Ерлік ер мұраты тақырыбындағы тәрбие сағаты

Бейсембаева Бибігүл Адығұл қызы №86 мектеп-гимназия

Тақырыбы: ЕР ЕСІМІ-ЕЛ ЕСІНДЕ(Ұлы Жеңіске 69-жылдығына арналады)

Сабақтың мақсаты: 1941-1945 жылғы Ұлы отан соғысында неміс басқыншыларын талқандауда Қазақстан халқының майданда және тылда көрсеткен ерен ерлігін паш ету, жас ұрпақты отан сүйгіштікке,ұлт жандылыққа тәрбиелеу.Оқушыларға Ұлы Жеңістің қаншалықты қиындықпен келгенін түсіндіру.

2.Елін,жерін Отанын қорғауға,оны сүюге тәрбиелеу.Патриоттық сезімге баулу.Жас жеткіншек ұрпақтарды Отан сүйгіштікке, ерлікке, адалдыққа баулу. Ұлттық патриоттық сезімін қалыптастыру; елін, жерін қорғауға, бейбітшілікті нығайтуға тәрбиелеу. Ұлы Отан соғысында туған жерін қорғаған Қазақстан азаматтары туралы мәлімет беру. Оқушылардың бойына патриоттық сезімін ояту.

3.Оқушыны бейбіт өмірдегі батырлық пен соғыс кезіндегі батырлықты салыстырып әңгімелей білуге үйрету.

Қолданылған көрнекіліктер;мультимедиялық аппарат, «Жеңіс», «Отан» туралы жазылған нақыл сөздер, т.б.

Әдісі: баяндау,пікірталас Көрнекілігі: Ұлы Жеңіске арналып жазылған ерлік туралы суреттері,бүктемелер (майданда туған жырлар),Ұлы Отан соғысы батырларының суреттері.

Бағдарламасы:

I.ЕР ЕСІМІ-ЕЛ ЕСІНДЕ(әдеби-монтаж,музыка әуені,бейне таспа)

2.Майданда туған жырлар... (мәнерлеп оқу)

3.Кеше,бүгін

4.Қорытынды

Мұғалім: Кіріспе.

Бүгінгі тәрбие сағаты Ұлы Жеңістің 69 жылдығына байланысты. Сан мыңдаған ер азаматтардың өмірін қиған Ұлы Отан соғысының әлемдік тарихтағы орны зор. Бес жыл бойы дүниені дүрліктірген соғыста небір жанқиярлық ерліктер жасалды. Небір сын сәттерде Отан үшін отқа кеудесін тосқан аға ұрпақтың қатарында қазақ халқының батыр қыздары мен ұлдары да болды. Соның ішінде Кеңес Одағының Батырлары туған жерді қасиет тұтып, ата-мекенді ардақтап Отанын қорғауда үлкен ерлік көрсетті. Қанға боялған даласы, аңыраған анасы, жетім қалған балалар үшін шайқасты.Бүгінгі тәрбие сағаты халқымыздың Ұлы Отан соғысындағы тарихи көтерілісі мол Ұлы Жеңіске арналады.Бұл соғыстың салған жарасы әлі күнге дейін барлық ұлттың жүрегінде толық жазылмады,әлі сақтаулыда мұны біз ешқашанда ұмытпаймыз.Осы жарқын өмірді сыйлаған әке,аға,әпкелеріміздің ерлігі бізге мәңгі үлгі.

1-жүргізуші: Шығыста таң шапағы жаңа біліне бастаған кез.Еңбек адамдары қаннен-қаперсіз ұйқыда болатын.Келесі күн жексенбі еді.Кенет батыс жақтан қызылды-жасылды оттар шекараға тақап,ұшақтар гүрілдеп ұшып келеді.1941 жылы 22 маусым күні таңғы сағат 4-те таң шапағы жаңа ғана арайлап келе жатқан кезде фашистік Германия тұтқиылдан Кеңес Одағына опасыздықпен басып кірді.Соғыс осылай басталды \музыка ойнап тұрады\

2-жүргізуші: Суық хабар сол күні-ақ байтақ жерімізге жер-жерден, ауыл-аймақтағы радиодан әйгілі диктор Левитанның қуатты үнімен түгел тарады (Үнтаспадан Левитанның үнін естиді). Ер азаматтар өздері сұранып майданға аттанады.

Көрініс: «21 июнь 1941 жыл»

1-жүргізуші: 21 маусым күні Оқушылардың мектеп бітіру кешінен қайтып келе жатқан сәті. Кенет радиодан:»тыңдаңыздар, тыңдаңыздар! Сөйлеп тұрған Москва!1941 жылы 22 маусым фашистік Германия тұтқиылдан соғыс жариялап, елімізге басып кірді.» 1 әйел: «Соғыс, соғыс дейді, естідіңдер ме? Сұмдық-ай енді қайттық? Күніміз не болар екен?» 2 әйел: «Қойыңдар жамандық шақырмай. Ел шетіне жау тисе, арқа сүйер азаматтар бар емес пе?»

1 азамат:

Ат басына күн туса,

Ауыздықпен су ішер

Ер басына күн туса, етігімен су кешер – деген бар емес пе, жыламаңдар, жастарыңды тиыңдар?

Бәрі: Отан үшін аттанайық!

2- жүргізуші:

Уа, халқым!

Күн туды сенің басыңа,

Жау кірді сенің жеріңе,

Сұм фашистен қорғауға,

Аттан, халқым майданға! 1-оқушы:Фашистік Германияның мақсаты бүкіл кеңес халқын құлға айналдыру, жерін басып алу еді.Германия фюрері Адольф Гитлердің қанқұйлы саясаты кеңес халқын дүр сілкіндірді.

2-оқушы:Гитлершілер соғыстың бас кезінде 190 дивизияны,5 мыңдай ұшақты,3700-дей танкті,50 мыңдай қару-жарақ,пулемет пен минометті шабуылға шығарды.Жерімізге басып кірген жау әскерлерінің жалпы саны 5,5 миллион адамға жетті.

3-оқушы:Қазақстанда соғыстың алдында 6,2 миллион халық тұратын еді. Осы жылдары республикамыздан 1 миллион 200 мың адам қару асынып майданға аттанды. Республикадан еңбек армиясына 700 мың адам жіберілді. Сонда Қазақстан соғыс жылдары әскери комиссариаттары арқылы 1 миллион 900 мыңдай адам сапқа тұрды. 4-оқушы: Болашақты бізге мирас етем деп,қыршын кетті Әлия мен Мәншүк апалар. 5-оқушы: Халқымыз Москваны қайсарлықпен қорғаған 28 Панфиловшы батырларды ғұмыр бойы құрметпен естерінде сактайды. 6-оқушы: Фашизімнің ордасы Рейхстагқа қазақ жігіті Рахымжан Қошқарбаев Қызыл ту тікті. Соғыстың алғашқы күндерінен-ақ бүкіл халық жан тәнімен өз Отанын қорғауға аттанды. Солардың арасында қазақстандыктарда бар 7-оқушы: Отан қорғау жолыңда қаһармандығымен көзге түскен батыр апамыз Мәншүк Мәметова соғысқа өзі сұранып аттанды. Пулеметші болып «Максиммен» жауды топырлата қырды. Өзім өлсем де, Отаным аман болса екен,- деп армандады. Қазір Алматы қаласында Мәншүк Мәметова атындағы мектеп бар. Оның алдында батырдың бюсті түр. Мектептің ішіне кіріп, дәлізбен жүрсең, бір класстың маңдайшасында былай деп жазылған : «Бұл класста Мәншүк оқыған». Бір парта ақпен сырланған. Бұл партада Мәншүк отырған. Батырдың

Сілкінтіп зеңбіректер жердің жүзін,

Оқ борап, снарядтар қаққанда ызың.

Қаптаған қалың жаудан тайсалмаған,

Мен көрдім пилоткалы қазақ қызын.

Қолында пулеметі «Максим» оның,

Бойында күш-жігері тасқын оның.

Ерлермен тізе қосып шабуылда,

Оғымен қырғын майдан атты жолын.

Көзінен ұшқын оттай лапылдаған,

Жауына қанар тігіп, қатуланған.

Отан үшін шайқаста ауыр күнде,

Төнсе де өлім қаупі жасымаған.

10-оқушы. 1943 жыл. Жау әскері Невель қаласынан шабуылға шықты. Бірақ өжет қыз «Максим »пулеметімен жау аяғын ілгері бастырмады. Ызаланған жау Мәншүкті зеңбірекпен атқылады. Дәл жанында жарылған снарядтың сынығы батыр қыздың желкесіне қадалды. Осыны пайдаланып, жау әскерлері тағы ілгерілей бастады. Мұны көргенде Мәншүк те ызалана түсті. Самайынан көзіне құйылған жылы қанға қарамай, майдандас серігі «Максимге» қайта ұмтылды. Бар күшін жиып, жауды жалын шашқан оқпен қарсы алды. Осы айқаста Мәншүк Отаны, елі үшін асқан батырлық үстінде қаза тапты. Мәншүк Мәметованың ерлігін үкімет аса жоғары бағалап, оған батыр атағы берілді.

11-оқушы. Псков облысындағы Невель қаласының тұрғындары оыің есімін мәңгі есте сақтау үшін қаладағы бір көшеге Мәншүктің атын қойды. 1-жүргізуші:

Елеңдеумен, келер деумен күндіз-түні,

Қайран шеше, білсе уақыт озғанын.

Жылдар бойы жүрді-ау үзбей үмітін,

Бозаң белден күтіп қыршын боздағын.

(Мәншүктің анасына жазған хаты. Мәншүк болып киініп, пулеметтің жанында тұрып, Мәншүктің хатын оқиды). «Қымбатты мама».Көптен күткен хат пен посылканы тура алғы шепке жүргелі тұрған сәтте алдым. Бұл 1943 жылдың 10-шы қыркүйегі еді. Өзіме бір-ақ алма тисе де, мен қатты қуандым. Кішкене сыйлықты мен сияқты күткен жауынгерлер мен командирлер талап кетті. Үлкен рахмет. Жолымыз сәтті болды. Ал қазір, алғы шепте пулеметіммен фашистерді мықтап аңдудамын. Түнде мүлдем дерлік ұйықтамаймыз, ал күндіз тынығамыз. Міне, қалт еткен сәтті пайдаланып, сізге жауап жазып отырмын.Қымбатты әпкетай! Бүгін күндіз сәл тынығайын деп жатыр едім, бірден ұйықтап кетіппін. Сізді түсімде көрдім. Жалпы қазіргі өміріміз көңілді: фашистермен қару тілімен келіссөз жүргізіп жатырмыз.Жеңіспен оралған соң, айтатын нәрсе көп-ақ. Қолыңды қатты қысып, құшып сүйемін. Қызыңыз Мәншүк. Менің майдангер жолдастарым сәлем айтып жатыр.

2-жүргізуші:

Көрініс. «Мәншүктің жұлдызды сәті».

1-ші: Мәншүк Мәметова

2-ші: генерал Галицкий

3-ші: подполковник Баймолдин

4-ші: жауынгерлер

Үнтаспадан соғыс даласында жүріп жатқан үндері естіледі.

Генерал Галицкий дүрбімен майдан даласын қарап тұрды. Жанында подполковник Баймолдин. Атқыштар ортасының оң қанатымен жүріп отырып, аға сержант Мәметованың пулеметшілер бөлімшесі алға жылжып барады.

1. Г.Г- Жарайсың пулемет бөлімшесінің командирі. Қараңдар жолдастар өзінің бөлімшесін қалай жақсы бастап барады, өзі кіп-кішкентай екен.

2. П.Б- Жолдас Генерал сіз қазір көріп тұрған бөлімшені қыз бастап барады. Ол - пулемет бөлімшесінің командирі, аға сержант Мәншүк Мәметова.

3. Г.Г.- Солай ма? Оны маған таныстырыңыздар.

4. П.Б.- Бөлімшелер сапқа тұрыңдар! (Мәншүк бастаған бөлімшелер сапқа тұрады).

5. Г.Г.- Сәлеметсіздер ме жауынгерлер! (Сапқа таяп келіп).

6. Жауынгерлер – Саулығыңызды тілейміз жолдас генерал.

7. Г.Г.- Жарайсыңдар жолдастар. Дұшпанға аямай соққы бердіңіздер. Барлық жауынгерлер мен командирлерге алғыс жариялаймын.

8. Жауынгерлер – Отанға адал қызмет етеміз.

9. Г.Г.- Шабуыл кезінде пулеметшілер бөлімшенің аға командирі аға сержант Мәметова өз пулеметін дұрыс пайдаланды. Жолдас Мәметова бері келіңіз.

10. М.М.- Жолдас генерал, аға сержант Мәншүк Мәметова (генералға таяп келіп).

11. Г.Г.- Рахмет саған, қазақ халқының қызы, сен жақсы пулеметші екенсің!

12. М.М.- Отаныма адал қызмет етемін!

13. Г.Г.- Жасың нешеде, әрі сен майданға қалай тап болып жүрсің?

14. М.М.-20 жастамын, жолдас генерал, майданға өз еркіммен келдім. Ал өзім Алматы қаласындағы Медицина институтында оқыдым.

15. Г.Г.- Ал пулемет ісін қайдан, қай жерден үйреніп жүрсің.

16. М.М.- Осында жолдас генерал.

17. Г.Г.- Алдағы шайқастарда саған табыс тілеймін.

Мәншүк туралы ән көркем фильмінен үзінді

Б.Момышұлының Т. Бигелдинов жөнінде айтқан сөзі. «Т.Бигелдинов – Ұлы Отан соғысында қазақ халқы ерлігінің ең жоғарғы нүктесі!» «Еріне қарап елін,тасына қарап тауын таны» деген,біздің еліміздің ерлігін ерекше танытқан халқымыздың ардагер ұлы ол.Совет Одағында ұлдары екі…