқа технологиялардан ерекшелігі жеті модуль арқылы іске асады.

Әйгілі зерттеуші Л.С.Выготскийдің «Дәстүрлі оқыту-бала дамуына тек қондырғы болып, дамуға стихиялы әсер етсе, яғни, «дамудың соңында жүрсе»,жаңаша оқыту-«дамытуды өзімен бірге ала жүреді» – деген болатын. Сондықтан тек дәстүрлі оқытумен шектеліп қалмай, мұғалім әрқашан ізденісте болып, өзіне және шәкірттеріне тиімді жақтарын қарастырып отыруы тиіс.

«Сабақ – оқытушының педагогикалық мәдениетінің айнасы», -деп А.Сухомлинский айтқандай, осы жеті модульдің ішінде өзімнің пәніме тиімдісі, жарыққа шығарары, баланың қызығушылығын оятады, білімін жетілдірері қайсы екен деп көп ойланғаным рас. Саралай келе әр сабақта бір

немесе бірнеше модульді бірден қолдануға болатынын анықтадым. Бұл қолданыстан ұтылғанымнан ұтқаным көп болды.

2.3. Әр мұғалім өз сабағының –көшбасшысы.

Көшті қалай бастап алып жүрем десе де өз еркі. Ал көшті дұрыс бағыттай білу ол шеберлігіне байланысты.

Бағдарлама үш деңгейден тұрады. Оқыту мен үйретудің тәсілі мынау болып табылады:

Қызығушылығын ояту-жаңа сабақты түсіндіру кезіндегі үйрену процесі. Бұл бұрынғы білетін білім мен жаңа білімді ұштастырудан тұрады.

Білім беру мен білім алудағы жаңа тәсілдер арқылы оқытуда оқушылар бұрынғыдай тек тыңдап және көшіріп қана қоймай, белсенді әрекеттер атқарады. Ол белсенді әрекеттерге ойлау, оқу, сөйлеу, талқылау, жазу, пікірлесу, пікір таластыру жатады.

Білім беру мен білім алудағы жаңа тәсілдер арқылы оқытуда білім дайын күйінде берілмейді, ол тек белсенді әрекеттер арқылы ғана игеріледі, оқушылар өзара қоян- қолтық қарым -қатынаста болып, онымен бірлесе әрекет жасау, диалог құру. Өзімізге сыни тұрғыдан ойлауымыз керек. Сабақта оқушылардың тақырып бойынша өз ойларын білдіруі, пікір алмасуы диалогпен жүзеге асты. Топтық әдісті қолданғанда оқушылардың бір- бірімен ақылдасуы, оны топтан біреуінің шығып айтуы, ал болжау әдісін қолданғанда оқушылардың мәтінде не туралы жазылуы мүмкін екендігі туралы өз ойларын да диалог арқылы көрсете білді.

2. Мағынаны тану – жаңа сабақты бекіту процесі. Бұл кезеңде оқушы жаңа ақпаратпен танысады, тақырып бойынша жұмыс жасайды,тапсырмалар орындайды. Сонымен қатар олар идеяны жеткізіп қана қоймай, шешім табу үшін топқа сұрақ қояды және басқаларды сұраққа тартады. Әр топтан бір оқушы шығып ұжым алдында мәтін мазмұнын қысқаша баяндап береді.

3. Ой толғаныс – сабақты қорытындылау кезеңі. Осы кезеңде үйренуші не үйренгенін саралап, салмақтап, оны қандай жағдайда қалай қолдану керектігін үйренеді. Мысалы, бұл жерде балалар эссе жазады. Өз ойларын қағаз бетіне түсіріп, түйгендерін анықтайды. Бұл модульдің нәтижесі көп. Атап айтар болсам, ой – пікірін ашық, еркін айту, бір-бірінің сабақ барысында қателіктерін айту, жақсы қасиеттерін үйрену, сабақ-білім естерінде көп уақытқа сақталады, сабақ барысында өзі талдайды, бір-біріне талап, өтініш, тілектерін білдіре алады.

Қысқа мерзімді сабақ жоспары

Сабақтың тақырыбы:

Дара және күрделі етістік

12-16 жаттығулар.

Мектеп:Тоқсансай жалпы орта мектебі

Күні:1.03.18ж.

Мұғалім:Молдабек А.

Сынып:3а

Қатысқан:12

Қатыcпағандар:-

Сабақта меңгерілетін

дағдылық мақсаттар

Етістік туралы білетіндерін еске түсіру. Етістіктерге сұрақ қоя білуге, сөйлем ішінен дара және күрделі етістікті таба алуға,дара және күрделі етестікті қатыстырып сөйлем құрауды үйрену,етістіктің сөздермен байланысын сызбамен көрсете білу.

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар білуге тиісті: