Бөдене жұмыртқасының химиялық қасиеттері туралы мақала

Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті

Мақала

Тақырыбы: «Бөдене жұмыртқасының химиялық қасиеттері»

Орындаған:Айтбазаров А.А

Жайшыбаева Д.Х

Жанабаев Д.К

Жәрдем Ш.Б

Қырымтай Н.Қ

Өмірзақова А.Ө

Тексерген:Дузельбаева С.Д

Ақтөбе 2024ж

Кіріспе бөлім

Жұмыртқа — адам рационында маңызды рөл атқаратын қоректік өнім. Оның құрамында қажетті белоктар, майлар, витаминдер мен минералдар бар. Жұмыртқа ең көп тұтынылатын тағамдардың бірі болып табылады.

Жұмыртқаның Құрамы:

•Ақуыз: Жұмыртқаның ақуызы (альбумин) адам ағзасына қажетті барлық аминқышқылдарын қамтиды. Ол дененің өсуі мен қалпына келуіне маңызды. Жұмыртқаның ақуызы 10-12% мөлшерде болады.

•Май: Сарысында пайдалы майлар (липидтер) бар, оның ішінде омега-3 және омега-6 қышқылдары. Сарысында 25-30% май бар.

•Витаминдер: Жұмыртқа A, D, E, B12, B2 және холин сияқты витаминдерге бай, олар ағзаның дұрыс жұмыс істеуіне қажетті.

•Минералдар: Кальций, темір, фосфор, селен және мырыш сияқты минералдар жұрмыртқада кездеседі, олар дененің әртүрлі функцияларын қамтамасыз етеді.

•Кальций: Сүйек пен тістердің денсаулығы үшін қажет.

•Темір: Қан өндіру процесіне қатысады.

•Фосфор: Энергия алмасуына қатысады.

•Селен, мырыш: Иммундық жүйенің жұмысын қолдайды.

Бөдене жұмыртқалары адам денсаулығына пайдалы элементтерге бай. Олардың құрамы тауық жұмыртқаларына қарағанда көп витаминдер мен минералдарды қамтиды, сондықтан бөдене жұмыртқалары жиі диеталық өнім ретінде қарастырылады.

Негізгі компоненттері:

1.Ақуыздар – Бөдене жұмыртқасы ақуыздардың бай көзі болып табылады. Ондағы амин қышқылдарының құрамы теңдестірілген және биологиялық құндылығы жоғары, яғни адам организміне жақсы сіңіріледі.

2.Майлар – Жұмыртқа майларының құрамында полиқанықпаған май қышқылдары бар, олар жүрек-қан тамырлары жүйесінің жұмысын жақсартуға көмектеседі. Бөдене жұмыртқасының май құрамындағы омега-3 және омега-6 қышқылдары денсаулыққа өте пайдалы.

3.Витаминдер:

•А витамині – көздің көру қабілетін жақсартады, терінің, шаштың және тырнақтардың жағдайын жақсартады.

•В тобының витаминдері – жүйке жүйесінің қалыпты жұмысын қамтамасыз етеді, иммунитетті нығайтады, энергия деңгейін көтереді.

•Д витамині – сүйек тіндерін күшейтеді, кальцийдің сіңірілуіне көмектеседі.

•Е витамині – антиоксиданттық әсерге ие, терінің қартаюын баяулатады және иммундық жүйені қолдайды.

4.Минералдар:

•Темір – қанның гемоглобин деңгейін көтереді, анемияның алдын алады.

•Кальций – сүйек пен тіс тіндерін нығайтады.

•Фосфор – энергетикалық алмасуға қатысады және сүйектерді қалыптастыруға көмектеседі.

•Магний – жүрек-қан тамырлары жүйесінің жұмысын реттейді, бұлшықеттерді тыныштандырады.

Бөдене жұмыртқасы – адам денсаулығына пайдалы өнімдердің бірі. Оның құрамында көптеген маңызды қоректік заттар бар және ол жиі диеталық мақсаттарда қолданылады.

Бөдене жұмыртқасының ерекшеліктері мен артықшылықтары:

1.Химиялық құрамы:

•Бөдене жұмыртқасы ақуыз, майлар, витаминдер мен минералдарға өте бай. Оның құрамында әсіресе В тобының витаминдері, А, Д, Е витаминдері және микроэлементтерден темір, магний, кальций, фосфор бар.

•Ақуыз мөлшері бойынша бөдене жұмыртқасы тауық жұмыртқасынан жоғары, бұлшықет пен тіндердің құрылымын жақсартуға септігін тигізеді.

2.Иммунитетті нығайту:

•Құрамындағы А және В тобының витаминдері иммундық жүйені күшейтеді, инфекцияларға төзімділікті арттырады.

3.Аллергиялық әсері төмен:

•Бөдене жұмыртқасы жиі аллергиялық реакция тудырмайды, сондықтан аллергияға бейім адамдарға тауық жұмыртқасына балама ретінде ұсынылады.

4.Жүйке жүйесіне әсері:

•В тобының витаминдері және магний жүйке жүйесінің жұмысын тұрақтандырып, стресс пен ұйқысыздықтың алдын алуға көмектеседі.

5.Балаларға және ересектерге пайдасы:

•Бөдене жұмыртқасы балалардың сүйек және бұлшықет жүйесін нығайтуға көмектеседі. Сонымен қатар, қарт адамдарға остеопороздың алдын алу үшін пайдалы.

•Балаларға бөдене жұмыртқасын аз мөлшерден бастау ұсынылады, себебі кейбір балалардың ағзасы жұмыртқаның кейбір компоненттеріне сезімтал болуы мүмкін.

6.Косметологияда қолданылуы: