Ерлігі елге өнеге ер Бауыржан тәрбие сағаты

Ерлігі елге өнеге ер Бауыржан.

Мақсаты: Отанын, туған елін қорғай білуге тәрбиелеу, халық батыры Бауыржан Момышұлының өмір жолынан, ерлік істерінен мәлімет беру; ата-бабаларымыздың соғыста көрсеткен ерлік істерін қастерлеп, үлгі-өнеге тұту, майданда және тылда көрсеткен ерен еңбегін паш ету, елжандылыққа тәрбиелеу.

Көрнекілігі: Бауыржан Момышұлы портреті, даналық сөздер, слайдтар, бейнетаспа.

Жоспары:

1бет. Өмірінің өзі дастан (Өмірдерек)

2бет.Қанмен жазған жазушы (Әдеби шығармашылығы)

3бет.Батырдан қалған өсиет (Қанатты сөздері)

4бет. Бауыржан Момышұлы туралы естеліктер

Барысы:

1бет. «Өмірінің өзі дастан»

Мұғалім: Құрметті оқушылар! «Ерлігі елге өнеге ер Бауыржан» атты тәрбие сағатын бастаймыз. Онда кешегі естен кетпес отты жылдар, Дүниежүзілік соғыста жанқиярлықпен күрескен әскери қайраткер, ержүрек қолбасшы, жазушы, Кеңес Одағының Батыры, Қазақстанның Халық Қаһарманы Бауыржан Момышұлының ғасырдан ғасырға, ұрпақтан ұрпаққа үлгі болар ерліктері туралы әңгімелейміз. Қазақстан Республикасы заңында азаматтық пен елжандыққа, өз-отаны Қазақстан Республикасына сүйіспеншілікке, мемлекеттік рәміздерді құрметтеуге, халықтық дәстүрлерді қастерлеуге тәрбиелеу туралы айтылған. Оқушыларды патриотизм, отанды сүю, халық қолымен жасалған игілікті сенімді түрде қорғау рухында тәрбиелеу қажет.

Жеңіс жырын айтсын бүгін тіл-көмей,

Абзал досым, мүгедекті жүр демей!

Ел дегенде еңіреп туған ерлерді

Еске алайық бір сәт тұрып үндемей.

Әлихан:

Өш алуға жауыздан

Жуалыдай ауылдан

Қолбасшы боп әскерге

Аттанды ер Бауыржан

Әрқашан аты ауызда

Ықпаған батыр дауылдан

Айналған даңқы аңызға

Момыштың ұлы Бауыржан

Тамирис: Бауыржан Момышұлы 1910жылдың 24-желтоқсанындаЖамбыл облысы Жуалы қонысында Мыңбұлақтың басында, асқаралы тау бөктерінде, желмен ырғала сыбдырлап ән салған қарағайлы, қайыңды, қызғалдақты өлкенің баурайында дүние есігін ашқан. Мектеп бітіріп біраз уақыт мұғалім болған. 1932жылы әскер қатарына алынып мергендік өнерін игерді. Аулына оралған соң қаржы орындарында жұмыс істеді. 1936 жылы қайтадан әскерге шақырылып түрлі әскери бөлімдерде взвод, рота командирі болды. Бауыржан Момышұлы –әскери педагогика мен әскери психологияны байытушы баға жетпес мұра қалдырған дара тұлға. Бауыржан Момышұлының шығармалары бірнеше шет тілдерінде аударылды. Соғыстан кейін Бауыржан Кеңес әскери бас штабының Жоғарғы әскери академиясын бітірді. Совет армиясына әскери педагогикалық сабақ берді. Мәскеу үшін шайқаста Бауыржан Момышұлы басқарған батальон жауынгерлері асқан ерлік көрсетті. Жауынгерлер батырлықтың, достықтың, тәртіптіліктің, ұйымшылдықтың үлгісін көрсете отырып өздерінен күші төрт есе басым жаумен бір ай бойы күресіп, дұшпанды ойсырата жеңіліске ұшыратты, тізе бүктірді.

Әлихан: Кешегі өткен ерлерді

Ертеңге қалай апарам?

Құлағымнан кетпейді

Қатал жылдағы қатал ән.

Окопта ұйықтап жүрді ерлер

Суықта боран қақаған.

Бір боран емес, мың боран,

Ызғары өтті жотадан.

Бауыржанның өз дауысын тыңдап көрелік. (Бейне таспа)

Тамирис: Соғыста Баукең бастаған полк жауынгерлері ерен ерліктер жасап, еліміздің абыройы мен даңқын арттырды. «Батыр Бауыржан» атты көріністен үзінді.

Бауыржан(Рахат)

Соғыста бір- ақ заң бар мен білетін

Я өліп, я болмаса тірілетін.

Жүректе жанып тұрған жұлдызыңды

Жандыратын, болмаса сөндіретін

Соғыста бір- ақ заң бар мен білетін:

Кеудеңмен қорғап қалу жердің бетін.

Жас қаның туған жерге босқа ақпасын,

Онсыз сен көре алмайсың жердің бетін!

Жігіттер қазақ қазақ болғалы талай-талай қамаудан өткен. Талай шабуыл-жортуылдарды басынан кешірген. Халық өз ойлаған мақсатына жеткен. Сонау кездегі Исатай,Абай мен Шоқандар халыққа қызмет етумен есімдерін мәңгі қалдырды. Олар- тарихи адамдар. Халық басынан күн туғанда қалың қамауды бастайтын ері болмаса, ел не болмақ? Халқымыз мұнда бізді қонаққа жіберген жоқ. Майданға, халық бақытын қорғауға жіберді. Жігіттер, істеріңе адал болыңдар. Отан үшін отқа түс күймейсің. Өлсек,шейітпіз,халық үшін қазамыз. Ал біріміз осалдық істесек-опасыздық жасағанымыз. Қорқақтық жасасақ халық алдына абыройымыз жоқ.Халықтың ар-намысына күйе жағушы боламыз. Мұндай жағдайдан аулақ болайық, жігіттер. Өлсек те ел намысы дегенді ұмытпайық.

Дихан: Бауыржан, дұрыс айтасың. Міндет те, кім екеніміз де, бұл жерге не үшін келгеніміз де түсінікті. Халқымызға, ел-жұртымызға, қазақ баласы деген атымызға қара таңба салмайық.

Бауыржан: Айтқаның-айбарлы батырдың сөзі. «Төртеу түгел болса, төбедегі келер, алтау ала болса, ауыздағы кетер» деген сөз бар емес пе? «Ерді намыс, қоянды қамыс өлтіреді» деген халықтың данышпандық сөзін естен шығармайық. Халқымыз бізді мақтан етсін.

Әлімжан: «Ел намысы-ер намысы» деп дұрыс айттыңыз. Біз еркіндегі адамдармыз, қауіп етпеңіз, бастаңыз майданға, біз ердік.

Бауыржан:

Панфиловтан бата алып

Артыма ерді мың солдат,

Тағдырын маған тапсырып.

Ел ұлдары мың солдат

Белуардан қан кешіп,

Сынға түсті су кешіп,

Жүзден аса соғыста

Бал орнына у ішіп.....

Қан майданда қан кешіп

Намыс туын көтердік.

Қимылдады мың батыр,

Мыңға татып бір батыр.

Ата мекен жер үшін,

Қасиетті ел үшін

Болмай қалар кім батыр?

Жалғыз батыр-жалғыз жан,

Майданға тұлға бола алмайды.

Азынап жалғыз арыстан

Орманды билей алмайды.

2бет.

«Қанмен жазған жазушы».