Дарынды балалармен жұмыс істеудің жаңа үлгілері

Амралина Қ.А.,

№ 16 ЖББМ, Саран қаласы

ДАРЫНДЫ БАЛАЛАРМЕН ЖҰМЫС ЖАСАУ ЖҮЙЕСІНДЕГІ ЖАҢА ЖҰМЫС ТҮРЛЕРІ МЕН ВАРИАТИВТІ МОДЕЛЬДЕР

Бүгінде әлем Төртінші өнеркәсіптік революция дәуіріне, технологиялық, экономикалық және әлеуметтік салалардағы терең және қарқынды өзгерістер кезеңіне қадам басып келеді.

Жаңа технологиялық қалып біздің қалай жұмыс істейтінімізді, азаматтық құқықтарымызды қалай іске асыратынымызды, балаларымызды қалай тәрбиелейтінімізді түбегейлі өзгертуде. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Назарбаевтың «Төртінші өнеркәсіптік революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері» атты Қазақстан халқына Жолдауында білім берудің жаңа сапасы барлық жастағы азаматтарды қамтитын білім беру ісінде өзіміздің озық жүйемізді құруды жеделдету қажет екендігі айтылған. Бүгінгі таңда орта білім беру саласында жаңартылған мазмұнға көшу - оқушыларды жаңа технологиялық қалыпқа дайындаудың маңызды шарты болары анық. Жас ұрпақты ғылыми - зерттеу саласына және өндірістік – технологиялық ортаға ұтымды түрде кірістірудің алғы шарты мектептегі дарынды балалармен жұмыс жасау жүйесіндегі жаңа жұмыс түрлері мен вариативті модельдердің тиімді де үйлесімді жүргізілуі.

Дарынды балалармен жұмыс жүргізудегі мақсат:

- баланың шығармашылық қабілетін және өз бетінше шығармашылық ізденісін дамыту;

- пәнге терең қызығушылығын арттыру;

- оқушының қиалдық сана сезімін қалыптастыру;

- оқушының белсенділігін арттыру мақсатында даму деңгейін, танымдық белсенділігін арттыра оқыту;

- жалпы білім -білік дағдыларын дамыта оқыту;

- өзін-өзі бағалау критериін арттыру.

Дарынды балалармен жүргізілетін жұмыс бағыттарына тоқталсақ:

- Қосымша оқу бағдарламаларын, тест тапсырмаларын және түрлі бақылау жұмыстарының мәтіндерін дайындау;

- Диагностика жүргізу;

- «Сен білесің бе?», «Қызық екен...» айдары бойынша жұмыс түрлерін жүргізу;

- Дарынды балалардың шығармашылық потенциалын жүзеге асыруда жағдай туғызу;

-Дарынды балалардың шығармашылық қабілетін дамыту;

- Ғылыми-әдістемелік іс-шаралар ұйымдастыру;

Өз тәжірибемде вариатив ауқымында дарынды балалармен жұмыс жасауда

жобалау технологиясын тиімді қолданамын. Жобалау технологиясын қолданудағы негізгі мақсат – оқушылардың қызығушылығын арттыру, жеке жұмыс жасау арқылы білімдерін жетілдіру және сыни тұрғыдан ойлау қабілеттерін арттыру арқылы оқушыны болашақта әр түрлі жағдаяттарда, әр түрлі қоғамдық ортада өзін-өзі көрсете білуге бейімдеу. Бұл технология бойынша оқушылармен ғылыми, шығармашылық, ойын түріндегі, ақпараттық жоба түрлерін презентациялап, қорғадық.

Әр оқушы жобаны дайындау барысында тақырып таңдай білуге, мақсат пен міндеттер қоюға, тақырып бойынша материалдарды іздеу және жүйелеуге, қорытынды, слайд-презентация жасауға үйренеді. Ғылыми-зерттеу жұмыстармен айналысуда оқушылардың оқу дағдылары қалыптасады, дүниетанымы кеңейді, өз жұмысын жоспарлау, нәтижені болжау, әр түрлі әдебиеттерді қолдану, өз бетімен материалдарды іріктеу, тапқан деректерді салыстыру және талдау, көзқарасты дәлелдеу, өзіндік шешім қабылдау, адамдармен қарым-қатынас жасау. Жобалау әдісі оқушыны жан-жақты белсенді етеді; оның интеллектуалды сферасын, мінез- құлқын; қызығушылығын, еңбекқорлығын, табандылық, коммуникативті іскерлігін, сезімін, эмоциясын, жан-жақты дамуын. Сабақтан және мектептен тыс жұмыс жасағандықтан, оқушы мен мұғалім арасында, оқушылардың өздерінің арасында түрлі оқу және тәрбие ортасы қалыптасады.

Ұстаз ретінде басты назарды вариатив сағаттарында жақсы атмосфера тудыруды, балалардың сабақта өздерін еркін, қауіпсіз сезінуіне ықпал жасаймын. Дәстүрлі түрде алдымен ынтымақтастық атмосферасын орнату үшін оқушыларды жақсы, көтеріңкі көңіл–күйге енгізу, өзіне және өзгелерге сенім арту мақсатында оқушыларды шаттық шеңберіне тұрғызып «Жылы лебіз» тренингісін өткізуден бастаймын. Сабақта оқушылармен бірге «Алтын ереже» құрастырып, кейінгі өтетін сабақтарымызда осы «Алтын ережеге» бағынып жұмыс жүргізуді оқушылар бір-бірінен талап етеді. «Әріптер сөйлейді», «Ыстық алақан», «Достық…