Экология тақырыбындағы тоқсандық жиынтық бағалау, 7-сынып

Сыныбы: 7 « »

Оқушының аты-жөні:___________________________________________________

«Қазақ тілі Т2» пәнінен 1-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары

Тыңдалым

Мәтінді мұқият тыңдап, төмендегі тапсырмаларды орындаңыз.

Алғаш рет экология деген ұғымды ғылымға неміс ғалымы Эрнест Геккель енгізді. Экология гректің үй, мекен, тұрақ және ілім деген сөзінен шыққан. Ол бізді қоршаған орта, біз өмір сүретін айнала деген ұғымды білдіреді. Демек, өзің тұрған үйді қалай таза ұстасаң, қоршаған табиғатты да солай таза сақтау керек. Экология өсімдіктер, жануарлар әлемін сақтап, қорғауды талап етеді. Экололгия таза болу үшін адамдар қоршаған ортаның тазалығын сақтау керек.

Табиғатқа зиянды нәрсе – адамның тіршілік заңын жақсы білмеуі. Бензинмен жүретін көліктер көп мөлшерде улы заттарды бөліп шығарады. Фабрика, зауыттардың мұржасынан шыққан түтіндер, улы жарылғыш заттар. Сондықтан ауа ластанады. Адамдардың көбі табиғатқа жанашырлықпен қарамайды. Мысалы, су жағасына қоқыс төгеді. Сол себепті су ішуге жарамсыз болып қалады.Бүгінгі таңда экологиялық мәселе бүкіл әлемдік мәселеге айналуда.

Бізді қоршаған орта-табиғат. Жан-жануарлар мен өсімдіктер, орман-тоғайлар, өзен мен көлдер, жер мен ай, күн мен жұлдыздар - осылардың барлығы да табиғатқа жатады.

Адам - табиғаттың ажырамас бөлігі. Сондықтан орман-тоғайларды сақтап,өзен мен көлдердің, қоршаған ортаның ластанбауына ерекше мән берген. Табиғат пен адамды бір-бірінен бөлуге болмайды. Сондықтан адам табиғаттан өз керегін алады. Табиғатқа ешқашан зиянын тигізбеген. Адамдар табиғатты сақтау керек және табиғат байлықтарын қорғауға міндетті.

Мәтіндегі ойдың дұрыс-бұрыстығын анықта [2]

Ақпараттар

+ дұрыс

бұрыс

«Экология» ұғымын неміс ғалымы Геккель енгізген

Табиғатқа зиянды нәрсе – адамның тіршілік заңын жақсы білуінен болады

Бензинмен жүретін көліктер улы заттар бөледі

Адам мен табиғат бір-бірімен байланысты

Мәтіндегі асты сызылған сөздердің синонимін тап [2]

Мәтін бойынша ПОПС құрастыр [4]

Экология нені талап етеді? [1]

А) табиғаттағы өмірді

В) уақыттың қадірін

С) жануарлар мен өсімдіктер әлемін сақтап, оларды қорғауды

D) мәңгілік өмір сүруді

5. Экология терминін алғаш ғылымға кім енгізді? [1]

А) В.Н. Сукачев

В) А.Тенсли

С) В.В.Докучаев

D) Э.Геккель

Оқылым

Мәтінді мұқият оқып, тапсырмаларды орындаңыз.

Болашақтағы климат

Климаттың ғаламдық жылынуы фантастика ретінде қабылданатын. Бүгінгі күні ғаламдық денгейде болып жатқан климаттың өзгеруіне көптеген дәлелдер бар.

Қазақстанда ауаның орташа жылдық температурасы 1936 жылдан бастап 2005 жылдар арасында әрбір 10 жыл сайын 0,31 С градусқа жоғарылап отырған. Соңғы 50 жылда Іле Алатауының солтүстік бөктеріндегі мұздықтардың ауданы 41 пайызға қысқарған. Үкіметаралық сарапшылар тобының (КӨҮСТ) болжамдары бойынша егер климаттың өзгеруі мен күннің жылынуы осы қарқында өрбитін болса, XXI ғасырдың ортасында орташа температура 6 градусқа…