Дененің тығыздығы сабақ жоспары 7-сынып физикасына

Сабақ жоспары Күні: Мектеп:

Сынып: 7 Оқушылар саны: Қатыспаған оқушылар саны:

Мұғалім:

Сабақ тақырыбы:

Заттың тығыздығын есептеу

Сабақ түрі: Өтілген тақырып бойынша дағдыларды бекіту

Сабақтың оқу мақсаттары:

 Заттың тығыздығы тақырыбы бойынша есеп шығару дағыдыларын қалыптастыру;  Есеп шығару барысында масса, тығыздық, көлем формулаларын қолдануды үйрену. Сабақтың міндеттері:

Формула білуді жүйеге келтіру; Топта жұмыс істеу дағыдыларын дамыту; Өткен тақырып бойынша есеп шығару дағдыларын

қалыптастыру. Бағалау критериялар ы

Өтілген тақырып бойынша анықтамаларды айта алады; Шамалардың өзгеруі қандай параметрлерге тәуелді болатындығын сипаттай алады; Ұсынылған есептердің 80 % өздігінен орындай алады.

Құндылықтар ды дарыту:

Оқушылардың танымын кеңейту; Оқушылардың функционалдық сауаттылықтарын дамыту; Оқуда өзінділік пен жауапкершілікті дамыту; Логикалық ойлау, салыстыру, өздігінен қорытынды

жасау дағдыларын дамыту; Белсенділік, шығармашылық қызығушылық ояту. Тілдік мақсаттар:

Алынған білім негізінде оқушылар масса, көлем, тығыздық ұғымдарын ауызша және жазбаша түрде талқылай алады.

Арнайы пәндік лексикалық терминология: масса, көлем, тығыздық, мензурка, таразы, жүктер, ареометр.

Диалогқа қажетті тіркестер: Әр түрлі заттың тығыздығы (массасы) әр түрлі болады. Тығыздық заттың 1м3 (немесе 1см3) көлемінде қанша масса бар екендігін көрсетеді. Тығыздық – дене массасының көлеміне қатынасына тең физикалық шама.

Пәнаралық байланыс:

 Оқушылар масса, көлем, тығыздық ұғымдарын біледі.  Оқушылар дұрыс және бұрыс пішінді денелердің көлемін анықтай алады, массаны тарразыда өлшей алады, тығыздықты формула арқылы есептей алады. Алдыңғы білім:

 «Дүниетану» пәнінен заттың үш күйін біледі: қатты, сұйық, газ.  Математика сабақтарынан бір белгісізі бар теңдеулерді шеше алады.

Жоспар

Сабақт ың кезеңде рі

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет Ресурстар

0-2 мин.

3-10 мин.

(Т) ұйымдастыр кезеңі. Мұғалім оқушылардың сабаққа дайындығын тексереді.

Мұғалім оқушыларды сабақ мақсаттармен таныстырады.

(Т/D) Өткен сабақ материалдарын қайталау мақсатында диктант өткізіледі. Әрбір оқушыға жеке ЖАДА (жақын арадағы даму аймағы) орнатылады.

Сыныптастарының тақтада орындаған тапсырмаларының жауаптарымен салыстыра отырып оқушылар өздігінен тексеру жүргізеді.

Физикалық диктант 1. Тығыздық бұл… 2. Масса …өлшенеді. 3. Тығыздықты есептеу формуласы... 4. Дененің көлемі ... анықталады. 5. Дененің массасын есептеу формуласы...

Тақта, бор

11-15 мин.

(Т) Өткен тақырыпты қайталау. Масса мен көлем бірліктерін ХБЖ келтіру дағдыларын дамыту мақсатында жүргізіледі.

Масса, көлем және тығыздықты байланыстыратын формулалар тақтаның бір бөлігіне жазылады. Есеп шығару барысында оқушылар оған қарай алады. Немесе үлкен тлакатқа жазып қоюға болады.

Есептерді шығарғанда алдымен ХБЖ келтіруді ұмытпайық! Сондықтан ХБЖ келтірудің күрделі мысалдарын қарастырайық 1 см3 – метр кубтың миллионнан бір бөлігі, сондықтан

1 дм3 - метр кубтың мыңнан бір бөлігі, сондықтан

Көлемнің 1 литр деген өлшем бірлігі де бар. Бұл бірлік ХБЖ жатпайды. Сондықтан оны метр кубқа айналдырамыз.

Масса туралы да ұмытпайық:

16-20 мин.

Ұмытпаңыз: Килограмм- бұл массаның өлшем бірлігі, массаны m әрпімен белгілейді. Метр куб – бұл көлемнің өлшем бірлігі, көлеммді V әрпімен белгілейді. Килограмм/метр куб – бұл тығыздықтың өлшем бірлігі, тығыздықты ρ әрпімен белгілейді.

(G) 1. Бөлім. Сапалық есептер шығару. Тығыздық түсінігін нығайту және кестемен жұмыс жасау дағдыларын дамыту мақсатында бұл тапсырмалар ауызша орындалады. Оқушы ауызша жауап береді, сыныптастары оны толықтыра алады. Бұл оқушылардың бойында жауапкершілік және толеранттылық сезімдерін дамытады.

Сапалық есептерді шығару

1. Темір және қорғасын білеушелердің массасы бірдей. Қай білеушенің көлемі үлкен?

Темірдің көлемі үлкен, себебі темірдің тығыздығы қорғасыннан аз.

2. Су мен керосиннің көлемдері бірдей. Қай сұйықтың массасы көп? Неге?

Су, оның тығыздығы керосиндікінен көп.

3. Металл детальді пеште қыздырады. Сонда металдың массасы, көлемі, тығыздығы қалай өзгереді?

Детальдің көлемі артады, тығыздығы кемиді, ал массасы өзгермейді. 21-35 мин.

(G) 2. Сандық есептер шығару. Мұғалім әрбір оқушының жұмысын қадағалайды, бір оқушы тақтада орындайды. Мұғалім есеп шартының қысқаша жазылуын, бақылайды, шығару барысында қиындық туындаса сұрақтар қою арқылы есептің шартын түсінуге ықпал жасайды, сөйтіп олардың есеп шартына талдау жасау дағдыларын дамытады.

1. Көртышқан – алақандары үлкен сыртқа иілген кішкентай аң. Ұзындығы 10 – 15 см және массасы 100 г, ол жылына 1 га қайыңды орманның 10 т топырағын қазып шығарады. Ол жылына тығыздығы 2000 кг/м3 топырақтың қанша көлемін өңдейді?

Берілгені: m = 10 т = 10000 кг

= 2 000 кг/м3

V – ?

Шешуі: V = m / V = 10000кг / 2 000 кг/м3 = 5м3

Жауабы: 5м3

2. Кәдімгі сиыр жылына 3–5 мың литр сүт береді, ал сүтті сиырлар 20 мың литрге дейін сүт береді. 1941 жылы тәулігіне 82,15 л сүт берген сиыр рекордқа енді. Осы сиырдың бір тәулікте берген сүтінің

Тапсырма парақтары

массасын анықтаңыз. Сүттің тығыздығы 1 028 кг/м3.

Берілгені: V = 82,15 л = 0,08215 м3

= 1 028 кг/м3

m – ?

Шешуі: m = · V m = 1 028 кг/м3 · 0,08215 м3 = 84,45 кг

Жауабы: 84,45 кг 3. Егер сыйымдылығы 35 литр ыдысқа 63 кг күкірт қышқылы сиятын болса, қышқылдың тығыздығын анықтаңыз.

4. Массасы 146 г қалайы кесегінің көлемін анықтаңыз.

5. Көлемі 15 дм3 шыны пластинаның массасы қандай болады?

6. Массасы 949 г металл детальдің көлемі 130 дм3. Бұл қандай металл?

Есептің сұрағына жауап беру үшін осы заттың тығыздығын есептеп оны кестедегі тығыздықтармен салыстыра отырып, қандай затқа сай келетінін анықтаңыз.

7. Шойын шардың массасы, ал көлемі 10 дм3. Бұл шардың іші тұтас па, әлде қуыс па? Тұтас шар деген толық шойыннан жасалады, оның тығыздығы кестедегі шойынның тығыздығына тең