Электр зарядтары мен Кулон заңы, 8 сынып жоспары

Күні

29.11.2018ж

Сыныбы:

8 «Г»

Пәні:

Физика

Мұғалімі:

Егенова Б.Ж.

Сабақтың тақырыбы

§19. Электр зарядының сақталу заңы. Қозғалмайтын зарядтардың өзара әрекеттесуі. Кулон заңы.

Жалпы мақсаты

«Электр зарядының сақталу заңы. Қозғалмайтын зарядтардың өзара әрекеттесуі. Кулон заңы» жайлы мағлұмат беру.

Оқушыларға электр өрісі тарауы бойынша мағлұмат бере отырып, денелердің электрленуі, атом құрылысы және Кулон заңы турасында түсінік беру.

Күтілетін нәтиже

«Электр зарядының сақталу заңы. Қозғалмайтын зарядтардың өзара әрекеттесуі. Кулон заңы» жайлы мағлұмат алады.

Электр зарядтарының өзара әрекеттесуі. Кулон заңы Электр өрісі. Электр өрісінің кернеулігін күнделікті өмірде және өндірістерде, есептер шығаруда қолдана білуге үйренеді.

Өз-өзін бағалай алатын болады.

Топқа бөлу

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Оқушылар арасында Қыс, Көктем, Жаз, Күз мезгілінде дүниеге келгендер болып, туған күндеріне байланысты топқа бөлінеді.

Туған күніне байланысты топқа бөлінеді.

Ынтымақтастық атмосферасы

«Бәрі сенің қолыңда» аңызын айтып беру.

Ертеде бір данышпан өмір сүрген екен. Ол білмейтін нәрсе болмапты. Бір адам оны тексергісі келген екен. Алақанына бір көбелекті ұстап тұрып:

« Айтшы, данышпан, менің қолымда қандай көбелек: «тірі ме? әлде өлі ме?» деп сұрады. Ал өзі ішінен: « Тірі десе - мен оны өлтіре салам, ал өлі десе - онда жібере саламын». Данышпан ойланып тұрып: « Бәрі өзіңнің колыңда», - деп жауап беріпті. Оны қалай түсінесіңдер?

- Жақсы көңіл-күй адамның қолында

- Жақсы оқу - адамның қолында

- Жақсы өмір сүру - әр адамның өз қолында

- Отбасындағы татулық, бақытты өмір - әр адамның қолында.

- Қолымызды алып бір-бірімізге сәттілік тілейік.

Оқушылар бір-біріне жақсы тілек тілеп, сыныпта жақсы ахуал қалыптастырады.

Білу

Үй тапсырмасын пысықтау

Қысқаша шолу жасайды, тәжірибе көрсетеді.

Сұрақ-жауап

а) Құрғақ шүберекпен айнаны сүрткенде қандай құбылыс болады? (шыны мен пластинка тозаңды және басқа ұсақ бөлшектерді өзіне тартады)ә) Синтетикалық киімді шешкенде нені байқайсыңдар?( шытырлаған дыбыс ести аласыңдар, ал қараңғы бөлмеде тіпті жарқылды да байқайсыңдар)б) Мысықты сипағанда нені байқайсыңдар? (шытырлаған дыбыстар естіледі)в) тарақты алып құрғақ шашты тарағанда, содан кейін кішкене қағазды жақындатқанда нені байқадыңдар? (ұсақ қағаз қиындыларын өзіне тартатынын көресіңдер)

Дайындалған білімің практикада көрсете біледі.

Түсіну

Француз ғалымы Ш.Кулон 1785 жылы тәжірибе жүзінде вакуумдегі нүктелік зарядтардың өзара әрекеттесу заңын ашқаннан кейін, ХVІІІ ғасырдың соңына қарай , электр құбылыстарын сандық жағынан зерттеу басталды. «Нүктелік заряд» ұғымы «материялық ұғымы» тәрізді ыңғайлы абстракциялау болып табылады.

Өлшемдері өзара әрекеттесетін денелердің арақашықтығынан бірнеше есе кіші болатын денеде орналасқан зарядты нүктелік заряд деп атайды.

F ~ q∙q

F ~ (q∙q ) / r 2

F ~ 1 / r 2

Қозғалмайтын екі нүктелік заряд вакуумде зарядтардың көбейтіндісіне тура пропорционал және оның арақашықтығының квадратына кері пропорционал күшпен әрекеттеседі.

F = k∙(q∙q ) / r 2

к = 9∙109 Н∙м2/ Кл2 - пропорционалдық коэффициент

ε0 = 8.85∙10-12Кл2/Н∙м2 - электр тұрақтысы

F = 1 / 4π ε0∙(q∙q) / r 2 н/е F = 1 / 4π ε0∙(q∙q) / ε∙r 2

ε- диэлектрлік өтімділік.

1 кулон – вакуумде 1м арақашықтықта орналасқан шамасы жағынан өзіне тең нүктелік зарядқа 9∙109 Н күшпен әрекет ететін нүктелік заряд.