БЖБ 9 сынып Химия

А бөлімі

Бөлім/аралық тақырып бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары

9.1 В «Бейорганикалық қосылыстардың сапалық талдауы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Оқу мақсаты

Li+, Na+, K+, Ca2+, Sr2+, Ba2+, Cu2+ металл катиондарын анықтау үшін жалын түсінің боялу реакциясын жүргізу және сипаттау;

Fe2+, Fe3+, Cu2+ катиондарын анықтау үшін сапалық реакция жүргізу

хлорид-, бромид-, йодид-, сульфат, карбонат-, фосфат-, нитрат-, силикат- иондарына сапалық реакцияларды тәжірибе жүзінде жүргізу және ион алмасу реакцияларын бақылап нәтижесін сипаттау

әрекеттесуші заттардың біреуі артық берілген реакция теңдеулері бойынша есептеулер жүргізу

Бағалау критерийі

Білім алушы

Жалын түсінің боялу сипатына сәйкес Li+, Na+, K+, Ca2+, Sr2+, Ba2+, Cu2+ катиондарын анықтайды

Fe2+, Fe3+, Cu2+ катиондарын анықтау үшін сапалық реакция теңдеуін жазады

хлорид-, бромид-, йодид-, сульфат-, карбонат-, фосфат-, нитрат-, силикат- иондарын сапалық анықтауда қолданылатын катиондарын анықтай алады

әрекеттесуші заттардың біреуі артық берілген реакция теңдеулері бойынша есептеулер жүргізеді

Ойлау дағдылардың деңгейі

Қолдану

Жоғары ойлау дағдылары

Орындалу уақыты

20 минут

Тапсырма

1. Дәурен химиялық зертханада бірнеше тәжірибе жасады.

Химиялық зертханадағы 7 ыдыста литий, кальций, стронций, барий, калий, натрий, мыс катиондарының ерітінділері сақталған. Дәуренді қай ыдыста қандай ионның ерітіндісі бар екендігі қатты қызықтырды. Ол ең алдымен катиондарды олардың жалын түсін бояуы бойынша анықтады.

а) Дәуреннің анықтауы бойынша металл иондарының әсерінен жалын қандай түске боялатынын кестеде белгілеңіз.

Металл катионы

Катион әсерінен жалынның боялу түсі

Натрий катионы

Калий катионы

Литий катионы

Стронций катионы

Кальций катионы

Мыс катионы

Барий катионы

2. a) Дәурен жалынның боялу түстеріне қарап металл катиондарын анықтап алды. Ол темір (ІІ), темір (ІІІ) және мыс (ІІ) катиондары тұрған сынауыққа күйдіргіш натр ерітіндісін қосты. Бұл кезде байқалатын құбылыстың химиялық реакция теңдеулерін жазып, қоңыр, көк және жасыл түсті өнімді көрсетіңіз.

3. Хлорид, бромид, йодид, карбонат, фосфат, нитрат, силикат иондары бар сынауықтарға Дәурен келесі тұз ерітінділерін қосты. Ол үшін қалған ерітінділерге барий нитраты, одан кейін күміс нитраты, қорғасын нитраты, магний нитраты, темір (ІІ) хлориді, кальций нитраты ерітінділерін қосты. Берілген аниондарды сапалық анықтауда қолданылған катиондарды анықтаңыз. Мүмкін болатын реагенттің тұсына «+» белгісін қойыңыз.

Катион

Анион

Хлорид

Бромид

Йодид

Силикат

Карбонат

Фосфат

Нитрат

4. Массасы 6 г барий нитраты ерітіндісі мен 9 г натрий сульфаты ерітіндісі әрекеттескен кезде түзілетін тұнбаның массасын есептеңіз.

а) Химиялық реакция теңдеуін жазыңыз және химиялық реакцияның белгісін көрсетіңіз.

b) Артық мөлшерде алынған қосылыстың зат мөлшерін есептеңіз.

c) Пайда болған тұнбаның массасын есептеңіз.

Бағалау критерийі

Тапсырма

Дескриптор

Балл

Білім алушы

Li+, Na+, K+, Ca2+, Sr2+, Ba2+, Cu2+ металл катиондарын анықтау үшін жалын түсінің боялу реакциясын сипаттайды

Натрий катионы әсерінен жалынның түсін анықтайды

Калий катионы әсерінен жалынның түсін анықтайды

Литий катионы әсерінен жалынның түсін анықтайды

Стронций катионы әсерінен жалынның түсін анықтайды

Кальций катионы әсерінен жалынның түсін анықтайды

Барий катионы әсерінен жалынның түсін анықтайды

Мыс катионы әсерінен жалынның түсін анықтайды

Fe2+, Fe3+, Cu2+ катиондарын анықтау үшін сапалық реакция теңдеуін жазады

Мыс (ІІ) катионы мен гидроксид анионы арасындағы реакцияны жазады және көк түсті тұнба екенін жазады