Білім берудегі негізгі үрдістер туралы 4-сынып мақаласы

Білім берудегі негізгі трендтер:

«Болашақта мектептегі білім қандай болады: басты 5 тренд»

А.К.Байсова

Астана қаласы, №82 «Дарын» мамандандырылған лицейі,

Қазақстан Республикасы

Аңдатпа. Бұл мақалада қазіргі еліміздің болашағы оқушыларымыздың қандай білім негіздері мен дағдыларын меңгергеніне байланысты қарастырылған. Оқыту үдерісіне жаңа бағытпен қарым - қатынас ендіруді міндеттеудегіні қарастырылған. Білім беру үрдістері оқушыларды осы процеске қызықтырудың жаңа жолдарындағы өзіне тән модасы, яғни трендтері болуы қажет екеніндігі ұсынылады.

Түйінді сөздер: тренд, цифрландыру, ойын техникасын қолдану.

Кіріспе

Қазіргі кезде елімізде білім жүйесі әлемдік білім беру кеңістігіне енуге бағыт алып келуде. Еліміздің болашағы оқушыларымыздың қандай білім негіздері мен дағдыларын меңгергеніне байланысты болады. Бұл оқыту үдерісіне жаңа бағытпен қарым - қатынас ендіруді міндеттейді. Міне сондықтан білім саласында жүрген қызметкерлердің алдына қойылып отырған басты мақсат – оқытудың әдіс-тәсілдерін жетілдіріп отыру, ұлттық білім моделін жасау. Бұл мақсат Қазақстанның бүгінгі талабына сай, елімізді көркейтіп, дамытатын ұрпақ тәрбиелеп шығаратын қажеттіліктен шығады. Бірақ біз қазіргі жастар, жас буындар заман талабына аяқ басуға қадам жасасақ та, алдыңғы буын, ересектер осы арманшыл жастарымыздың ойын, іс-әрекетін түсіне алмай, кейде қарама-қарсы қайшылықтар туындап жатады. Осыған байланысты келесі Гордон Драйден мен Джанет Вос 2003 жылғы "Білім төңкерісі" журналына жазған мақаласын мысал ретінде жазуға болады: "Әлем тез өзгеріп отырады, ал білім беру жүйесі өткен дәуірге әлі де қызмет ету тұзағынан шыға алмай, жігерсіз және инертті түрде жұмыс жасауды жалғастырып келеді" - деген сөздері де осыны растағандай. Осы мәселенің шешімі ретінде биыл білім берудегі қандай тенденциялар күшейе түсті және кел

Әдістеме

Жаһандану, жаңа технологиялардың дамуы, диджиталға жаппай көшу, COVID-19 пандемиясы — осының барлығы болашақ қоғамының ғана емес, 21 ғасырдағы білім беру жүйесінің даму үрдістерін айқындайды. Міне 2022 жыл да басталды, демек, болашақта білім беру саласында қандай білім беру трендтері басым болатыны, өз мектептебімде неге назар аудару керек және алдағы айлар мен жылдарда не күту керектігі туралы әңгімелесетін кез келді.

Қазіргі білім беру үрдістері оқушыларды осы процеске қызықтырудың жаңа жолдары мен тәсілдерін іздеуде. Егер бұрын жаңа технологияларды пайдалану жеткілікті болса, қазір олар таң қалдырмайды. Сондықтан көптеген идеялар ойлап табылып, қолдануға беріліп келді. Осыған байланысты «тренд» - деген сөз нені білдіреді? Қалай түсінуге болады? - сияқты сұрақтарға жауап алу үшін, қарапайым баршамызға белгілі сөзбен алмастырсақ болады - «Мода». «Киім», «Жиһаз», Музыканың өз модасы болса, сол сияқты білім жүйесінде де өзіне тән модасы, яғни трендтері болуы қажет. Сонымен білім берудегі негізгі трендтеріне не жатады? Түрлерін қалай ажыратамыз? Қалай қолданамыз? деген сұрақтарға жауап берейік.

Тренд №1. Адаптивті оқыту

Адаптивті оқыту - тыңдаушының жүйемен белсенді өзара әрекеттесетін оқыту технологиясы. Бұл технология "интерактивті оқыту құрылғылары" ретінде ұсынылған және оларды оқушылардың қажеттіліктеріне бейімдеу мақсатында жаңа технологияларды қолданатын оқыту моделі. Бұл әдістің міндеті-қарапайым тыңдаушылардан оқушыларды оқыту процесінің белсенді және ынтымақтастыққа дайын қатысушыларына айналдыратын оңтайландырылған оқыту моделін құру. Жүйе тарапынан әрекеттер алдын-ала белгіленген ережелер немесе алгоритмдерге сәйкес автоматты түрде жүзеге асырылады.

Мысалы, тыңдаушы тест тапсырады. Тыңдаушы сұрақтарға дұрыс жауап берген-бермегеніне байланысты, жүйе келесі сұрақтың қиындық деңгейін өзгертеді. Айталық, тыңдаушы бұл сұраққа дұрыс емес жауап берді. Осыдан келесі сұрақтың күрделілік деңгейі төмендейді. Сіз қиындық деңгейін ғана емес, сонымен қатар материалдарды зерттеу траекториясын да бейімдей аласыз. Алдыңғы материалды игеру деңгейі мен жылдамдығына, таңдалған жауап нұсқаларына және /немесе қызығушылық танытатын тақырыптарды таңдауға негізделген, сол материалды және мазмұнды меңгерудің әртүрлі тәсілдері ұсынылуы мүмкін. Кейбір жүйелер мен курстардың /оқулықтардың авторлары одан әрі жетілдірілген жүйе жасап, өздігінен білім алушылардың алгоритмдерін құрады, олар тыңдаушылар туралы барлық мәліметтерді жинақтайды және тыңдаушыны әрі қарай алға жылжыту үшін не ұсына алатындығын өздері анықтайды.

Сонымен, адаптивті тест әрбір тапсырманың күрделілік параметрлері мен дифференциалданушы қасиеттері алдын ала анықталған автоматтандырылған тестілеу жүйесі түрінде болады. Бұл жүйе тапсырманың керекті сипаттамаларымен сәйкес келулері бойынша реттелген тапсырмалардың компьютерлік банкі түрінде құрылған. Адаптивті тест тапсырмаларының негізгі сипаттамасы – бұл тәжірибе негізінде алынған тапсырмалардың күрделілік деңгейі. Бұл банкке кірмей тұрып, қажетінше үлкен көлемінде керекті контингент білімгерлерінің әрбір тапсырмасы эмпирикалық апробациядан өтуін білдіреді. «Керекті контингент» сөзі ғылымда аса қатаң «негізгі жиынтық» ұғымының мәнін беріп тұр [4].

Тренд №2. Білім беруді цифрландыру

Қазіргі заманғы білім берудің бізбен ұзақ уақыт сақталатын тағы бір маңызды тренді — цифрландыру. Бұл құбылысқа қашықтықтан оқытуға көшу ғана емес, сонымен қатар мобильді технологиялардың рөлін арттыру және оқушылар үшін сандық орта құру жатады. Цифрлық әлемге білім алудың…