Биологиядан сезім мүшелері туралы мақала

Әбілдаева Индира Шамшатқызы Қызылорда облысы Жалағаш ауданы

Ш.Ермағанбетова атындағы №246

орта мектебінің биология және химия

пәндері мұғалімі

Сын тұрғысынан ойлау дегеніміз-сабақта оқушылардың қызығушылығын арттыра отырып, өз ойыңды еркін және зерттей талпындырып, тұжырым жасау.Сын тұрғысынан ойлау дегеніміз — ой қозғай отырып, оқушының өз ойымен өзгелердің ойына сыни қарап, естіген, білгенін талдап, салыстырып, реттеп, сұрыптап, жүйелеп, білмегенін өзі зерттеп, дәлелдеп, тұжырым жасауға бағыттау өз бетімен және бірлесіп шығармашылық жұмыс жасау. Сын тұрғысынан ойлау – оқу мен жазуды дамыту бағдарламасы. Оқушыны мұғаліммен, сыныптастарымен еркін сөйлесуге, пікір таластыруға, бір-бірінің ойын тыңдауға, құрметтеуге, өзекті мәселені шешу жолдарын іздей отырып, қиындықты жеңуге баулитын бағдарлама. Оқушы — ізденуші, ойланушы, өз ойын дәлелдеуші. Мұғалім — әрекетке бағыттаушы, ұйымдастырушы.Сын тұрғысынан ойлауды дамыту бағдарламасы – әлемнің түкпір-түкпірінен жиылған білім берушілердің бірлескен еңбегі. Сын тұрғысынан ойлау әдісінің бір элементі ретінде Эдвард де Бононың «Ойлаудың 6 қалпағы» әдісін алып 8 сыныпта биология сабағынан «Сезім мүшелері» тақырыбын өткен болатынмын. Эдвард де Бононың «Ойлаудың 6 қалпағы» әдісі – ақпараттың, қандай салаға қатысты екендігіне қарамастан (ғылыми таным, білім беру, тұлғааралық өзара әре

Сабақтың тақырыбы:

Сезім мүшелері және анализаторлар туралы түсінік. Анализаторлардың қасиеттері, олардың маңызы және өзара байланысы

Сілтеме Білім стандарты, пән бағдарламасы, Р.Әлімқұлова, Р.Сәтімбеков, А.Соловьева. 8 - сынып оқулығы. Әдістемелік нұсқау.

Жалпы мақсаты

 Сезім мүшелері туралы ақпарат беру;  Анализаторлардың қасиеттерін талдай білуге үйрету;  Топтық жұмыс жасауға тәрбиелеу. Оқу Сезім мүшелері туралы ақпарат алатын болады;

нәтижесі Анализаторлардың қасиеттерін талдай білуге үйренеді;

Топпен жұмыс жасай алады.

Негізгі идеялар

Бізді коршаған дүние туралы барлық мәліметті арнайы сезімтал мүшелер — көру, есту, иіс сезу, сипап сезу және дәм сезу анализаторлары арқылы аламыз. Анализатор — рецепторлы мүше, жүйке жолдары мен үлкен ми сыңарлары кыртысын қоса ми орталықтарынан тұрады. Анализаторлардың әрқайсысының көмегімен адамда әр түрлі сезімдер: температура, ауыру, иіс, жарық, дыбыс және т.б. қалыптасады. Анализаторларға байланысты бір мезгілде қоршағаң дүние құбылыстары мен заттарын егжей-тегжей талдау арқылы әр түрлі сезімнің үздіксіз синтезі жүреді. Сондықтан бізді қоршаған дүниені тұтас қабылдау жүзеге асырылады. Құрал- жабдықтар:

Интерактивті тақта, интерактивтік тақта арқылы Power Point, флипчарт, маркер, қарындаш, слайдтар. Сабақтың

түрі Жаңа білімді игеру сабағы.

Әдіс- тәсілдер

СТО, Сергіту сәті, АКТ-ны пайдаланып, жас ерекшеліктеріне сай сұрақтар мен тапсырмалар, «Блум» әдісі

Моти- вациялық кезең

Мұғалім іс-әрекеті І.Ұйымдастыру кезеңі (3 минут) 1.Сынып оқушыларына жағымды ахуал туғызу 2.Оқушыларды адасқан әріптер арқылы топқа бөліп отырғызу. Сезім, мұрын, құлақ деп үш топқа бөлеміз

Оқушы іс- әрекеті Топқа бөлінеді, топ жетекшілерін сайлау. Сабақтың мақсатын, кезеңдерін айқындау

Өткен тарауды пысықтау

ІІ.Жеке жұмыс «Жорға сайыс» (5 минут) Үй тапсырмасын тексеру мақсатында сұрақтар қойылады. Оқушылардың жауаптары бармақпен бағаланады. 1.Омыртқа жотасының өзегінде орналасқан мүше (жұлын) 2.Сопақша мидың ұзындығы(2,5-3см) 3.Өзін-өзі басқаратын жүйке жүйесінің аты(өсімді) 4.Өсімді жүйке жүйесінің көз қарашығын кішірейтетін бөлімі(парасимпатикалық) 5.Оқушылардың негізгі ой еңбегі не(оқу)

Оқушылар берілген сұрақтарға топпен жауап береді

Білу ІІІ.Сезім мүшелері ( «дейін-кейін» кестесі).

Дейін Кейін

ІV.Талқылау сұрақтары беріледі (2 минут) 1.Біз қоршаған орта туралы ақпаратты қалай аламыз? 2.Сыртқы және ішкі тітіркенулерді қабылдайтын жүйкелерді қалай атауға болады? 3.Анализатор деген не? Оның атқаратын қызметі қандай?

Оқушылар «дейін, кейін» әдісі бойынша кестенің бірінші графасын толтырады, сезім мүшелері туралы білгендерін айтады