Батыс Түрік қағанаты бойынша 6-сынып сабақ жоспары

Ұзақмерзімді жоспар бөлімі:

6.1 А VI–IX ғасырлардағы Қазақстан – 18 сағ.

Мектеп:

3-сабақ

Мұғалімнің аты-жөні: Алдабергенова Г Б

Мерзімі:

Қатысқандар:

Сынып: 6

Сабақта болмағандар:

Сабақ тақырыбы

Қазақстан аумағындағы ерте орта ғасырлардағы мемлекеттер:

Батыс Түрік қағанаты

Зерттеу

сұрағы:

Тарихта VI–IX ғасырлардағы қай қағандардың есімдері сақталып

қалды?

Осы сабақтағы оқу мақсат- тары (оқу бағдарла- масына

сілтеме)

6.3.2.2 – Ұлы Түрік қағанаты сыртқы саясатының негізгі бағыттарын анықтау;

6.2.1.3 – тарихи оқиғалар мен үрдістердің сабақтастығын сипаттаған кезде «Ұлы Дала» ұғымын пайдалану

Сабақ мақсаты

барлығы Ұлы Түрік және Батыс Түрік қағанаты сыртқы саясатының негізгі бағыттарын анықтайды;

басым бөлігі сыртқы саясат пен себептердің бағыттары арасындағы берік өзара байланыстарды белгілейді;

кейбіреулері түркілердің өз мақсаттарына жетудегі дипломатия өнерінің рөлін бағалай алады.

Ойлау

қызметінің деңгейлері

білу, ұғыну, пайдалану

Бағалау өлшемдері

Оқушы:

Түрік қағанаты қалыптасуының негізгі оқиғаларын анықтайды;

Түрік қағанаты құрылуының саяси және әлеуметтік-экономикалық маңыздылығын айқындайды;

VI–IX ғасырлардағы түркі мемлекеттерінің даму ерекшеліктерін кесте түрінде салыстырады;

түрік қағандарының, қағанаттың негізін салушылар мен сәтті түркі жаулап алушылықтарын ұйымдастырушыларының есімдерін біледі;

Ұлы Түрік және Батыс Түрік қағанаты сыртқы саясатының негізгі бағыттарын анықтайды;

Бұлмемлекеттіңсыртқысаясатыныңоныңішкісаясатына тәуелділігін ұғынады;

түркілердің көрші мемлекеттермен дипломатиялық қатынастарының ерекшеліктерін анықтайды.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар төмендегі лексика мен терминологияны пайдалана алады: ябғу, шад, елтебер, бұйрық, тархан, тат, тұдун, орда (астана ұғымымен сәйкестендіру).

Тарихи тұлғалар есімдері: Л.Н. Гумилев, Тардуш, Шегу, Тон-ябғу.

Оқушылар диалогке/хатқа қажетті төмендегі сөз тіркестерін пайдалана алады: қара-бұдун, еркін қауым мүшелері-малшылар, тәуелді алым-салық төлеушілер, одақтастық іс-қимылдар, ұзаққа созылған дағдарыс, сыртқы саясат.

Оқушылар төмендегі пайдалы тіркестерді пайдалана алады: он оқ тайпа одағы немесе он оқ мемлекеті, қаған әулетінің кіші бұтағы,

Жетісу қалаларының сауда-қолөнер және аграрлық сипаты.

Құндылықтар- ға баулу

Түркі халықтарының өткен тарихына құрметпен қарауға тәрбиелеу. Патриоттықсезімдерменүйлесімдіұлтаралыққатынастарға

тәрбиелеу.

Пәнаралық

байланыс

Дүниежүзі тарихы, география.

Тақырып

Түрік қағанатының тарихи сипаттамаларын біледі, ұғынады және

бойынша

пайдаланады.

осының

алдындағы

білім

Сабақ барысы

Сабақтың

жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығулар түрлері

Ресурстар

Сабақтың басталуы Ұйымдастыру сәті

(1 мин.)

Білімді тексеру (4 мин.)

Сабақтың психологиялық ахуалы: біз оң қолды кеудеге қою арқылы басты изеп, түркілерше сәлем беруді жалғастырамыз.

Үй тапсырмасы: «Батыс Түрік қағанаты» кестесін тексеруге беріңдер. Мұғалім үй тапсырмасының орындалуын және стикерлермен екі түсте

«орындалды» – «орындалмады» деп белгіленуін жылдам қарай алатын сарапшылар тобын таңдайды. Одан арғы іс-әрекетті мұғалім анықтайды. Қалған оқушылар бұл уақытта сұрақтарға кесте түрінде жауап беру ФТ орындайды.

ФБ: алдын ала болатын тапсырма бойынша сабақта қай мемлекет туралы әңгіме болатындығын анықтау қиын емес. Әуелі, Түрік және Батыс Түрік қағанаттары арасында қандай ұқсастықтар бар екендігін айқындап алайық (этникалық құрамы, Батыс аумағы – бұл қазіргі Қазақстанның аумағы, шаруашылық түрі, мемлекеттік құрылымы, түркілер жеңістерінің себептері, құлау себептері) және айырмашылықтар (Негізін салушы, аумақ көлемі, құрылу себептері).

ФБ

тапсырмалар жинағы

Сабақ тақырыбы мен мақсатын анықтау

(10 мин.)

Дескриптор: кемінде 3 ұқсастық пен айырмашылықты атайды

Ескерту: аумақ ұқсастығын талқылаған кезде алдындағы сабақтың ФТ-на қайтып оралу және

6.2.1.3 мақсатын бекіту – тарихи оқиғалар мен үрдістер сабақтастығын сипаттаған кезде «Ұлы Дала» ұғымын пайдалану.

КБ: «Жұлдызды ұста» – жолдаушы қанша дұрыс жауаптар берсе, оқушылар бір-біріне сонша жұлдыздарды жібереді.

Кесте тараулары бойынша

«Салыстырма- лы слайдтар» пікірлерінің дұрыстығын тексеру тәсілі

Слайд: ФБ тапсырмалар жинағының ФТ карталары

Үй тапсырмасының жазбасы:

– келесісабаққаоқулықнемесеинтернет материалдары бойынша «VI–IX ғғ. Қазақстан»

қайталау-жинақтау сабағының 1, 2, 3-сұрақта- рына жауаптарды дайындау.

– сабақ арқылы алдын ала берілетін тапсырма: 2-сабақ бойынша «Түргеш қағанаты» салыстырмалы кестесін толтыру.

Оқулықпен жұптасып жұмыс істеу: Батыс түркілерінің қағанаттан бөлініп, өз мемлекетін құру себебін анықтау. Саяси себебі – Түрік конференциясының әлсіздігі, билікке талас. Экономикалық себебі – батыс иеліктегі шаруашылықтың өзгешелігі. Қағанаттың ішкі және сыртқы саясатына қатысты деректер келтіру қажет.