Дүниежүзілік энергетика 10 сыныпқа арналған материал

Кіріспе

Ұсынылып отырған «Дүниежүзілік энергетика және саясат» тақырыбында жүргізілетін курстың оқу бағдарламасы қоғамының дамуының негізі болып табылатын энергетика саласының қоршаған ортағы рөлін танып білуге мүмкіндік береді. Табиғаттан энергия көздері табылғаннан бері, өмір сүруді қолайлы ететін, әр түрлі электр энергиясы арқылы жұмыс жасайтын қондырғылар, машиналар ойлап табылуда, олардың алғы шарттары, қоршаған ортаны қорғаудың жолдары, шаруашылықтың экономикалық , экологиялық тұрғыдан тиімділігі және басқа да проблемалар қарастырылады. Мыңдаған жылдар бойы адамзат қолданатын энергия көзі –ағаштың химиялық энергиясы, бөгеттердегі судың потенциалдық энергиясы, желдің кинетикалық энергиясы және күн сәулесі энергиясы осының барлығы өте үлкен қызығушылық шақырады.

Пәнді оқып үйренудің негізінде экономикалық география, физикалық география, энергетикалық география, картография, математика пәндері мен байланыса отырып зерттеу объектісін қалыптастырған.

Қоғам дамыған сайын энергия тұтыну қажеттігі қарқындап өсе түседі. Әсіресе электр энергиясының орны ерекше, себебі энергияның басқа түрлерімен салыстырғандағы, оның бірнеше артықшылықтары электр энергиясын өте аз шығынмен энергияның кез келген басқа түріне оңай айналдыруға және оны алыс қашықтыққа жеткізуге мүмкіндіктері жайлы толық мағлұмат алады..

Курстың тақырыптық жоспарында практикалық сабақтар, баспасөз конференциясы, жоба қорғау шығармашылық жұмыстары қамтылған. Әр бөлім аяқталғанда қорытынды практикалық жұмыстары алынады. «Дүниежүзілік энергетика және саясат» орта курсын оқытуда биология, география, химия, физика пәндерінің байланысы жүзеге асты.

Курста белгіленген практикалық жұмыстар оқушының теориялық алған білімін іс жүзінде дәлелдеуге мүмкіндік береді. Энергетика және саясат білім мен тәрбие – табиғат ресурстарын тиімді пайдалану мен қоршаған ортаны қорғауда белсенді әрекет жасай алатын жеке тұлғаның экологиялық сезімін қалыптастыратын белсенділігін арттырады

Әр бөлім энергетика көздері, балама көздер, жасыл энергия және энергия көздерін экономикада қолдану, олардан туындайтын проблемаларға тоқталып өту көзделген.

Мақсаты:

Оқушылардың географиялық ойлауын, географиялық мәдениетін қалыптастыруға және географиялық тілді оқып - үйренуіне, еркiн әрi шығармашылықпен ойлауына жағдай жасау;

Оқу қабілетін, білім, таным ерекшелігін арттыру.

Білімдерін тереңдету, қайталау, пысықтау.

Картографиялық сауаттылығының қалыптасуы мен дамуына жағдай жасау;

Тақырыптың ғылыми негізділігін қалыптастыру.

Тақырып бойынша тест сұрақтарымен жұмыс жүргізу әрекетін жетілдіру.

Оқушының пәнге деген қызығушлығынын арттыру арқылы, бейімділігіне қарай білім алуына жағдай жасау.

Міндеттері:

Ой –өрісін, белсенділігін, қызығушылығын шығармашылық ізденісін ояту.

Өз бетінше зерделеу дағдысын жетілдіру

Зерттеушілік әдістерін дамыту

Тақырыпқа ынта қоюға, оның мақсатын, мазмұнын, болашағын түсініп, іс жүзіне асыра білуге дағдыланддыру.

Күтілетін нәтиже :

Оқу үрдісінде алған теориялық білімдерін практикамен ұштастыра біледі.

Тест тапсыруда психологиялық тұрғыдан өзін-өзі жан- жақты дайындайды

Курстың теориялық сұрақтарын оқып біле алады.

Ғылыми ағымдық баспаны оқып білудің, бұқаралық ақпарат құралдары көмегімен алған білімдерін бекітіп жетілдереді.

Дүниежүзілік энергетика және саясат

(34 сағат, аптасына 1 рет)

Тақырыбы

Сағат саны

Күні

Кіріспе

Дүниежүзінің энергетика қоры

І бөлім Отын энергетика кешені

Дүниежүзілік отын-энергетика кешені

Дүниежүзілік отын-энергетика өндірісінде әртүрлі типтегі елдердегі даму ерекшеліктерінің өзгеруі.

Қазіргі кездегі дүниежүзілік отын-энергетика өнеркәсібінің ҒТР әсерінен құрылымдық өзгеруі.

ІІ бөлім Отын энергетика кешені

Дүниежүзілік мұнай энергетикасы

Әлем елдеріндегі мұнай өңдеу зауыттары географиясы.

Әлемдік рынокка түсетін мұнай өнімдері

Мұнай экспорттаушы елдер ұйымы ОПЕК

Азияның мұнай экспорттаушы елдері

Африканың мұнай экспорттаушы елдері

Оңтүстік Американың мұнай экспорттаушы елдері

Дүниежүзілік газ өнеркәсібінің географиясы.

Газды тасымалдау түрлері және экспортқа шығару.

Дүниежүзілік мұхитта мұнай мен газ өндіру

№ 1 Практикалық жұмыс

«Дүниежүзінің энергетика кешені»

ІІІ бөлім Көмір өнеркәсібі

Дүниежүзілік көмір өнеркәсібі

Әлемдегі ірі көмір кен орындары

Көмірді өндіру динамикасының ерекшеліктері.

№ 2 Практикалық жұмыс

Дүниежүзілік көмір ошақтары

ІV бөлім Дүниежүзілік электр энергетикасы

Дүниежүзілік электр энергетикасы

Электр энергиясын өндірудің шикізат көздері

Су электр энергетикасы (СЭС)

Жылу электр энергетикаясы (ЖЭС)

Әлемдік атом энергетикасының географиясы (АЭС)

№ 3 Практикалық жұмыс

Дүниежүзілік электр энергетикасы

V бөлім Балама энергия көздері

Балама энергия көздері

Гелио энергетика (КЭС)

Жел энергетикасы қондырғылары (ЖЭҚ)

Геотермалды энергия (Гео ТЭ)

Толқын электр станциялары (ТЭС)

ЭКСПО 2017 Презентатция

« ЭКСПО 2017 Болашақтың қуаты»

Қортынды

Тұжырымдық (мазмұндық) бөлім.

«Дүниежүзілік энергетика және саясат» 11 сынып

(барлығы 34 сағат, аптасына 1 сағат)

Өтілетін тақырыптар

Тақырыптың мазмұны

Дүниежүзілік энергетика саласына кіріспе 2 – сағат

І

Отын энергетика кешені

3 – сағат

Дүниежүзілік отын-энергетика кешені

- Отын-энергетика кешенінің құрамдас бөлігі

- Отын-энергетика кешенінің түрлері

Дүниежүзілік отын-энергетика өндірісінде әртүрлі типтегі елдердегі даму ерекшеліктерінің өзгеруі.

- отын-энергетика өндірісінде әртүрлі типтегі елдер

- елдердегі даму ерекшеліктері

- Табиғаттағы отын энергетикасын тиімді пайдалану қорғау, зерттеу әдістері.

Қазіргі кездегі дүниежүзілік отын-энергетика өнеркәсібінің ҒТР әсерінен құрылымдық өзгеруі.

- Отын-энергетика өнеркәсібінің құрлымы.

- Терминдер.

ІІ

Отын энергетика кешені 11 – сағат

Дүниежүзілік мұнай энергетикасы

- Мұнай ресурсының геологиялық қоры

.- Мұнай өндіретін көшбасшы елдер

Әлем елдеріндегі мұнай өңдеу зауыттары географиясы

- Мұнай өнімі

- Мұнайды өндірудің жылдық қоры

- Өңдеу зауыттары

Әлемдік рынокка түсетін мұнай өнімдері

-Әлемдік рынок

-Мұнайдың алатын рөлі

Мұнай экспорттаушы елдер ұйымы ОПЕК

- ОПЕК ұйымының тарихы

- Экспорттаушы елдер

- Иммпорттаушы елдер

Азияның мұнай экспорттаушы елдері

- Мұнай ошақтары

- Геологиялық қоры

- Мұнай порттары

Африканың мұнай экспорттаушы елдері

- Нигерия

- Алжир

- Ангола

Оңтүстік Американың мұнай экспорттаушы елдері

- Мексика

-Венесуэла.

Дүниежүзілік газ өнеркәсібінің географиясы.

- Табиғи газ

- Геологиялық қоры

- Қолданылуы

Газды тасымалдау түрлері және экспортқа шығару.

-Құрлықта газ өндіруден жетекші елдер

-Газды экспортаудан жетекші елдер

Дүниежүзілік мұхитта мұнай мен газ өндіру

- Мұнай ошақтары

- Геологиялық қоры

- Мұнай порттары

№ 1 Практикалық жұмыс

«Дүниежүзінің энергетика кешені»

-кескін картамен жұмыс

-терминдер мен жұмыс

ІІІ

Көмір өнеркәсібі

4– сағат

Дүниежүзілік көмір өнеркәсібі

- Геологиялық қоры

- Көмір бассейіндері

-Көмір көпірлері

Әлемдегі ірі көмір кен орындары

-Жүк тасмалдары

- Негізгі көмір тасымалдаушылар ы

Көмірді өндіру динамикасының ерекшеліктері.

- Көмірді өндіру ошақтары

- Көмірдің өсуі динамикасы

.№ 2 Практикалық жұмыс

«Дүниежүзілік көмір ошақтары»

- Кескін картамен жұмыс

-Венн диограммасы

ІV

Дүниежүзілік электр энергетикасы 6– сағат

Дүниежүзілік электр энергетикасы

- Өндіру

- Тасмалдау

- Тұтыну көздері

Электр энергиясын өндірудің шикізат көздері

-Электр энергетикасын өндіруден көшбасшы елдер

- Шикізат көздері

Су электр энергетикасы (СЭС)

- Су электр энергетикасы өндіруден көшбасшы елдер

-Әрекет етуші ірі СЭС орталықтары

Жылу электр энергетикасы (ЖЭС)

-Жылу электр энергетикасы көшбасшы елдер

- Әрекет етуші ірі ЖЭС орталықтары

Әлемдік атом энергетикасының географиясы (АЭС)

- Атом электр энергетикасы көшбасшы елдер

- Әрекет етуші ірі АЭС орталықтары

№ 3 Практикалық жұмыс

Дүниежүзілік электр энергетикасы

-Тест тапсырмалар

-Кескін картамен жұмыс

-Венн диограммасы

V Балама энергия көздері 8– сағат

Балама энергия көздері

-Электр энергиясының дәстүрлі емес түрлері

- Ағыс энергиясы

- Күн энергиясы

Гелио энергетика (КЭС)

- ГеоТЭС

- Көшбасшы елдер

Жел энергетикасы қондырғылары (ЖЭҚ)

-Ең алғашқы электр генераторлары

- Көшбасшы елдер

Геотермалды энергия (Гео ТЭ)

- Толысу толқындары

- Көшбасшы елдер

Толқын электр станциялары (ТЭС)

-Каймейде

- Көшбасшы елдер

ЭКСПО 2017 Презентатция

- Слайд шоу

« ЭКСПО 2017 Болашақтың қуаты»

-Эссе жазу

Қортынды

-Тест тапсырмалар

-Кескін картамен жұмыс

Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________

Тақырыбы: Отын-энергетика кешені.

Мақсаты:

Білімділік: Оқушыларға өнеркәсіптің орналасу заңдылықтары, отын-энергетика кешені, жөнінде түсіндіру.

Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.

Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.

Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы

Сабақтың түрі: Аралас сабақ

Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап.

2. Тірек-сызба.

Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, кескін карта, карта т.б.

Сабақтың жоспары:

І. Ұйымдастыру кезеңі.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.

Қорытындылау.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі.

Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.

1. Сұрақ-жауап.

1. Д.ж. өнеркәсіп құрылымы?

2. Д.ж. өнеркәсіптің орналасу заңдылықтары?

3. Д.ж. отын өнеркәсібі?

4. Қазақстанның отын-энергетика кешенінің болашағы?

Қорытындылау.

ІІІ. Жаңа сабақ.

1. Әңгіме-дәріс.

Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.

3. Тірек-сызбамен жұмыс.

Тірек-сызба арқылы отын-энергетика кешенінің салаларын түсіндіру.

Отын-энергетика кешені.

АЭС.

Өндіріл

ген энергия

ның 12%-ы тиесілі.

ЖЭС.

Өндіріл

ген энергия

ның 65%-ы тиесілі.

СЭС.

Өндіріл

ген энергия

ның 20%-ы тиесілі.

Мұнай.

90-нан астам елде өндірі

леді.

Газ.

Газдың негізгі қоры Шығыс Еуропа.

Көмір.

жылына 5 млрд.т. көмір өндірі

леді.

Отын өнеркәсібі.

Электр энергетикасы.

4. Топтастыру.

Топтастыру арқылы өнеркәсіп құрылымын түсіндіру.

Өндіруші өнеркәсіп

Өңдеуші өнеркәсіп

Өнеркәсіп құрылымы

Қорытындылау.

IV. Жаңа сабақты бекіту.

1. Б.Ү.Ү. кестесі.

Білгенім

Үйренгенім

Үйренгім келеді

V. Қорытындылау, бағалау.

VІ. Үйге тапсырма беру.

Үйге: Отын-энергетика кешені.

Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________

Тақырыбы: Кріспе.

Мақсаты:

Білімділік: Оқушыларға өнеркәсіптің орналасу заңдылықтары, отын-энергетика кешені, олардың әлемдік рынокта алатын орны жөнінде түсіндіру.

Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.

Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.

Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы

Сабақтың түрі: Аралас сабақ

Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап.

2. Тірек-сызба.

Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, кескін карта, карта т.б.

Сабақтың жоспары:

І. Ұйымдастыру кезеңі.

Қорытындылау.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі.

Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.

ІІІ. Жаңа сабақ.

1. Әңгіме-дәріс.

Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.

3. Тірек-сызбамен жұмыс.

Дүниежүзілік энергетиканы талдаудың маңызды бір қыры шет елдердің тәжірибесін дамып келе жатқан Қазақстан энергетикасында қолданудың мүмкін аймақтарын және Қазақстан отын-энергетикалық кешенінің мүмкіншілігін шетелдік энергетиканың дамуы мен қалыптастыруында пайдалануды айқындау.

Өзіндік даму жолына түскен және едәуір отын-энергетикалық қорға ие Қазақстан үшін барлық дүние жүзінің және жеке мемлекеттер энергетикасының жағдайы мен…