Бірінші сынып оқушыларының бейімделуіне көмек

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

Түркістан облысы

Арыс қаласы

Аманкелді атындағы жалпы орта білім беретін мектебі

БАЯНДАМА

Тақырыбы: «1-сынып оқушыларының бейімделуіне қажет тиімді көмек »

Дайындаған: педагог-психолог Абдули С.

2018-2019 оқу жылы

Тақырыбы: «1 сынып оқушыларының бейімделуіне қажет тиімді көмек »

Мазмұны :

Кіріспе

Негізгі бөлім

Ата –аналарға кеңес беру ұсыныстарын тарату

1-сынып оқушыларының мектепке бейімделуі

Оқушылардың бейімделеуіне көмек (ұсыныстар, пікірлер)

Қорытынды

Пайдаланған әдебиеттер

Қосымшалар 1,2,3,4,5

Кіріспе

Қазіргі балалар психологиясының негізгі мәселелерінің бірі – бастауыш сынып оқушыларының психикасын дамыту мәселесі. 1 сынып оқушысын мектепке бейімдеу. Баланы мектепке дайындау маңызды, мектеп өміріне бейімделуіне көмек көрсету. Бала психикасының дамуын зерттейтін констатациялық серияның міндеттері:- Проблемалы жағдайларды шешуді талап ететін тапсырмаларды жасау.- Оқытуға дейінгі сақталу принципінің деңгейін анықтау.- Көрнекті көріністің алдында заттарды бағалау мен сөздік ой-пікірлердің байланысын зерттеу. Әл-Фараби еңбектерінде осы пікірді былай деп қолдайды: ―қандайда бір ғылым болмасын көңілге дербес ерекше мәндерді ұғыну арқылы ұялайды. Бізге осы ерекше мәндердің, кейбіреулерін ұғыну ғана жеткілікті, ал қалған көпшілігін сезінудің өзі тиімді. Осы жағдайларды біздің сезіміміз қабылдап, ұғынуымыз жинақталғаннан кейін ғана барып, біздің санамыз өзіне тән ролді атқара бастайды. Бастауыш мектептегі оқыту процесінде мұғалім баланың танымдық іс-әрекетін дамытуға әсер ете отырып, біріккен іс-әрекет барысында олардың ойлау күрделеніп, есте сақтауы мен зейіні тұрақталып, шоғырланады. Оқыту процесі баланың зейінінің дамуына көмектеседі. Адамның психикалық дамуы оқыту процесі әсерінен ты

Сонда да, мектептегі оқудың басталуы әр бала үшін өте күшті стресс. 1-сынып оқушыларының мектепте болған бірінші аптасында ағзаның қарсы тұруы төмендейді, түс көру, тәбет бұзылады, температура көтерілуі мүмкін. Мектепке бейімделу кезеңі кейбіреулерінде бір ай, басқаларында бір тоқсан, үшіншілерінде бір оқу жылына созылуы мүмкін. Мұнда көп нәрсе баланың жеке адамдық ерекшеліктеріне байланысты. Оқудың бірінші жылы баланың мектептегі өмірінің негізін қалайды. Бұл кезеңде оқушы үлкеннің басшылығымен өз дамуында өте маңызды қадам жасайды. Көп нәрсе бірінші сынып оқушысының ата-анасына байланысты.

Баланы бұзуға, түзеуге себеп болатынбір шарт- жас күнде көрген өнеге. Жүсіпбек Аймауытов

Кіші мектеп балалық кезеңі — бұл 7-11 жас арасындағы жеке тұлғаның әріқарай дара-психологиялық дамуы және әлеуметтік-адамгершілік сапаларының қалыптасу процесі. Бұл кезеңге тән:— баланың материалдық, коммуникативтік, эмоционалдық мұқтаждарын қанағаттандыруда отбасы жетекші (доминация) роль атқарады;— әлеуметтік-танымдық қызығушылығын дамыту және қалыптастыруда жетекші рольді мектеп атқарады;— отбасы мен мектептің басты қорғаушы қызметі сақтала отырып, балада ортаның жағымсыз ықпалына қарсы тұра алу қабілеті арта түседі. Әлеуметтік статустың өзгеруі: оқушыға айналуы. Жас және педагогикалық психологияда бастауыш мектеп жасының өзіндік орны бар. Бұл жаста оқу іс-әрекетін меңгереді, психикалық функцияның еріктілігі құрылады, рефлексия туындайды, өзін-өзі бақылауы ерекшеленеді, ал әрекет ішкі жоспарға ара-қатынаста болуды бастайды. Бастауыш мектептің оқу жұмысының әр саласына бейімделу балада бірден қалыптаспайды, оған біраз мерзім үйренуі керек. Егер мектеп жасына дейінгі балалардың негізгі әрекеті ойын болып келсе, оқуға кіргеннен кейін оқу іс-әрекеті шешуші рольді атқарады. Осыған орай баланың психикалық дамуы үлкен өзгерістерге ұшырайды. Себебі: ойынға қарағанда оқу талабы бала үшін

Соған байланысты ата-аналарға жадынама

- Баланың оқушы болуға ұмтылысын қолдаңыз. Оның мектептегі істеріне, жетістіктері мен қиындықтарына сіздің шынайы қарым- қатынасыңыз жаңа орны мен іс-әрекетінің маңыздылығын түсінуіне көмектеседі.

- Балаңыз мектепке оқу үшін келеді. Баланың қателік жасауға құқы бар.

- Бірінші сынып оқушысымен бірге күн тәртібін жасаңыз, оны орындауын қадағалаңыз.

- Оқу машықтарын меңгерудің бастапқы кезеңінде байқалатын кемшіліктерді елеусіз қалдырмаңыз. Балада, мысалы, тіл кемістігі болса, оқудың бірінші жылында қолға алыңыз.

- Бірінші сынып оқушысының жұмысында міндетті түрде мадақтауға болатын нәрсені іздеңіз. Есіңізде болсын, мадақтау мен эмоциялы қолдау («керемет», «сен өте жақсы орындадың») адамның ақыл-ой жетістігін көтереді.

- Егер сізді баланың жүріс-тұрысында, оқу істеріне бір нәрселер алаңдататын болса, мұғалімнен немесе мектеп психологінен ақыл-кеңес сұрауға ұялмаңыз.

- Мектепке келгеннен кейін балаңыздың өмірінде сізден гөрі беделді адам пайда болады. Бұл-мұғалім. Бірінші сынып оқушысының өз мұғалімі туралы пікірін сыйлаңыз.

- Оқу оңай емес, жауапкершілікті еңбек. Мектепке келу бала өмірін өзгертеді, бірақ оны ойыннан бөлмеу қажет. Ойын жаттығуына керекті уақыт қалуы керек.

1-сынып оқушыларының мектепке бейімделуі

Жылдан жылға оқушылардың 1 сыныпқа бейімделу кезеңі өзекті мәселе болып туындайды. Өйткені олардың күн режимі өзгереді, 1-сынып бағдарламасы күрделене түседі. Осы 1-сыныпта оқушылардың бойында ортақ мәселелер пайда болады.

Бұлар:

-Балалардың мінезі өзгереді;

-Тез шаршайды;

-Көңіл-күйлері бұзылады;

-Мазасыздық, қобалжу сезімдері жиілейді.

Сондықтан да осы жоғарыда көрсетілген мәселелердің алдын-алуда 1-сынып оқушыларын психологиялық сүйемелдеу қажет.

Балалардың әлеуметтік дамуын зерттеуде жеке әңгіме әдісін қолдануға болады.

Бірінші кезең – бағдарлау кезеңі – ерекшелігі бала ағзасының өзгерістерге қызу жауап беруі, 2-3 аптаға созылады. Бұл кезеңде бала өз шамасының шегінде «жұмыс істейді», сондықтан да бала салмағын жоғалтады, жиі басы ауырады, ұйқысы жоғалады, жиі ауырады.

Екінші кезең – тұрақсыз бейімделу кезеңі – бала ағзасы іздеп және жаңа өзгерістерге оңтайлы жауап таба бастайды.

Үшінші кезең – мейлінше тұрақты бейімделу кезеңі – бала ағзасының жаңа өзгерістерге (ақыл-ой, дене, көңіл-күй) нақты, тиянақты жауап беретін , сөйтіп, балаға түскен алғашқы күндер ауыртпалығын жеңілдететін кезең.

Барлық үш кезеңнің ұзақтығы – 5-6 апта; ең қиыны алғашқы төрт апта.

Сонымен қатар, бүгінгі күнде оқуға даярлығы іс жүзінде көп құрылымды білім бола отырып, ол кешенді психолгиямыздың зерттеулерін талап етеді. Жоғарыда аталған еңбектерді талдай келе, біз психологиялық даярлықтың құрамынан мынадай компоненттерді ажыратуға болатындығын ұсынып отырмыз.

Мектепке келу- әр баланың өміріндегі өтпелі кезең. Оқудың басталуы оның күнделікті тіршілігіне өзгеріс енгізеді. Мектепке дейінгі оқушыларға тән балалық, бейғамдық, ойынға берілу көптеген талаптар міндеттер және шектеулері бар өмірмен алмасады: енді бала әр күні мектепке баруы керек, жүйелі еңбек етуі, күн тәртібін орындауы, мектеп өмірінің ережелеріне бағынуы керек, мұғалімнің талаптарын орындау, сабақта мектеп бағдарламасы бекіткенмен шұғылдану, үй тапсырмаларын тиянақты орындау, оқу жұмысында жақсы нәтижелерге қол жеткізу, т.б.

Осы 6-7 жас кезеңінде баланың психологиялық келбеті де жаңарады, жеке адамдық, танымдық және ақыл-ой мүмкіндіктері, көңіл-күй, қарым қатынас ортасы өзгереді. Бала өзінің жаңа жағдайын міндетті түрде сезініп, үлкен болғанына мақтанады, оған жаңа жағдайы ұнайды. Осы кезде ата-ана баланың…