Ертегілер әлемі: 4-сыныпқа арналған авторлық бағдарлама

«Бекітемін»«Келісемін»

Мектеп басшысы:Оқу ісінің

орынбасары:

Панин А. Б. _____Жангужина Ж. К. _____

Таңдау бойынша курс

Қазақ тілі орыс тілді бастауыш сыныптар үшін

Қазақ тілі мұғалімі: Болатхан Н

2017-2018 оқу жылы

Түсінік хат

Бастауыш сыныбында қосымша сабақ ретінде берілген «Ертегілер әлемі» факультатив сабағы алынды. Бұл қосымша сабақ аптасына екі рет өткізіледі. 4 –ші сыныпқа. Оқу жылында барлығы 68 сағат өткізілуге жүктелген. Қазақ ертегілері, тұрмыс-салт ертегілері, қиял- ғажайып, шыншыл, күлдіргі, қожанасыр, хайуанаттар туралы ертегілер жинағы кіргізілді. Балаларды кішкентайынан халық ауыз әдебиетімен сусындатып, олардың ой-өрісін, танымдық қабілетін дамытатын, мәтінді түсініп, мәнерлеп оқыған сайын сөз өнерінің құдіретін түсінеміз. Ақын-жазушылар жазған шығармалар да, өздерін сүйіп оқитын халық шығармалары ертегі, жұмбақ, мақал-мәтелдер, асыл сөздер. Ертегілерді көп тыңдап, көп оқыса білімдері толығып көркем сөйлеуге талпынады. Қандай ертегі болса да, оның негізгі мақсаты – тәрбие. Ал ертегілер – ауыз әдебиетінің – балалардың ой-санасы мен мінез-құлқын қалыптастыратын тарихи мектептің маңызды құралы.

Ертегі идеясын оқушыға дұрыс меңгерту үшін әртүрлі әдістер қолданылады:

- ертегіні ауызша баяндау;

- ертегіні рөлге бөліп оқыту;

- ертегі кейіпкерлеріне мінездеме беру;

- ертегі мазмұнына сай сұрақтар беру;

- ертегі мазмұны бойынша ой қорыту;

- ертегі мазмұны бойынша сюжеттік сурет салу;

- ертегі тапсырмаларын орындау;

- ертегіні сахналау.

Қорыта айта келгенде ертегіні оқыту кезінде балалардың алған әсерлерін байқау мақсатында әңгімелесу әдісін пайдаланып, балалардың ертегі мазмұны бойынша оқиғалардың себептерін ашуға жағдай тудыру.

Базалық мазмұны

Не білу керек? Не біледі?

Ауыз әдебиеті үлгілері:

Ауызша және жазбаша тіл дамыту,қайталау сабақтарына арналған тапсырмалар. Кейіпкерлерге ене отырып, топтық жұмыс жасауды; әртүрлі ертегі кейіпкерлеріне көмектесуді.

Кіріспе сабақ 1 сағат

Ертегілер әлемімен танысу тапсырмалар 1 сағат

Қазақ ертегілері туралы түсінік 25 сағат

Қазақ ертегілері туралы түсінік (1 сағат), Түлкі мен жолбарыс (2 сағат), Кім күшті (2 сағат), Қотыр торғай (2 сағат), Арыстан мен түлкі (2 сағат), Ешкі мен қасқыр (2 сағат),Түлкі мен қырғауыл (2 сағат),Түлкі мен тырна (2 сағат), Жамандық неден болады?(2 сағат),Түлкі мен тауық (2 сағат), Қарға мен баласы (2 сағат), Бес ешкі (2 сағат), Қоянның зары (2 сағат).

Не білу керек? Не біледі?

Ғылыми- танымдылық шығармалардан: мақала, естелік, өмірбаян, күнделік

(аспан әлемі, су асты тіршілігі, табиғат құбылыстары, жаратылыс құпиялары, халықтық әдет-ғұрып, салт-дәстұр туралы шығармалар).

Тұрмыс салт ертегілері 22 сағат

Адам өмірі (2 сағат), Торғай мен адам (2 сағат), Ақыл, ғылым, бақыт (2 сағат), Бақыт іздеушілер (2 сағат), Білгір адам (2 сағат), Бойы бір қарыс,сақалы қырық қарыс (2 сағат),Өнердің күші (2 сағат), Айлакер бала (2 сағат), Зерделі (2 сағат), Етікші (2 сағат), Ырыс кімде? (2 сағат).

Не білу керек? Не біледі?

Халық ауыз әдебиетінің негізгі жанрлары (ертегі, аңыз, наным, сенім өлеңдері,тұрмыс-салт жырлары, жаңылтпаш, жұмбақ, мысал, әңгіме туралы ұғым, шығарманың тақырыбы, идеясы, сюжеті туралы қарапайым түсініктер, теңеу, эпитет, кейіптеу, метафора, қолданысы, олардың анықтамалары, кейіпкерге мінездеме, портрет, диалог, монолог туралы балалардың түсініктеріне сай анықтамалар.

Қожанасыр туралы аңыздар 8 сағат

Жұлдыз қалай жасалды? (2 сағат), Қожанасыр мен оқытушы (2 сағат),Теңіздің суы ащы (2 сағат),Төрттен төртті алса не қалады? (2 сағат).

Не білу керек? Не біледі?

Халық ауыз әдебиеті жанрлары жөнінде (ертегі, өтірік өлең, жыр, жұмбақ, мақал-мәтелдер, жаңылтпаштар, аңыз әңгіме т.б.) арнау, өлеңдер, мысал өлеңдер, сықақ, өлеңдер және т.б.) диолог туралы балалардың түсінігін қалыптастыру.

Күлдіргі ертегілер 10 сағат

Үш қу (2 сағат), Аңқау мен ұры (2 сағат), Әкесі мен баласы (2 сағат), Қостаушы табылса, өтірік айтушы да табылады (2 сағат), Бұқабай мерген…