Бірқалыпты және бірқалыпты емес қозғалыстар 7 сынып

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың көңілін сабаққа аудару, құралдарын тексеру.

ІІ . Қызығушылығын ояту.

1 Механикалық қозғалыс дегеніміз не?

2. Материялық нүкте дегеніміз не ?

3.Қозғалыс траекториясы деп нені айтамыз ?

4.Қозғалыс түрлерін қалай ажыратуға болады ?

ІІІ. «Ми шабулы» стратегиясы:

1. Санақ жүйесі дегеніміз :

а) санақ денесі б) координат жүйесі

в)уақыт өлшейтін құрал г) санақ денесімен байланысқан координата жүйесі мен сағат

2. Дүниенің жетілдірілген гелиоцентрлік жүйесін жасаған кім ?

а) Аристотель б) Гиппарх в) Птолемей г) Коперник

3.Юпитердің – қазақша аты.

а) Қоңырқай б) Есекқырған в) Аңырақай г) Болпан

4.Дененің орын ауыстыруы дегеніміз:

а) дене артында қалған із б) қозғалыстағы дененің бастапқы орнымен соңғы орынын қосатын бағытталған кесінді в) қозғалыстағы дене траекториясы г) уақыт ішінде жүрген арақашықтық

5.Біз таксиге не үшін төлейміз ? Жол үшін бе, әлде орын ауыстыру үшін бе ? Ұшаққа ше ?

а) такси мен ұшаққа жол үшін

б) ұшаққа жол үшін, таксиге орын ауыстыру үшін

в) ұшаққа орын ауыстыру үшін, таксиге жол үшін

г) ұшақ пен таксиге орын ауыстыру үшін.

жауаптары

г) санақ денесімен байланысқан координата жүйесі мен сағат

г) Коперник

б) Есекқырған

б) қозғалыстағы дененің бастапқы орнымен соңғы орынын қосатын бағытталған кесінді

в) ұшаққа орын ауыстыру үшін, таксиге жол үшін

Тақырыптық түйінді сөздер

Масса,

тығыздық ,

қозғалыс,

бірқалыпты қозғалыс,

бірқалыпты емес

қозғалыс , жылдамдық,

жылдамдық бірліктері

геоцентрлік жүйе ,

зодиак белдеуі.

Сөздер банкісі

Бізге таныс терминдер

Масса,

тығыздық,

қозғалыс,

геоцентрлік жүйе,

зодиак белгілері

Сабақтың тақырыбы Бір қалыпты және бірқалыпты емес қозғалыстар.

Жылдамдық. Жылдамдық бірліктері.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік мақсаты: оқушыларға қозғалыстың түрлерін және туралы ғылыми түрде түсіндіру.

Дамытушылық мақсаты: оқушылардың логикалық ойлау қабілетін дамыту.

Тәрбиелік мақсаты: Адамгершілікке, ұқыптылыққа, алғырлыққа, имандылыққа баулу.

Сабақтың түрі: жаңа білімді қалыптастыру.

Сабақтың әдіс-тәсілдері: Әңгіме, жаттығулар орындау.

Сабақтың көрнекіліктері: плакаттар, суреттер, электронды оқулық, арбаша, тамызғыш ,

Ү. Мағынаны тану стратегиясы Жаңа сабақты түсіндіру.

Электрондық оқулық арқылы түсіндіру.

Тәжірибе жасалық. Бірқалыпты және бірқалыпты есес қозғалыстарды бақылау үшін

мынадай тәжірибе жасауға болады. 47 ,а- суреттегі кішкентай арбашаның үстіне тамызғыш орнатылған. Тамызғыштан өзара тең уақыт аралығы өткен сайын су тамшылып тұрады.Арбаша қозғалғанда қағаз бетіне тамған тамшының қалдырған іздерінің ара қашықтығы тең болады.Бұл арба бірдей уақыт аралығында ұзындықтары бірдей жол жүріп өтетіндігін білдіреді

Енді тәжірибе арқылы арбашаның бірқалыпты есес қозғалысын бақылайық. (47,ә-сурет)

Бұл жағдайда бірдей уақыт аралығында тамған тамшылырдың іздерінен арбашаның қозғалысы бірқалыпты болмайтыны байқалады.тамшылар бірдей уақыт аралығында тамады, бірақ арбаша қозғалғанда ол тамшылар іздерінің арақашықтықтары бірдей есес. Демек, бұл жағдайда арбаша бірқалыпты емес қозғалады. Осы қозғалыстардың салыстырмалы көрнісі 48 суретте көрсетілген.

Қозғалыстағы алуан түрлі денелердің бірдей уақыт ішіндегі орын ауыстырулары әр түрлі болуы мүмкін.