Электр тогы мен Ом заңы бойынша ашық сабақ, 10-сынып

ТАҚЫРЫП

Тұрақты электр тогы . Ток күші . Электр қозғаушы күш . Өткізгіш кедергісі . Ом заңдары .

Электр тогы деп электр зарядтарының кез-келген реттелген қозғалысы аталады .

Ток өткізетін орталарда ( өткізгіш орта) еркін зарядтардың электр өрісі әрекетінен реттелген қозғалысынан пайда болатын электр тогы өткізгіш ток деп аталады .

Ток күшінің кернеу мен кедергіге тәуелділік заңын 1827 жылы Георг Ом ашты .

Электр тоғының белгілі бір бағыты болады . Тоқтың бағытына оң зарядталған бөлшектердің қозғалыс бағыты алынады .

Затта тұрақты электр тогы пайда болуы және жүріп тұруы үшін , біріншіден , еркін зарядталған бөлшектер бар болуы қажетті .

Халықаралық бірліктер жүйесінде ( SI) ЭҚК- нің өлшем бірлігіне1В (вольт) алынады :

Электр өрісі

Тоқ күші

Электр тізбегінің негізгі бөлігіне ток көзі , жалғағыш сымдар , тізбекті қосып ажырататын элементтер , ток тұтынушылар жатады . Тізбек элементінің бойымен өткен токтың жылулық , химиялық және магниттік әрекеті болады .

Тізбектің бөлігі үшін Ом заңы бойынша ток күші түсірілген U кернеуге тура пропорционал да, өткізгіштің R кедергісіне кері пропорционал .

Бұл құбылыс қысқа тұйықталу деп аталады . Қысқа тұйықталу кезінде тізбектегі ток күші ең үлкен мәнге ие болады .

Электр кернеуі – бірлік электр зарядының орын ауыстыру бойымен электр өрісінің атқаратын жұмысымен анықталатын физикалық шама :

Тұйық контурдағы электр қозғаушы күш контурдың бойымен зарядтың орын ауыстыруындағы бөгде күштердің жұмысының сол зарядқа қатынасын көрсе