Электр тізбегі және оның түрлері туралы мақала

Қазақстан Республикасы Оқу ағарту министрлігі Шымкент қаласының білім басқармасы М.Тынышпаев атындағы Қазақ көлік және коммуникациялар академиясының Шымкент көлік колледжі

Мақала

Тақырыбы: Электр тізбегі және оның түрлері

Орындаған: Икрам Малика Қақыбекқызы

Шымкент 2023

Электр тізбегі деп электромагниттік процестер электр қозғаушы күш (ЭҚК), тоқ жəне кернеу туралы ұғымдардың көмегімен сипатталуы мүмкін жағдайда орын алады. Сонымен қатар электр тоғына арналған жолды түзетін, құрылғылар мен объектілердің сымдарымен қосылған жиынтықтыайтады. Электр тізбегінің схемасы — бұл оның элементтерінің жəне олардың қосылыстарының шартты белгілерінің көмегімен тізбектің графикалық көрінісі. Тұрақты тоқ тізбектері деп қазіргі техникада тоқ өзінің бағытын өзгертпейтін, яғни ЭҚК көзінің полярлығы тұрақты болатын тізбектерді айтады. Электр тізбегі міндеті бойынша үш топқа бөлуге болатын жеке құрылғылардан немесе элементтерден тұрады. Бірінші топ - электр энергиясын генерациялауға (өндіруге) арналған электр энергия элементтері (қуат көздері немесе ЭҚК көздері). Е к і н ш і т о п — электр энергиясын басқа энергия түрлеріне (механикалық, жылулық, жарықтық, химиялық жəне т.б.) айналдыратын элементтер. Бұл элементтер электр энергиясын қабылдағыштар немесе электр қабылдағыштар деп аталады. Ү ш і н ш і топ - бұл электр энергиясын қуат көзінен электр қабылдағышқа тасымалдайтын элементтер (кернеудің деңгейін жəне сапасын қамтамасыз ететін сымдар, құрылғылар жəне т.б.).

Тұрақты тоқ тізбегінің қуат көздері — бұл гальваникалық элементтер, электр генераторлары, термоэлектрлік генераторлар, фотоэлементтер жəне т.б. Барлық қуат көздерінің Л ішкі кедергісі бар, оның мəні электр тізбегініңбасқа элементтерінің кедергісімен салыстырғанда үлкен емес. Тұрақты тоқтың электр қабылдағыштары электр энергиясын механикалық энергияға түрлендіретін электр қозғалтқыштар,

1.1-сурет. Электр тізбегінің ең 1.2-сурет. Көп контурлы электр

тізбегінің схемасы

қарапайым схемасы

жылыту жəне жарықтандыру аспаптары, электролиздік қондырғылар болып табылады. Барлық электр қабылдағыштар электрлік параметрлерімен сипатталады. Олардың ішінде негізгілері кернеу мен қуат болып табылады. Электр қабылдағыш дұрыс жұмыс істеу үшін оның қысқыштарында номиналды кернеуді сақтау керек.

Әр түрлі элементтердің кез келген санынан тұратын электр тізбегінің жұмысын есептеу жəне талдау үшін, бұл тізбекті графикалық түрде ұсыну ыңғайлы. ЭҚК көзінен Е…