Бейнеойындар индустриясындағы геймдизайнның рөлі туралы мақала

«Тұран» университеті

ф.ғ.к.,қауымдастырылған профессор:

Тулекова Г.Х.

Нұран Олжас

БЕЙНЕОЙЫНДАР ИНДУСТРИЯСЫН ДАМЫТУДАҒЫ ГЕЙМДИЗАЙННЫҢ РӨЛІ

Аннотация

Мақалада геймдизайн ұғымы соңғы жылдары Қазақстанның цифрлық дәуірге аяқ басқан кезеңіне сәйкес қалыптаса бастады. Гейм – бұл ойыншының ойынмен өзара әрекеттесу тәсілі. Жақсы геймплей ойыншыға еркіндік пен қанағат сезімін береді. Grand theft auto v ойынындағы ашық әлем ойыншыға көптеген әрекеттерді орындауға мүмкіндік береді. Ол ойын интерфейсі ойыншыларға ойын механикасын түсінуді жеңілдетуге аранлады. Бұдан қарапайым, әрі түсінікті интерфейс ойыншылардың назарын ойынға аударуға көмектесіп, ойыншының мотивациясын арттырады. Сонымен қатар ойыншының тапсырмаларды орындап, жетістіктерге жетуіне түрткі болатын факторларға әсер етіп, ойын кезінде прогрессия жүйесін қолданады. Оның түрлі деңгейлерге өтуіне, ойыншыларға марапаттар беріп немесе жаңа мүмкіндіктер ашуға түрлі бағыттар ұсынуды дамытады.

Кілт сөздер:Геймдизайн, бейне ойындар, қиындықтар арасындағы тепе-теңдік, ойын идеясы.

Аннотация

Понятие геймдизайн в статье стало формироваться в последние годы в соответствии с периодом, когда Казахстан вступил в цифровую эпоху. Гейм - это способ взаимодействия игрока с игрой. Хороший геймплей дает игроку чувство свободы и удовлетворения. Открытый мир в игре Grand theft auto v позволяет игроку выполнять множество действий. Он призван облегчить игрокам понимание игровой механики. Простой и понятный интерфейс помогает привлечь внимание игроков к игре и повышает мотивацию игрока. Он также использует прогрессивную систему во время игры, влияя на факторы, которые побуждают игрока выполнять задания и добиваться успеха. Развивает различные направления для его перехода на разные уровни, вручения наград игрокам или открытия новых возможностей.

Ключевые слова: Геймдизайн, видеоигры, баланс между трудностями, идея игры.

Кіріспе. «Геймдизайн» ұғымы соңғы жылдары Қазақстанның цифрлық дәуірге аяқ басқан кезеңіне сәйкес қалыптаса бастады. Ойын дизайны құрылымына байланысты қолданыс табатын бұл ұғымға оның механикасы мен ережелері, сондай-ақ пайдаланушының тәжірибесі әсер етеді. Геймдизайнер бейнеойындардың негізгі идеясын, мақсаттарын, оқиғаларын, кейіпкерлерін және ойыншының әрекеттерін ойластыратын тұлға болып саналады. Бұл үрдісте ойынның тартымды әрі қызықты болуын қамтамасыз ететін интерактивті жүйелер қажет болады.

Бейне ойындар индустриясының тарихы мен дамуы бірнеше кезеңдерден тұрады. Алғашқы бейне ойындардың тарихы 1950 жылдардан басталады. Алғашқы эксперименттік жобалардың бірі – АҚШ-та 1952 жылы жасалған OXO, қарапайым крестиктер мен нөлдерден тұратын ойын түрлері еді. Ал 1960 жылдары компьютерлер ғылым мен әскери мақсаттарда ғана қолданылды. 1962 жылы MIT студенттері жасаған Spacewar ойыны сол жылдардағы танымал жобалардың біріне айналды.

1970 жылдары Atari компаниясы пайда болып, ол бейне ойын индустриясының дамуына ерекше әсер етті. 1972 жылы Atari жасаған Pong ойыны коммерциялық жетістікке жетіп, ойын автоматтарының кең таралуына себепкер болады. 1970 жылдардың соңында Magnavox Odyssey және Atari 2600 деп аталатын құрылғылар бейне ойындарды тұтынушылардың үйінде отырып пайдалануына мүмкіндік тудырды. 1980 жылдары бейне ойын индустриясы қарқынды түрде дамып, осы кезеңде Nintendo компаниясы ерекше танымалдылыққа ие болды. Сондай-ақ 1985 жылы шыққан Super Mario Bros ойыны да ойын дизайны мен ойын әлемінің дамуына зор үлес қосты. Бейне ойын автоматтары (аркадалар) да соның ішінде Pac-Man және Space Invaders сияқты ойындар басты хиттерге айналды.

Негізгі бөлім. 1990-2000 жылдары технологиялық жетістіктердің дамуына байланысты жаңа платформалар дүниеге келді. Осы тұста 16-биттік консольдар (Super Nintendo, Sega Genesis) ойын графикаларын жақсартып, күрделі механикалар енгізді. Бұл кезеңде The Legend of Zelda, Street Fighter II, Sonic the Hedgehog сияқты ойындар аудиторияны толығымен қамти бастады. Ал 1994 жылы Sony PlayStation шығарылып, бұл ойын түрі үшөлшемді графиканың (3D) дамуына ықпал етті. Бұл бейне ойындардың күрделілігі мен сипаттамаларын арттырды.

2000 жылдардың басында Қазақстанда компьютерлік ойындар да көбейе түсті. Ойыншылар үшін желіде (онлайн) ойнау мүмкіндігі пайда болды. World of Warcraft және Counter-Strike сияқты ойындар кең ауқымды тез арада жаулап алып, онлайн қауымдастықтар құра бастады. Қазіргі заманға келетін болсақ, бұл кезең жаһандану жағдайындағы индустриялық жетістіктердің алға жылжуына әсер етті. Соның нәтижесінде 2010 жылдан бастап мобильді ойындар түрі көбейе түсті. Елімізде Angry Birds, Candy Crush сияқты ойындар смартфондардың арқасында ойыншылар арасында танымал болды. Соның ішінде виртуалды шындық (VR) және кеңейтілген шындық (AR) түрінде пайда болған технологиялар да дамып, ойын индустриясында жаңа мүмкіндіктерге жол ашты. Pokémon GO сияқты ойындар кеңейтілген шындықты кеңінен қолдана бастады.

2020 жылдары бұл сала ірі ойын компанияларының бірігуі мен жаңа технологиялардың пайда болуымен ерекшеленді. Бұл уақытта онлайн және бұлттық ойындар дамыды, ал Fortnite, Minecraft, Call of Duty: Warzone сияқты ойындарға көп ойыншылар қатысып, белсенділік танытты.

Бейне ойын индустриясы дизайнының негізгі аспектілері ойын тәжірибесін құру мен оны тартымды етуде маңызды рөл атқарды. Бұл ойындардың негізгі ережелері мен жүйелерін және ойыншының іс-әрекеттерін реттейтін элементтерді құрайтын ойын механикасын толықтырып тұрады. Ойын механикасы дегеніміз қозғалыс, күрес, стратегия, шешім қабылдау және т.б. іс-әрекеттер арқылы жүзеге асып отырады. Мысалы, Tetris ойынындағы блоктарды жинау мен Minecraft-тағы құрылыс және ресурстарды жинау механикасын атауға болады. Ондағы ойын механикасы ойыншыларға белгілі бір мақсаттар қойып, қиындықтарды жеңуге ынталандырады. Бұл геймплейдің негізін құрайды және ойынның қызықты болуы үшін теңдестірілуді қажет етеді. Бұл жағдайда ойыншының мүмкіндіктері мен қиындықтар арасындағы тепе-теңдікті сақтау маңызды болады. Қиындық деңгейі артқан сайын ойыншы жеңу үшін ынталана түседі, бірақ шамадан тыс қиындықтардың кездесуі ойынды қызықсыз етуі мүмкін.

Методология. Ойындардың дизайнына әсер ететін сюжет пен нарративтің маңызы зор. Сюжет – бұл ойынның оқиғалық желісін толық қамтитын көрініс. Ойындар көбінесе оқиғаны баяндау арқылы ойыншыны тартады. Бұл кейіпкерлердің тарихы, әлемнің құпиялары немесе миссиялар арқылы жүзеге асады. Ал нарративтің түрлеріне келсек, оның линейлі деп аталатын түрінде оқиға бірізді дамып отырады әрі ойыншыға таңдау еркіндігі берілмейді (The Last of Us). Ашық нарративте ойыншы оқиғаның қалай дамитынын өзі анықтай алады (The Witcher 3). Ойынның басты кейіпкерлерін құрайтын персонаждар жақсы дамытылған болса, ойыншылар олармен эмоциялық байланысты да орната алады. Red Dead Redemption 2-дегі Артур Морганның тарихы бұған мысал бола алады.

Бейне ойын индустриясының дизайнын сәтті құру үшін визуалды стиль мен графика орынды қолданыс табуы қажет. Визуалды стиль – бұл ойынның көрінісі мен дизайны. Оған графика, анимациялар, түстер палитрасы және көркемдік ерекшеліктер кіреді. Графикалық стильдердің бірнеше түрі бар. Оның біріншісі реалистік графикада шынайы өмірге ұқсас визуал (Call of Duty немесе The…