Білімді мыңды жығады ашық сабағы 8-сынып

Білімді мыңды жығады

А.К.ИСМАГУЛОВА, №141 жалпы білім беретін

мектептің математика пәні мұғалімі

Сайыс сабақтың мақсаты: оқушылардың логикалық ойлау қабілеттерін жетілдіру, тапқырлыққа есепқұмарлыққа баулу, пәнге қызығушылығын арттыру, мектеп пен ата- аналар арасындағы қарым-қатынасты нығайту.

Көрнекілігі: 9 көк, 1 қызыл, 1 қызғылт сары, 1 жасыл түске боялған 12 секторлы дөңгелек тақтайша, зырылдауық, қоңырау, құмсағат, табло, ұпайлар, «құпия піспе», т.б.

Ойынға қатысушылар.

1-топ: 6-сынып оқушыларынан құралған «Тұлпар» тобы.

2-топ: 9-сынып оқушыларынан құралған «Қыран» тобы.

3-топ: оқушылардың ата-аналарынан құралған «Сарбаздар» тобы.

Ойын шарты: 3 топ 3 үстелді дөңгелене отырады; Үстелдің ортасында секторлы тақтайшаға орналастырылған зырылдауықты әр топ кезекпен айналдырады.

*Зырылдауық бағыттаушысы көк секторға бағытталып тоқталса, тапсырма жеке беріледі. Сол сектордағы нөмірге сәйкес есептің жауабын айту керек. Тапсыраны алған топ дұрыс жауабын айта алмаса, басқа топтың дұрыс жауабын айтып, ұпай алуға мүмкіндігі болады. Сондықтан жүргізуші есепті толық оқып болған соң, 3 топқа да есептің негізгі бөлігі жазылған карточкалар таратылады. Дұрыс жауабын тапса, ұпай тапсырманы алған топқа, кері жағдайда, дұрыс жауабын тапқан топқа беріледі.

* Зырылдауық бағыттаушысы жасыл түске тоқтаса, сұрақ жалпы қойылады. Әр топқа есептің жауабы жазбаша түрде беріледі. Дұрыс жауап берген топтың әрқайсысына 3 ұпай.

*Зырылдауық қызыл түсті секторға түссе, ойынның ең қызу бөлімі ойналады. Әр топқа жас ерекшеліктеріне қарай дайындалған сұрақтар қойылады. Әр топ 1 минутта қанша сұраққа дұрыс жауап беріп үлгерсе, сонша ұпай алады.

Әр бөлімге берілетін уақыт және ұпай саны:

Көк түс – 5 минут, 5 ұпай.

Жасыл түс – 3 минут, 3 ұпай.

Қызғылт-сары түс – 2 минут, 2 ұпай.

Қызыл түс – 1 минут, қанша сұраққа дұрыс жауап беріп, үлгерсе, сонша ұпай.

Ойын барысы: Мұғалімнің кіріспе сөзі.

Сабақ мақсатымен, оның өткізілу түрімен, ойын шарттарымен, ойынға қатысушылармен таныстыру.

Ауыздан-ауызға таратылып, ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келе жатқан халқымыздың ауызша есептері бүгінгі заманымызда да өңін түсірген жоқ. Бұл есептер логикалық шымырлығымен, ой ұшқырлығымен, қарапайымдылығымен ерекшеленеді. Оларды шығаруда негізінен адамның жас ерекшеліктері емес, ең негізгісі адам ойының ұшқырлығы ескеріледі. Сондықтан да бүгінгі ойынымызға жас аралықтарында үлкен алшақтық бар 3 топ шақырылып отыр. 6-сынып оқушыларынан құралған «Тұлпар», 9-сынып оқушыларынан құралған «Қыран» тобы және 6-сынып оқушыларының әкелерінен құралған «Сарбаздар» тобы. Сөз кезегін топ басшыларына береміз.

«Тұлпар» тобы.

Білім нәрін тыным таппай жинаған,

Есептермен ақыл-ойды шыңдаған.

Жолымызды берсек егер біз бүгін,

«Ізеттілік белгісін» бұл деп білгін.

«Қыран» тобы.

Сәлем бердік інілерге талпынған,

Сәлем бердік ағаларға қолдаған.

Үлгі болар бүгін мына балалар,

Үлкендермен сынасуға қорықпаған.

«Сарбаздар» тобы.

Жеңісіміз деп ойламаймыз балалар,

«Ақыл жастан» деп айтқан ғой даналар.

«Тапқыр болсаң – талас жоқ» деп әкелер.

Жас талапқа әрқашан да жол берер.

Белгіленген шарт бойынша ойынның негізгі бөлімі жүргізіледі.

Негізгі бөлімді жүргізуге арналған тапсырмалар:

1. Сауыр-сауыр құм етегін жайлаған ауылдың Қали есімді аңшы жігіті қыс бойы қоян, түлкі, елі аулап, әр жолы олжалы оралып жүреді. Ол аңнан қайтқан кезде ауылдастары алдынан шығып, шыралғы сұрауды дағды етіп алады. «Батырдан – олжа, аңшыдан – шыралғы» сұрау салтын қатаң сақтайтын жігіт мырзалығымен сыйлы да, сияпатты болады.

Қалың қарлы күнгі кеште ол үйіне оралды. Алдынан шығып, атын ұстаған әке қанжығадағы қояндарды көріп, азырқанып қалды.

Балам, бүгін тазыңның ауызы салымды болмапты ғой, -

деді. Тазыда кінә жоқ, әке. Ол көп-ақ ұстады. Әуелі сұрағанға – әр жетінің бірін, одан кейінгісіне

қалған қояндардың әр алтысының бірін, одан кейінгіге – әр төрттің бірін беріп келдім... Әкесі қанжығадағы 3 қоянды шешіп алып, сәл ойланып қалды. Барлығы қанша қоян ұсталғанын, төрт адамға қанша

шыралғы бергеніңді енді білдім, балам.

Сұрақ: Аңшы жігіт қанша қоян ұстаған, оның қаншасыншыралғыға берген?

Жауабы: Аңшы жігіт 4 адамның әрқайсыныа 1 қояннан шыралғыға берген. Барлық ұстағаны 7 қоян, одан шыралғыға бергені 4 қоян.

2.2 бөлмеде 76 адам болғанғ олардың біреуінен 30 адам, екіншісінен 40 адам шығып кетенде бөлмелердегі адам саны тең болады. Алғашқыда әр бөлмеде неше адам болған?

Жауабы: 33 адам және 43 адам

3.Тырналар әдетте топпен ұшқанда үшбұрыш жасап ұшады: алдында бір тырна, екінші қатарда екеу, үшінші қатарда үшеу, тағы да сол сияқты. Егер соңғы қатарда 15 тырна ұшып бара жатса, тырналар тобында барлығы неше тырна ұшып барады?

Жауабы: 120 тырна

4. Ақыртас ғимаратының үнсіз, тілсіз жатқанына талай-талай ғасырлар болды. Бірақ ол ғимараттың ірге тасын қалаған Алаңғасар есімді алып жігіт туралы әлі де көп әңгімеленеді. Атан түйе тарта алмайтын ауыр тасты арқан бойын жерге лақтырып жіберетін алып жігіт күндердің күнінде Түйме есімді ару қызға ғашық болып қалады. Бірақ сүйген қызына қосыла алмаған жігіт қатты күйіктен, бері жүр дее әрі жүретін, отыр десе тұратын, кел десе келмейтін, келме десе келетін кеселге душар болады. Сол заманда Тараз шаһарының іргесінде Талас өзені тасып, халық әбігершілікке түседі. Шаһар әкімі «Тасқынды Алаңғасар алып қана тоқтата алады,» - деп сәлем айтады әкім.

Арнайы жіберілген адам Алаңғасарға сәлемдемені сол күйінде айтады. Теріс айтылған сөздің оңына тақ тұратын алып кетпенін алып, жол серігімен Таразға қарай жол шегеді. 12 шақырым жүрген кезде қарсы жолыққан біреу оған : «Әкім тез келсін деп жатыр», - дейді. Алып кілт артқа бұрылып жүріп кетеді. Серігі оның 2 шақырым жерде қуып жетеді де, «Әкім келмесін деген»,-дейді. Ол шаһарға қайта беттеп, 20 шақырым жүргенде алдынан кездескен тағы біреу «Әкім