Енгізілген өзгерістің тиімділігін бағалау туралы мақала

Енгізілген өзгерістің тиімді болғандығын қалай білуге болады?

Мен 5 апта тәжірибеден өттім. Енді соңғы 6 аптада атқарған жұмыстарымды електен өткізіп, ой-тұжырымдау. Тәжірибе кезіндегі менің қызметімнің басты мақсаты неде болды? Қандай нәтижеге қол жеткіздім? Мақсатқа қол жеткізуде дұрыс жолмен жүрдім бе, әлде қателескен жерлерім болды ма? Бұл сұрақтарға жауап беру үшін 5 апта барысында жүргізілген жұмыстарды қорытындылап рефлексия жасауым керек. Менің түсінігімде өзгеріс дегеніміз- іс-әрекет үдерісіне жаңа тәсілдерді енгізу, қолдану арқылы алынған нәтиже. Мұғалімнің педагогикалық шеберлігі - мұғалімнің соңғы қол жеткізетін дайындық деңгейі. Ол өмірлік тәжірибелер негізінде қалыптасып жүзеге асырылатын үрдіс. Мектептегі тәжірибе кезінде оқыту мен оқу тәжірибесіне өзгеріс енгізу арқылы әріптестеріме жаңа бағдарлама негізінде бағыт-бағдар беруім керек болды, сондықтан да енгізілетін өзгерістердің тиімділігін қалай түсінуге болады, өзгерістің өрбуін бақылау үшін қандай әдістер қолдану керектігі, оны кім жүргізетіндігін талқылау және әрбір топ мүшелеріне жүктеліп берілуі жоспарланды. Мектепті дамыту жоспарымыздың басымдығын «Оқу үдерісінде зерттеушілік әңгімені пайдалану арқылы 9- сынып оқушыларында бірлескен оқуды қалай арттырамыз?» - деп алып,

мұғалімдердің ізденуінің аздығынан және жасалынып жатқан жұмыстардың жеткіліксіздігінен деп ойладым. Сондықтан осы өзгерістерді енгізу үшін және әріптестеріме оқушылардың сабаққа қызығушылығын арттыру үшін құрдастар арасында топтық, жұптық жұмыс жасаудың тиімділігін, қандай тапсырмалар беруге болатынын үйрету мақсатында басымдыққа сай коучинг пен тәлімгерлік жоспарын, сабақты зерттеу кестесін жасадық. Сол жоспар бойынша уақыт белгілеп, «Мектептегі тәжірибе» кезеңімнің 2-аптасының 2- күні 9-сыныптарға сабақ беретін пән мұғалімдеріне «Диалогтық оқытудағы зерттеушілік әңгіменің оқушының сөйлеу дағдысын қалыптастыруға әсері» тақырыбындағы бірінші коучингті өткіздім. (№1-қосымша)

Коучингтің негізгі мақсаты: Мұғалімдер ашық, жабық сұрақтардың не екенін, олардың айырмашылығын және сұрақ қою әдістемесін үйренеді. Ал күтілетін нәтижесі: Мұғалімдер оқушылардың өз ойларын дәйектеп толық жеткізуі мен тіл байлығын дамытуы үшін сұрақ қоя білу техникасын меңгереді. Коучингке 16 мұғалім қатысты. Жеке жұмысты жасауды көздейтін «Оқушыларды қызықтыру үшін сабақта қандай әдіс-тәсілдер қолданасыз?» – деген түрткі сұраққа «Шахмат тақтасы. әдісі арқылы жауап беруді сұрағанымда, шахмат тақтасының көздерін толтырып, өзінің қолданып жүрген әдіс-тәсілін жазудан көп мұғалім қиналыс тапты. Ой қозғау үшін проблемалық сұрақтар тасталды. Диалогқа адам қанша жастан бастап түседі? Диалог деген не? Диалогты оқыту дегеніміз не? Әріптестерім өз ойларын ортаға тастады. «Топтық зерттеу» стратегиясы арқылы Джиксо әдісімен топтарға диалогты оқыту модулін оқып тану тапсырылды. Келесі жұмыста осы оқып, білген ұғымдарын топпен жаңа ақпаратпен алмасу мақсатында постер жасап қорғау жүргізілді. Бұл жұмыс мұғалімдердің бірлескен оқуын қалыптастыру, идея ұсыну, диалогке түсу мақсатында алынған еді. Мұғалімдер топтық жұмыс барысында оқу үдерісіндегі диалогке түсіп, ортақ тапсырманы орындау барысында ө

арқылы қатыстырып, қызығушылығын оятуды ойластырдым. Топ мүшелерімен ақылдаса отырып, келесі коучинг жоспарын құрып, тақырыбын «Суреттердің (артефактіні) жадыны дамытудағы маңызы» тақырыбында өткіздік. Бұл коучингте мектеп шежіресінен суреттер беріліп, топ мүшелері зерттеу жүрізді. Топ мүшелерімен біріге отырып, қорғады. Бұдан мұғалімдер артефактілерді зерттете отырып, оқушыларға нені үйрететінін түсінеді де, зерттеу әдістері арқылы оқыту әдісінің тиімді екеніне көз жеткізді деп ойлаймын. Себебі, мұғалімдер осы коучинг барысында зерттеу әдістері арқылы оқушылардың пәнге деген қызығушылықтарын арттыра отырып, болжалды жауаптарды ойлануға және зерделеу жұмыстарын жүргізді. Коучингтерге ресурстар ретінде сабақ жоспары, стикер, смайликтер, презентация, мәтін бөліктерін, бейнежазбалар, мектеп шежіресінен алынған суреттерді пайдаландық. Коучингтер өткізу арқылы менің басты мақсатым әріптестерімді оқыту бола тұрып, солар арқылы оқушыларды оқыту, оқытудың тиімділігін арттыру, оқушылардың зерттеушілік белсенділігі арқылы бірлескен оқуды қалыптастыруға қол жеткіземін деп ойлаймын. Стикерге сабақтың әр бөлімінің ұнаған, ұнамаған тұстарын жазу арқылы кері байланыс жүргізілді. «Пікірлер ағашы»

Өткен сабақта ағаштың етегінде тұрып едік, енді қай деңгейге көтерілдік? Сол тұсқа ұсыныс, ой-пікір, тілектеріңізді ілсеңіздер,- дей отырып, әріптестерімнің пікірін білдім.

Дегенмен коучингтің негізгі мақсатында мұғалімдер сұрақ қоя білу техникасын меңгеру керек болса, кейбір мұғалімдердің әлі де бұл бойынша меңгерген дағдыларының төмендігі байқалды.

Келесі қадамымыз - Сабақты зерттеу (Lеsson study) сабақтар топтамасын өткізуге байланысты болды. Мектепте Lеsson study зерттеу сабақтар топтамасын жүргізуге алынған 9-сыныптың қазақ әдебиеті пәнінен орта мерзімді жоспарды және үш тақырыпқа қысқа мерзімді жоспарды бірлесе отырып жасадық. Сабақ өтетін пән мұғалімі –К.К. сабақ барысында бақылауға алынатын үш оқушыны ІІІ деңгейлі және тәжірибелі мұғалімдерге тапсырдық. А деңгейлі оқушыны М.Г, В деңгейлі оқушыны А.Б, С. деңгейлі оқушыны А.А. зерттеуге алды. Lеsson study үрдісін жүргізу

басшылығы Р.А-ға жүктелді. «Қыз Жібек» жыры тақырыбы бойынша алғашқы сабақты жоспарладық. Бұл сабақта «Кім жылдам» әдісі арқылы үй тапсырмасын қайталауға сыныпқа сұрақтар беріліп, сұрақ-жауап арқылы оқушыларды диалогқа түсірді. «Кім алғыр» әдісі арқылы оқушыларға жарыс ретінде топпен сайыстыру мақсатында шығармашылық тапсырмалар берілді.Топтық жұмыс барысында оқушылардың зерттеушілік дағдысын қалыптастыруға назар аударылып, «Жаңа тақырыпты біз былай түсінеміз» әдісі арқылы кітаппен, суретпен жұмыс, жинақтау жүргізілді. Кері байланыс үшін оқушыларға стикерлер таратылып: Не ұнады? Несімен ұнады? Не қиын болды? Қиындықты қалай еңсердім? Сұрақтарына жауап алынды.Оқушылар: -Сабақта топтық жұмыс жасағанымыз ұнады. Бағалау шынайы болды. Тапсырмаларды топ мүшелерімен бірлесе отырып шештік,-деп жауап жазған. Бұл сабақта А деңгейлі оқушы бәрін ұйымдастырып, тобында көшбасшылық танытып отырды. Ал В деңгейіндегі оқушы белсенділік танытып, қызығушылығын көрсете білді. С деңгейлі оқушы тек күштеумен қатысып отырды. Кері байланыс парақшасында да «Осы сабақты қалай жақсартуға болады?»- деген сұраққа жауап бермегенін көрдік. Алдағы уақытта сабақта оның рөлін арттыру керек деп ойладық. Ол үшін жеке