Біржан батыр ертегісі, қазақ әдебиетіне арналған материал

Алтынбеков Алмат Асылханұлы,

6 «а» класс оқушысы

Ақтөбе қаласы, №73 ЖББОМ

Біржан қалай батыр атанды?

Баяғыда өте терең, қараңғы, қорқынышты жер түбінде жалғыз көзді жалмауыз кемпір өмір сүріпті. Ол күнде сыпыртқысына отырып, ұшады екен. Ұшып жүріп кішкене балаларды ұрлап жейді екен. Біреуін таңғы асқа, екіншісін түскі асқа, үшіншісін кешке жепті. Жалмауыз кемпірге қандай да бір батырлар балаларды құтқару үшін барса, бір де біреуі тірі қайтпапты. Өйткені жалмауыз кемпірдің мықты-мықты күзетшілері бар екен. Бірі жеті басты жасыл құбыжық, екіншісі – қорқынышты, үлкен өрмекші.

Бір күні жалмауыз кемпір ауылдағы ең сужүрек адам Біржанның баласын ұрлап кетеді. Ол қатты қайғырады. Ақыры әрі ойланып, бері ойланып, перзенті үшін тәуекелге бел буады. Ол сауыт сайманын сайлап, қару асынып, ала жылқысымен баласын құтқаруға шаба жөнеледі. Бір кезде жылқысына тіл бітеді: – Ей, Біржан, сен анау жалғыз ағашты көрдің бе? Сол ағаштың астында жер астына барар үңгір бар. Сол үңгір – мыстанның жері. Абайла, сақ бол! – дейді.

Ол жер астына кіреді. Біржан жеті басты құбыжықты көреді. Біржан алмас қылышын шығарады. Ол шауып келіп бір басын кесіп алады, тағы кеседі, тағы кеседі. Ақыры жеті басты дәуді жеңеді. Екінші өрмекшіге келеді. Оның аймағы тор-тор екен. Өрмекшіге кездескенде, өрмекшінің аяқ-қолдарын кесіп тастайды. Біржан мыстанды аңдып тұрып, баланы енді жемекші бола бергенде, садағымен жалғыз көзінен атып түсіреді. Осылайша Біржан басқа балаларды да, өзінің баласын да құтқарып, еліне қуанышпен қайтыпты.

Ел той жасап, қорқақ Біржан содан соң ер Біржан атанып кетіпті. Оны батыр қылған баласына деген махаббаты екен.