Экологиялық пирамидадағы энергия мен заттардың ауысуы

Ұзақ мерзімді жоспардағы бөлім:

6. Экология және тұрақты даму

Мектеп: 49

Мерзімі:18.04/19

Мұғалімнің аты жөні:Байдрахманова АС

Сынып: 6

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Экологиялық пирамидада энергия мен заттардың ауысуы_2-сабақ

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

6.6.1.3 экологиялық пирамидада энергия мен заттардың ауысуын түсіндіру

Сабақ мақсаттары

Оқушы:

Қоректік тізбекте энергия мен заттардың ауысуын талдау;

Экологиялық пирамидада әрбір деңгейдегі қарым қатынасты орнату

Бағалау критерийлері

Қоректік тізбекте энергия мен заттардың ауысуын көрсетеді;

Экологиялық пирамидада энергия мен заттардың ауысуын анықтайды.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады:

Қоректік тізбектер құрастырып, тізбектегі ағзалар арасындағы байланысты сипаттай алады

Пәнге тән лексика мен терминология:

Түзушілер, тұтынушылар, ыдыратушылар, энергия, 10%, пирамида

Диалог үшін пайдалы сөз тіркестерінің топтамасы:

Түзушілер: ..., …, ... және т.б.

..., …, ... тұтынушылар болып табылады, ал ..., …, ... ыдыратушылар.

Экологиялық пирамидада әр бір келесі деңгейге ... беріледі, себебі... .

Құндылықтарды дарыту

Әртүрлі пікірлерді талқылау барысында оқушылар сыйластыққа үйренеді.

Жұптық жұмыс кезінде өзара ынтымақтастық танытуды үйренеді.

Бір-біріне сұрақ қою, талқылаулар кезінде ашықтық қалыптасады.

Экожүйелердің ауысу себептерін анықтау барысында биологиялық алуантүрліліктің сақталуына себепші болады, табиғаттағы тепе-теңдік сияқты, биосфера, экожүйедегі, экономикадағы тұрақтылық сияқты маңызды түсінігі арқылы жаһандық азаматтық дамытылады.

Топтық жұмыс барысында ынтымақтастықта жұмыс жасай алу дағдысы, академиялық шынайылық қалыптастырады.

Пәнаралық байланыстар

Экожүйенің ауысуына әкелетін факторларды анықтау физика пәнімен байланысады.

Бастапқы білім

Оқушылар 5 – ші сыныпта экожүйеге экологиялық факторлардың ықпалы үдерістермен танысты. Оқушылар экологиялық факторларды атай алады, ажырата біледі. Бастапқы білімді жаңғырту жұптық жұмыс барысында экологиялық факторлардың ерекшеліктерін сипаттау арқылы жүзеге асады.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс – әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

1. Өткенді қайталау арқылы бастапқы білімді жаңғырту. Оқушылар топта продуценттер, консументтер, редуценттер топқа бөлінеді.

Жеке жұмыс «Жалған ба, ақиқат па »сұрақ- жауап өткен сабақты пысықтау

2. Ой шақыру.

Оқушылар «Қоректік тізбекте қанша трофикалық деңгей бар?» сұрағын талқылайды.

Дескрипторлар

Оқушы

Қоректік тізбектегі трофикалық деңгейлердің санының энергия мөлшеріне әсерін сипаттайды.

3. Мақсатты тұжырымдау.

Мұғалім оқушылармен бірге сабақ мақсаттарын, «жақын даму аймағын» және сабақ соңында күтілетін нәтижелерді анықтайды.

Қосымша 1

мультфильм

«Аш қасқыр»

Сабақтың ортасы

4. Мұғалімнің түсіндірмесі.

Қоректік тізбекте қанша трофикалық деңгей бар? Әдеттегі қоректік тізбектерде үштен беске дейін трофикалық деңгей болады. Бестен көп трофикалық деңгейі болатын қоректік тізбектер сирек кездеседі, себебі қосымша трофикалық деңгейде ағзалар популяциясын сақтау үшін қолжетімді энергия өте аз болады.

5. Топтық жұмыс. «Қоректік тізбек» ойыны. Оқушылар топта бидай тұқымы, тышқан, түлкі рөліне бөлінеді.

Оқушылар бұл ойында түлкілер тек тышқандарды жейтіндігі, тышқандар- бидай тұқымын жейтіндігін түсіндіреді.

Әр топ өз жұмыстарымен бөліседі, мұғалім кері байланыс беріп, қоректік тізбекте энергияның бір деңгейден келесі деңгейге өтетіндігін, энергияның берілу заңдылықтары немесе «10% ереже», бір трофикалық деңгейден келесі деңгейге 10% артық энергия өтпейді, 90% энергия ағзаның өз қажеттігіне жұмсалатындығын талдайды.

Ойын нәтижесінде қоларындағы қалған «қорек» мөлшерлерін санау арқылы экологиялық пирамида құрастырады.

1 топ Суретте берілген ағзалардың көмегімен бірлестіктегі энергияның, заттардың ағысының пирамидасын құрастыр.

Суреттерді пайдаланып қоректік тізбектік тор құрастыру.

3 топ Суреттерді (биомасса) заттардың ағысының пирамидасы бойынша орналастыру

Дескрипторлар Оқушы

Қоректік тізбектегі энергияның берілу заңдылықтарын сипаттайды;

Бір трофикалық деңгейден келесі деңгейге артық энергия өтпей өз қажеттігіне жұмсалатындығын анықтайды.

Экологиялық пирамидада деңгейлерінде энергия мен заттардың ауысуын көрсетеді.

6. Сабақты бекіту. Кел ойланайық