Домбыра аспабы тақырыбына сабақ жоспары

Домбыра аспабы

Сабақтың тақырыбы: Қазағымның қазынасы-домбыра

Мақсаты: Ұлттық аспаптар туралы мағлұат беру.

1. Қазақ халқының негізгі ұлттық аспабы-домбыра туралы түсінік беру. Оның шығуы, құрылысы туралы аңыздарға тоқталу.

2. Оқушылардың танымдық қабілетін арттыру, өз ойын еркін жеткізуге жетелеу.

3. Музыканы түсінуге баулу, ұлттық өнерді қастерлеуге, құрметтеуге тәрбиелеу.

Сабақтың типі: Жаңа ұғымды меңгерту.

Оқыту әдісі: Сұрақ-жауап, түсіндіру, проблемалық

І. Алғашқы ұйымдастыру

- Біздің еліміз егемен ел.

-Егемендігімізді қашан алдық? 1991 жылы 16 желтоқсанда

-Елімізге тән қасиеттерді (ерекшеліктерді) атау: Рәміз, тіл, дін, тағам, шаруашылық, аспап, салт-дәстүр т.б.

Ассосация құру арқылы талдау, санамалау.

Ұлттық аспаптарды атау, слайдтан көрсету: домбыра, дауылпаз, жетіген, буғымақ, сазсырнай, қобыз т.б.

Ұлттық аспаптарды әр түрлі жағдайда пайдаланған. Белгі беру, аң аулау, билеу, бұғы шақыру, жан келгенін білдірту т.б.

Екі ішектің бірі қатты,

Бірін сәл-сәл кім бұра.

Нағыз қазақ, қазақ емес,

Нағыз қазақ-домбыра-деген өлең жолында айтылғандай, бүгін біз ең ежелгі, ең жетілген әрі нағыз табиғи ұлттық аспап-домбырамен танысамыз.

Сабақтың тақырыбы: Қазанғаптың қазынасы-домбыра

-Кімнің үйінде домбыра бар?

-Домбыраның құрылысын кім біледі? Сұрап, толықтыру. Басы, құлағы, пернелері, мойыны, ішегі, ойығы, шанағы, тиегі, түймесі.

-Слайдтан көрсете отырып, құрылысын түсіндіру.

Домбыраны шебер тартатын өнер адамдары бар. Домбыра қазақ халқының арасында өте кең тараған, қос ішекті ішекті шертіп ойнайтын аспабы. Домбыраны балқарағайдан жасайды. Шерктенде үні таза болу үшін ағашты суға қайнатады. Ішегін ешкінің ішегінен жасайды.

-Небір қуанышты, қайғылы, мұңды оқиғаны домбырамен жеткізген. Домбыраның шығуы мен құрылысына байланысты аңыздар бар. Кім біледі?

«Ақсақ құлан» ертегісін слайдтағы суреттердің орналасуы бойынша айтк.

-Міне бұл ертегіден не тү»діңдер? Оқушылар түсінік айту.

-Күй деп нені айтамыз?

Домбыра немесе басқа ұлттық аспаптарда орындалатын музыкалық шығарма.

-Күйші дегеніміз кім?

-Қандай күйлерді білесіңдер?

-Құрманғазы, Қорқыт, Дина, Дәулеткерей, Тәттімбет, Сүгір, Қазанғап т.б.

Көрініс «Халық кегіні күйшісі» ұлттық аспап домбыраға жан бітірген сөйлеткен.

-Құрманғазы Сағырбайұлы кім?

Құрманғазының күйлерінің бірін тыңдайық.

«Сарыарқа» күйі тыңдалды.

-Ал Құрманғазы күйлерін халыққа жеткізген кім?