Электромагниттік индукция және генераторлар, 8 сынып

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: 8.4Электромагниттік құбылыстар

Мектеп: №36 мектеп-гимназия

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Хайрлина Н.Б

Сынып: 8 Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Электромагниттік индукция. Генераторлар

Осы сабақта жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

8.4.3.7 – Электромагниттік индукция құбылысын түсіндіру

8.4.3.8 – Қазақстанда және дүние жүзінде электр энергиясын өндірудің мысалдарын келтіру

Сабақтың мақсаты

Электромагниттік индукция құбылысының пайда болуын білу

Электромагниттік индукция құбылысын тұрмыс пен техникада қолданылуын түсіндіру

Қазақстан мен дүние жүзінде электр энергиясын алу жолдарын салыстыру, сипаттау

Бағалау критерийі

Электромагниттік индукция құбылысының пайда болуы туралы біледі

Электромагниттік индукция құбылысын тұрмыс пен техникадағы қолданатын тұстарын айта алады.

Қазақстан мен дүние жүзіндегі электр энергиясын алу жолдарын сипаттайды, салыстырады.

Тілдік мақсаттар

Тілдік лексика және терминология:

Индукция – латынша «inductio» - түрткі болу, туындау деген мағынаны береді;

Электромагниттік индукция – магнит өрісінде қозғалатын өткізгіште электр тогының пайда болу құбылысы;

Генератор – механикалық энергияны электр энергиясына айналдыратын машиналар;

Ротор – генератордың айналып тұрған бөлігі;

Статор – генератордың қозғалмайтын бөлігі.

Құндылықтарға баулу

Индустрияландыру мен иновацияларға негізделген экономикалық өсу құндылығы аясында электр энергиясын әртүрлі жолдармен алу жұмыстарын жандандыруға әсер ете отырып, баулу

Пәнаралық байланыс

Электромагниттік индукция құбылысына негізделген құралдардың сызбасын алу мақсатында сызу пәнімен байланыстырамын

Алдыңғы білім

Магнит өрісі, электромагниттік өлшеуіш құралдар туралы алдыңғы тақырыптардан біледі

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

(10 минут)

Оқушылармен сәлемдесіп, көңіл-күйлері мен денсаулық жағдайларын сұрау;

«Шаттық шеңбері» әдісін пайдаланып психологиялық ахуал тудыру;

Пазл құрастыру арқылы 3 топқа бөлу;

Үй тапсырмасын «Серпілген сауал» әдісімен сұрау:

Магнит өрісі дегеніміз не?

Магниттің маңызды қасиеттерін атаңыз?

Тұрақты магниттердің қолданылу салалары қандай?

Эрстед қандай тәжірибе жасады?

Электромагнит дегеніміз не, оның артықшылықтары қандай?

Электромагниттің қолданылу аясы?

Магнит индукция векторының физикалық мағынасы қандай?

Тогы бар раманы магнит өрісіне қойғанда не болады?

Жаңа сабақтың тақырыбы және мақсатымен таныстыру

Пазл

Сабақтың ортасы

(25 минут)

Білу

(3-минут)

Түсіну

(10-минут)

Қолдану

(12-минут)

«Ақпарат жина» әдісі (G)

Берілген материалдан электромагниттік индукция құбылысының пайда болуы туралы жазбаша ақпарат алады:

Бізге белгілі электр тогы өзінің айналасында магнит өрісін тудырады. Магнит өрісі мен электр тоғының арасындағы байланыс осы магнит өрісінің көмегімен контурда ток пайда бола ма деген сұрақтың шешімін 1831ж ағылшын физигі Фарадей шешті. Оның тәжірибесінде гальванометрге жалғанған катушканың (соленоид) ішіне, тұрақты магнит салсақ, гальванометр стрелкасының қозғалысын байқаймыз. Магнитті қайтадан суырып алсақ, стрелка басқа бағытқа ауытқиды. Магнитті неғұрлым тезірек қозғалтса, стрелка соғұрлым көбірек ауытқиды. Демек, магнит өрісінің күш сызықтары тұйық контурды қиып өткенде ток пайда болады, ол токты индукциялық ток деп атайды. Магниттің полюсін өзгертсек, стрелканың бұрылу бағыты өзгереді. Магнитті тұрақты қойып, соленоидты қозғауға да болады. Әрі осы пайда болған индукциялық ток, магнит ағынының өзгеру түріне байланыссыз, ол тек өзгеріс жылдамдығына байланысты. Магнит өрісі арқылы өндіріп алған индукциялық ток осы тізбекте ЭҚК бар екенін көрсетеді. Бұл ЭҚК электромагниттік индукцияның электр қозғаушы күші деп аталады. Яғни магнит өрісі арқылы индукциялық ток өндіріп алу құбылысын электромагниттік индукция құбылысыдеп атайды.

Дескриптор:

Электромагниттік индукция не екенін біледі

Электромагниттік индукция құбылысын түсінеді

Электромагниттік индукция құбылысы қалай пайда болатынын біледі

«Суреттер сөйлейді» әдісі (G)

Топтарға электромагниттік индукция құбылысының пайда болуы мен генераторларкөрсетілген суреттер беріледі. Тапсырма бойынша суреттерін сөйлетеді.

Фарадей жасаған тәжірибе. Техникада қолданылуына мысал келтір:

Электр генераторының жұмыс істеу принципі. Тұрмыс техникада пайдаланатын тұстарын атап өтіңдер:

Генератордың құрылысымен танысып, тұрмыс пен техникада қалай қолданатынын айтыңдар:

Дескриптор:

Электромагниттік индукция құбылысының пайда болуы туралы Фарадейдің тәжірибесін түсінеді

Электромагниттік индукция құбылысының пайда болу себебін айта алады.

Электромагниттік индукция тогының туындау бағыттарын ажыратады.

Электромагниттік индукция құбылысын тұрмыс пен техникада қоданылуын атайды.

Электр генераторының жұмыс істеу принциптерін біледі.