Биологиядан қолданбалы курс сабақ жоспарлары 10 сынып

Пән: Биология Сынып: 9 «А» , 9 «Б» Күн: 5.09 Сабақтың тақырыбы: Кіріспе .Биология ғылымының тарихы.Қазақстандағы биология ғылымының дамуы. Сабақтың мақсаты: Жаңа білім меңгерту Сабақтың міндеттері: А) Білімділік: Оқушыларға биология ғылымы туралы, жалпы Қазақстандық ғалымдардың биология ғылымы саласында жеткен табыстары туралы мағлұмат беру; Ә) Дамытушылық: Оқыту кезінде оқушыларға тапсырмалар бере отырып, қызығушылықтарын, ой-өрістерін арттыру; Б) Тәрбиелілік: Оқушыларды өз беттерінше жұмыс жасауға, бірін- бірі тыңдап, өз ойларын білдіре алуға тәрбиелеу; Сабақтың типі: Жаңа сабақ Сабақтың түрі: Кіріспе Сабақтың әдісі: Интербелсенді, баяндау, сұрақ-жауап Сабақтың көрнекілігі: интербелсенді тақта, электронды оқулықтар, кесте, т.б. Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылармен сәлемдесу, түгелдеу, зейіндерін сабаққа аудару. ІІ. Жаңа сабақ: Тақырыбы: Кіріспе .Биология ғылымының тарихы.Қазақстандағы биология ғылымының дамуы. Биология – тіршілік туралы ғылым. Оның атауы гректің екі сөзі “bios” – “тіршілік”, “logos” – “сөз, ілім” деген тіркесінен шыққан. Ол тірі организмдердің құрылысын, қызметін, өсіп дамуын және сыртқы ортамен қарым-қатынасын зерттейді. “Биология” деген терминді

Биология ғылымының іс жүзіндегі ең маңызды міндеті ғаламшардағы халықты азық-түлікпен қамтамасыз ету проблемасын шешу болып табылады. Бұл үшін сұрыптаушылар ауыл шаруашылық өсімдіктерінің жоғарғы түсімді іріктемелерін және үй хайуанаттарының қолтұқымдарын шығаруда. Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының тіршіліктану ғылымының бөлімі 1946 жылы ұйымдастырылды. Қазақстанда тіршіліктану ғылымының дамуына ірі жетістіктеренгізгені үшін көптеген ғалымдар әр түрлі сыйлықтардың иегерлері атанды.Қазақстан ғалымдары мал шаруашылығын дамытуда, малдың жаңа тұқымын, атап айтқанда: қойдың – 4, сиырдың – 3, жылқының – 2, шошқаның – 1 қолтұқымдары шығарылды.М.С.Бутарин, Е.А.Большакова, Ә.Е.Есенжолов және А.Ы.Жандеркиндердің басшылығымен отандық етті-биязы жүнді қой тұқымы-қазақтың арқар-меринос қолтұқымы өмірге келді. Қазақтың оңтүстік мериносын шығарған бір топ ғалымдар: А.И.Петров, О.Есалиев, Б.А.Маллицкий, Л.И.Цой, А.М.Якушкинаны атауға болады. Республикамызға кең таралған сиырдың етті қолтұқымы – қазақтың ақбас сиырының авторлары: Б.М.Мусин, Н.З.Ғалиакберов, М.Ф.Гордиенко, К.А.Акопян, С.Я.Дубин. Қостанай қолтұқымды жылқысын шығарудағы ауыл шаруашылық ғылымының докторы, профессор Г.Г.

1. Биология ғылымы нені зерттейді? 2. Биология салаларын атаңдар. Олардың қызметі қандай? 3. Тірі ағзаны зерттейтін әдістер туралы айтыңдар. 4. Биология ғылымының маңызы қандай? 5. Қазақстандық ғалымдар биологияның қай бағыттарын жетілдіруде? 6. Өздерің ғылымдағы қандай табыстар маңызды деп есептейсіңдер, неге? 7. Биологиядан бұрын оқыған қай ғалымдардың аты-жөнін білесіңдер? 8. В.А.Бальмонттың ғылыми зерттеулері туралы не айтасың? 9. Л.Қ.Қылышевтің еңбектерін ата... 10. М.Ә.Айтқожиннің биология ғылымының дамуына қосқан үлесі қандай? ІҮ. Қорытынды: Биология – тіршілік туралы ғылым. “Биология” деген терминді алғаш рет 1797 жылы неміс ғалымы Т.Руз енгізген. Биология ғылымының көптеген салалары бар. Олар: физиология, ботаника, зоология,

биохимия, микология, анатомия, молекулалық биология, биометрия, микробиология, цитология, генетика, экология т.б. Ү. Бағалау: ҮІ. Үйге тапсырма: Кіріспе. .Биология ғылымының тарихы.Қазақстандағы биология ғылымының дамуы. Тексерілді:_____________

Пән: Биология Сынып: 9 «А» Б Күн: 05.09 Сабақтың тақырыбы: §1.Организмнің негізгі құрылымдық деңгейлері Сабақтың міндеттері: А) Білімділік:Организмнің деңгейлері жөнінде түсіндіру Ә) Дамытушылық: Оқушылардың іскерлігін, өз бетінше ізденуін, шығармашылық мүмкіндігін дамыту. Б) Тәрбиелілік: Өз бетімен жұмыс жасап, өз білімін тексеріп, бағалай білуге үйрету, өздігінен талпынып, жауапкершілікті сезінетін өнегелі ұрпақ тәрбиелеу. Сабақтың типі: Жаңа сабақ Сабақтың түрі: Аралас Сабақтың әдісі: Интербелсенді, баяндау, сұрақ-жауап, кесте Сабақтың көрнекілігі: интербелсенді тақта, электронды оқулықтар, тест, т.б. Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылармен сәлемдесу, түгелдеу, зейіндерін сабаққа аудару. ІІ. Өткенді еске түсіру: Тақырыбы: .Биологияның басты салалары,зерттеу әдістері мен жетістіктері,басқа ғылымдармен байланысы

ІІІ. Жаңа білімді өздігінен меңгеру кезеңі: Тақырыбы: §1.Организмнің негізгі құрылымдық деңгейлері Жер бетінде ,шамамен 3,5 млрд жыл бұрын ,тіршіліктің млекулалық деңгейі болды.Жасушалық құрылым деңгейі.Тірі организмдердің барлығы жасушадан тұрады.Біржасушалы да организмдер бар.Жасушаларда тұқым қуалайтын ақпарат жүйесі қалыптасқан нәруыз синтезделеді. Тіршіліктің көпжасушалы организмдік құрылым деңгейінде жасуша бірлік қызметін атқарады.Жасушалар бір-бірімен байланысты қызмет ететін жүйелерге ,ұлпаларға ,мүшелерге бірігеді. Популяциялық –түрлік деңгей-тіршіліктің организмнен жоғары құрылым деңгейі.Белгілі бір ортада тіршілік ететін бір түрге жататын организмдердің жиынтығы популяцияны түзеді.

Биосфералық деңгей –тішіліктің ең жоғары деңгейі.Жер бетіндегі барлық биоценоздар бірігіп ,тіршіліктің жоғары құрылым деңгейін –биосфераны түзеді ІҮ. Кері байланыс кезеңі: Лездемелік сұрақтар: 1.Тіршіліктің молекулалық құрылым деңгейін қандай ғалымдар зерттеді? 2.Тіршіліктің құрылым деңгейіндегі коацерваттық тамшылар деген не? 3.Жасушалық құрылым деңгейінің ерекшеліктері қандай? 4.Тіршіліктің организмдік құрылым деңгейі деген не? 5.Тірі организмдердің құрылым деңгейі Ү. Қорытынды: Тірі организмдер құрылымдық деңгейі жоғарылаған сайын күрделеніп ,жаңа сапалық белгілерге ие болады. ҮІ. Бағалау: Оқушылар белсенділіктеріне, сабақтағы көрсеткен білімдеріне байланысты бағаланады. ҮІІ. Үйге тапсырма: Тақырыбы: §3.Организмнің негізгі құрылымдық деңгейлері

1. оқу Тексерілді: ______________

Пән: Биология Сынып: 9 «А» , 9 «Б» Күн: 14.09 Сабақтың тақырыбы: §2.Организмнің негізгі қасиеттері Сабақтың міндеттері: А) Білімділік: Оқушыларға тірі ағзалардың негізгі қасиеттері зат алмасу, өзін- өзі реттеу, көбею, даму, тітіркену жайында мағлұмат беру; Ә) Дамытушылық: пәнге, тақырыпқа байланысты қызығушылықтарын дамыту

Б) Тәрбиелілік: түрлі тәрбиелік шаралардың әсерімен оқушы тұлғасында жағымды өзгерістерге жету;

Сабақтың типі: Жаңа сабақ Сабақтың түрі: Аралас Сабақтың әдісі: Интербелсенді, баяндау, сұрақ-жауап, кесте Сабақтың көрнекілігі: интербелсенді тақта, электронды оқулықтар, тест, т.б. Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылармен сәлемдесу, түгелдеу, зейіндерін сабаққа аудару. ІІ. Үй тапсырмасын сұрау: §1.Организмдердің негізгі құрылымдық деңгейлері. Тест тапсырмасы:

1. Ағзадан жоғары биологиялық жүйе: А-жасушалық Б-популяциялық Ә-молекулалық В- жасушалық 2. Құрылысы, шығу тегі және атқаратын қызметтері ұқсас жасушалар қалай аталады? А- молекула Б – ағза Ә - ұлпа В - мүше

3. Бүкіл биогеоценоздың жиынтығынан түзіледі? А – биосфера Б – ағза Ә - популяция В – мүше 4. Популяция дегеніміз не? А – құрылымдық деңгейі әр түрлі бір табиғи орта жағдайында ғана тіршілік етуге бейімделген көп түрлі организмдер жиынтығы Ә - бір түрдің жеке өз алдына оқшауланған әрі көптеген даралардан тұратын тобы Б – құрылысы, атқаратын қызметі ұқсас жасушалар В – тірі ағзалар орналасқан Жер қабаты 5. Мүшелік деңгейге мысал: А – хламидоманада Ә - амеба Б – жануарлар мен өсімдіктер ұлпалары В – ас қорыту, тыныс алу мүшелері ІІІ. Жаңа сабақ: Тақырыбы: §2.Организмнің негізгі қасиеттері Тіршіліктің өлі табиғаттан айырмашылығы – материяның сапалы өмір сүру формасы, яғни биологиялық форма болуында. Барлық тірі ағзаларға тән белгілі қасиеттер бар, олар да тірі жүйелер өлшемі деп аталады. Тірі организмдер төмендегідей қасиеттерден тұрады: 1. Тірі организмдердің химиялық құрамының біркелкі болуы. Тірі организмдердің құрамында табиғатта кездесетін 70-тен астам химиялық элементтер болады. Тірі организмдер мен өлі табиғаттың құрамындағы химиялық элементтердің мөлшері әр түрлі. Тірі организмдердің химиялық құрамының 98%-ын, негізінен, 4 химиялық элемент құрайды.Ондай элементтерге көміртек,