Биология және денсаулық авторлық бағдарламасы 8 сынып

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ

ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

Шугайп Салтанат

«Биология және денсаулық» тақырыбында 8- сыныптың факультативтік курсына арнап жазылған

АВТОРЛЫҚ БАҒДАРЛАМА

УДК 573.2 ББК 28.0 Рецензент: Экономика ғылымдарының магистрі, ҚР «Инновация» Оқу- әдістемелік Орталығының ғылыми қызметкері, оқытушы А.Д.Шагирбаева. Биология және денсаулық // құрастырушы автор: С. Шугайп – Ақмола облысы, биология пәнінің мұғалімі, 2021. – 62 б. ISBN 978-601-8714-04-3

Құрастырушы автор 34 сағаттық күнтізбелік-тақырыптық жоспарлауды оқушылардың жас ерекшелігін ескере отырып жасаған. Бұл факультативтік курс бағдарламасы тірі ағзалардың қоршаған ортамен байланысы, анатомия және физиология, экология ғылымдарын тереңдетіп оқытуды мақсат ете жазылған.

УДК 573.2

ББК 28.0 «Инновация» Оқу-әдістемелік Орталығының 2021 жылғы 13 мамырдағы №2 хаттамасына сәйкес сараптау комиссиясының шешімімен баспаға ұсынылды. ISBN © «Инновация» баспа үйі, 2021 978-601-8714-04-3

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ «ИННОВАЦИЯ» ОҚУ- ӘДІСТЕМЕЛІК ОРТАЛЫҒЫНЫҢ

БАСПАСЫНА ҰСЫНЫЛДЫ

Рецензент: Экономика ғылымдарының магистрі, ҚР «Инновация» Оқу- әдістемелік Орталығының ғылыми қызметкері, оқытушы А.Д.Шагирбаева. Құрастырушы автор: Шугайп Салтанат Ақмола облысы Целиноград ауданы «Қоянды орта мектебі» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің биология пәнінің мұғалімі

© «Инновация» баспа үйі, 2021 жыл

Түсінік хат

Биология – тіршілік пен тірі организмдерді зерттейтін ғылым, оның ішінде олардың құрылымы, қызметі, өсуі, шығу тегі, эволюциясы, таралуы және жүйеленуі. Биология бөлімдері биохимиядан, молекулалық биологиядан және генетикадан бастап физиология мен экологияға дейін кеңінен түрленеді.

Факультатив сабақ бағдарламасының мақсаты: молекулалық генетика, жасушалық биология, биохимия, биофизика, биоинформатика әдістерін меңгерген, жаратылыстану және ақпараттық ғылымдар, ағылшын тілінен терең білімі бар, ғылым мен өндірістегі биологиялық бейіндегі зертханада алған білімдерін тәжірибелік іске асыруға қабілетті, отандық және шетелдік магистратураға түсуге қабілетті биология саласындағы мамандарды даярлау.

Факультатив сабақ бағдарламасының міндеттері:  Биология бағыты бойынша болашақ мамандардың биологиялық және кәсіпкерлік қызметті жоспарлау, басқару дағдыларын меңгерген және бітірушіге қоятын талаптарын орындайтын негізгі кәсіби құзіреттіліктерін қалыптастыру.  Жеке және кәсіби іске асыру міндеттерін шешу және жаратылыстану және ақпараттық ғылымдарды тереңдетіп меңгерту.  Молекулалық биология, биохимия және биофизика әдістерін қолдана отырып, молекулалық генетика есептерін шешу.  Ғылыми-техникалық ақпаратпен жұмыс істеу, кәсіби қызметте отандық және шетелдік тәжірибелермен теориялық тұрғыда танысу, пайдалану. Осы білім беру бағдарламасы молекулалық генетика, жасушалық биология, биохимия, биофизика, биоинформатика әдістерін игеруге көмектеседі, жаратылыстану және ақпараттық ғылымдар жайлы шағын түсінік қалыптастырады.

Білу және түсіну: тірі ағзалардың химиялық құрамының ерекшеліктерін, қосылыстардың идентификациясы; тірі ағза ұлпаларының құрылысы мен қасиеттерін, олардың қалыптасуы мен қызмет ету ерекшеліктерін; филогенез және онтогенез,

химиялық және физикалық әсерлерден туындаған ДНҚ зақымдануының репарациясындағы ядролық құрылымдардың рөлін; адамда тұқым қуалау заңдылықтарын және белгілердің өзгергіштігін суреттеу; гуморальды және жасушалық иммундық жауаптың қалыптасу механизмдерін білу; негізгі физикалық теориялар мен қағидаларды, зерттеудің физикалық әдістерін, негізгі заңдар мен оларды қолдану шектерін білу және осы білімді талдау үшін қолдана білу.

Практикада қолдана білу керек: биологиялық пәндердің теориялық білімін, ағзалар мен организмдердің қоршаған ортамен қарым-қатынасын анықтауды; тірі организмдердің онтогенезі мен филогенез факторларын, жүйелеу мен таксономиканы бағдарлауды. Гендік, хромосомдық және геномдық деңгейлерде тұқым қуалайтын материалды құрылымдық-функционалдық ұйымдастыру; технологиялық міндеттерді шешу үшін тірі жүйелерді пайдалану; берілген қасиеттері бар тірі объектілерді құру.

Шешу: молекулалық генетика, молекулалық биология, биохимия және биофизика жайлы түсінік қалыптастыру.

Білу керек: ақпаратты алудың, сақтаудың, өңдеудің негізгі әдістерін, тәсілдері мен құралдарын, ақпараттық- коммуникациялық технологияларды қолдануды; қолданбалы есептерді шешуге ақпаратты өңдеудің базалық алгоритмдерін қолдануды, негізгі басқару құрылымдары мен стандартты деректер түрлерін қолдана отырып бағдарламалау тілінде бағдарламаларды әзірлеуді, қолданбалы бағдарламалар пакеттерін пайдалануды, жалпы алғанда, химиялық, физикалық және биологиялық агенттердің жасушалары мен ағзаларына әсер ету механизмдерін түсіндіру.

Жеке және кәсіби іске асыру міндеттерін шешу, білім алушылардың даралығын дамытуға бағытталған білім беру үдерісін тиімді ұйымдастыру механизмдерін түсіну; индивидті дене мәдениетін қалыптастыру; білім алушылардың денсаулығын сақтау және нығайту үшін дене шынықтырудың әр түрлі формаларын қолдану.