БЖБ 9 сынып Физика

«Астрономия негіздері» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Оқу мақсаттары

9.7.2.1 абсолюттік және көрінерлік жұлдыздық шамаларды ажырату;

9.7.2.3 аспан сферасының негізгі элементтерін атау;

9.7.2.5 әртүрлі ендіктегі жұлдыздардың шарықтау айырмашылығын түсіндіру;

9.7.2.7 Кеплер заңдарының негізінде аспан денелерінің қозғалысын түсіндіру;

9.7.2.8 Күн жүйесіндегі денелердің ара қашықтығын немесе өлшемдерін анықтау үшін параллакс әдісін қолдануды түсіндіру.

Ойлау дағдыларының

деңгейлері

Білу және түсіну, қолдану

Бағалау критерийлері

Оқушы:

Абсолюттік және көрінерлік жұлдыздық шамаларды анықтайды;

Аспан сфеасының негізгі элементтерін көрсетеді;

Әртүрлі ендіктегі жұлдыздардың шарықтау айырмашылығын табады;

Кеплер заңдарының негізінде аспан денелерінің қозғалысын сипаттайды;

Күн жүйесіндегі денелердің ара қашықтығын мен өлшемдерін анықтауда параллакс әдісін пайдаланады.

Орындау уақыты : 20 минут

Тапсырма

Жұлдыздық шамаларды олардың шартты белгіленуімен бағдарша арқылы сәйкестендіріңіз [2]

Абсолют жұлдыздық шама

m

Көрінерлік жұлдыздық шама

R

Е

M

1.2 Жарық жұлдыздарды солғындау жұлдыздар ретімен орналастыр. [1 ] өсу?

δ Мегрец 1._____________

A, Дубхе 2._____________

Мерак 3._____________

E, Алиот 4._____________

G, ϒ Фекда 5._____________

2.1 Көкжиектік кординаталар жүйесінде шырақтың орны анықталады..... [1 ]

А) азимуты мен еңістігі

В) биіктігі мен тура көтерілуі

С) Еңістігі мен тура көтерілуі

Д) тура көтерілуі мен азимуты

Е) азимуты мен биіктігі

2.2 Бақылаушының дәл төбесіндегі нүкте [1 ]

А) надир

В) нақты көкжиек

С) шырақ вертикаль

Д) дүниенің оңтүстік полюсі

Е) зенит

3. Кестеде астрономиялық ұғымдар және олардың түсініктемесі берілген. Кестедегі бос орынға дұрыс жауапқа сәйкес әріпті жазыңыз. [3 ]

Шарықтау

А) бойлық бойымен бір-бірінен 150 арақашықтықта орналасқан 24 негізгі географиялық меридиандар үшін анықталатын уақыт.

Тік шарықтау

В) көктемгі теңелу нүктесінен жұлдыз орналасқан 24 негізгі географиялық мередиандар үшін анықталатын уақыт

Горизонталь параллакс

С) жұлдыздардың бас аспан меридианы арқылы өту уақыты

D) кез-келген радиустағы барлық көрінетін аспан денелері проекцияланатын ойша алынған сфера

Е) аспан денесінен қарағанда көру сәулесіне перпендикуляр орналасқан Жер радиусы көрінетін бұрыш

4. Барлық планеталар Күнді эллипс бойымен айналады. Жақшаның ішіндегі ұғымдарды пайдаланып, суретке тиісті әріптерді жаз. (а-үлкен жарты ось, b- кіші жарты ось, Ғ1,Ғ2 екі фокус, А –афелий, Р - перигелий) [3 ]

5.. Aльтаир жұлдызының паpаллаксы

(1пк=206265 а.б =)

a. Параллакс тәсіліндегі жұлдызға дейінгі қашықтықты анықтайтын формуланы жазыңыз

b. Осы жұлдызға дейінгі қашықтықты парсекпен табыңыз

c. Қашықтықты астрономиялық бірлікпен өрнектеңіз