Ежелгі ғалымдар және ғарыш 23 бет презентациясы

12 сәуір космонавтика күніне орай « Ежелгі ғалымдар және космонавтика » атты тақырыпта ертеңгілік ұйыдастырылды . Онда космонавтикаға үлес қосқан ғалымдарға шолу , еліміздің ұшқыштарына талдау жасалды . Жинақталған жұмыс барысы әріптестеріме көмегін тигізер деген мақсатта ұсынып отырмын .

ШҚО, Абай ауданы, Архат ауылы,

“С. Бекбосынов атындағы орта мектебі”КММ

Тлеубай Бақыт Мұқымжанқызы

Математика, физика пәні мұғалімі

Ежелгі ғалымдар және космонавтика

Космонавтика (грекше “космос” -ғарыш және « наутик » - кеме жүргізу )

Космонавтика әлем кеңістігіндегі ғарыш аппараттарының қозғалысын талдап зерттейді.

Юрий Алексеевич Гагарин

Юрий Алексеевич Гагарин КСРО-ның ұшқыш – космонавы, космосқа тұңғыш ұшқан адам, полковник, Кеңес Одағының Батыры. Ол 1934 жылы 9 наурызда Смоленск облысы, Гжатск ауданы, Глушино селосы, колхозшы жанұясында туылған. 1957 жылы Чкалов әскери авиациялық ұшқыштар училищесін бітірді. 1960 жылы космонавтар қатарына алынды. 1968 жылы ақпанда Москвадағы Н.Е. Жуковский атындағы Әскери –әуе академиясын үздік бітірді. Гагарин 1961 жылы 12 сәуірде дүние жүзінде бірінші болып «Восток» корабль – спутнигімен космосқа ұшты. Ол жерді бір айналып ұшып, 1 сағат, 45 минуттан кейін қайта қонды. Гагарин – қоғамдық-саяси жұмыстар атқарды, дүние жүзінің елдерін аралады, 6,7- сайланған КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаты, ВЛКСМ ОК мүшесі болды. 1966 жылдан Астронавтика мен космос кеңістігін зерттеу жөніндегі халықаралық академияның құрметті мүшесі болды. Гагарин Ленин орденімен және көптеген шетел ордендерімен марапатталды. 1968 жылы 27 наурызда ұшақпен жаттығу кезінде қайтыс болды. Ол Мәскеудегі Қызыл алаңда жерленген.

Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров – қазақтың тұңғыш ғарышкері, техника ғылымдарының докторы, профессор, Кеңес Одағының еңбек сіңірген ұшқыш-сынақшысы, авиация генерал-майоры, Кеңес Одағының Батыры, Қазақстан Республикасының Халық қаһарманы, Қазақстан Республикасының ұшқыш-ғарышкері. Ол 1946 жылы 27 шілдеде Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданы, 1- Май ауылында туылған. Есімі облыстың Құрмет кітабына алтын әріппен жазылды. Ресей Федерациясындағы Армавир жоғары әскери ұшқыштар училищесін бітірген. Әубәкіров 1988 жылы Кеңес Одағына тұңғыш рет әуеде қонбай ұшаққа 2 рет жанармай құйдыру арқылы солтүстік полюске ұшу сапарын ерлікпен орындады.1990 жыл ғарышкерлер құрамына алынды. 1991 жылы 2 сәуірде Кеңес Одағы Ғарышкерлер даярлау орталығында ғарышқа ұшу дайындығына кірісіп, сол жылы 2 қазанда Байқоңырдан «Союз ТМ-13» кемесімен ғарышқа ұшты. Ол өзге ғарышкерлермен бірге биотехнология, металлургия, медицина салалары және Арал аймағы бойынша ғылыми- зерттеу жұмыстарын жүргізді. Ол 1991 жылы 10 қазанда Жерге оралды. Тоқтар Әубәкіров 1992-93 жылдары Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің 1- орынбасары, 1993- 94 жылдары Қазақстан Республикасы Ұлттық Аэроғарыштық агенттігінің бас директоры, Ғылым

Талғат Мұсабаев 1951 жылы 7 қаңтарда Алматы облысы, Жамбыл ауданы, Қарғалы селосында дүниеге келген. Ригадағы Азаматтық авиация инженерлері институтына оқуға түседі. Азаматтық авиация жасағы бірлестігіне радио саласының инженері болып жұмысқа орналасады. Қазақстанның азаматтық авиация басқармасының саяс- тәрбие бөліміне нұсқаушы болып жұмысқа тағайындалады. Азаматтық авиацияның оқу- жаттығу жасағында оқып, азаматтық авиацияның ұшқышы деген куәлік алып үлгереді. Қазан айында армандаған оқуына қабылданады. Келесі жылы ғарышкер деген құжатқа ие болады. 1994 жылы Тағат Мұсабаев бортинженер ретінде Союз ТМ – 19 ғарыш кемесімен көк аспаннан тұңғиығына тұңғыш рет сапар шекті. 1996 жылы 29 қаңтарда екінші рет ғарышқа аттанды. Бұл жолы Союз ТМ – 27 деп аталатын ғарыш кемесімен өзі басқарды. Екінші сапарныда 207 тәулік бойы ғарыш кеңістігінде қалықтады. Бұл жолы кемеден тысқары шығып жұмыс істеді. Бүгінде оның кеудесінде Ресей Федерациясының Батыры, Халық қаһарманы алтын жұлдыздарымен қоса бірнеше орден, медельдар жарқырайды.

Әбу Насыр Әл- Фараби

Әбу Насыр Әл- Фараби (Мұхаммед ибн Узлағ Тархани) – Аристотельден кейін дүние жүзілік білім мен мәдениеттің екінші ұстазы атанған данышпан, ойшыл, энциклопедист ғалым. Ол Сырдария бойында, ерте замандағы түркі халықтарының орталық қаласы Отырарда туылған. 870 жылы Отырарды арабтар Фараб деп атаған. Сол бойынша ұлы ұстаз Фараби аталған. Асқан зерек, алғыр жас білім- ғылым іздеп көп жерлерді аралап, саяхаттар жасайды. Үш тілде – түркі, парсы, араб тілдерінде сөйлей де, жаза да біліп, грекше,латынша, санскритше, тағы бірнеше тілді білген. Қазір қолымызда ғалымның 50 шақты еңбегі бар. Олар: «Алмагеске түсініктеме», «Геометриялық сызықтар жасаудың әдістері», «Астрология», «Китаб әл- мусика әл- кабир» т.б. физика саласында Әл- Фарабидің көрнекті еңбегі «Вакуум туралы» деп аталады. Әбу Насыр Әл- Фараби 950 жылы қайтыс болды.

Шығыс данышпаны әл Фараби

ғарыш туралы трактатында

Жер мен жұлдызды аспан

жайында жазды

Ұлықбек

Ұлықбек – қылышынан қан тамған басқыншы, ә мірші ақсақ Темірдің немересі. Шын аты – Мұхаммед Тарағай. Ол 1394 жылы 22 наурызда Самарқан қаласында туылған. Ұлықбек жастайынан поэзияға, философияға, тарихқа, әсіресе, астрономияға құштар болады. Атасы Темір қайтыс болғаннан кейін Ұлықбек 15 жасында Орта Азия мен Оңтүстік Қазақстанның едәуір бөлігінің әміршісі болды. Алайда ол патша болып ата жолын қумады, ақыл- парасатын жаугершілікке, қанқұйлы соғыстарға емес, әлем сырын ашып, табиғат құпиясын білуге жұмсайды. Самарқантта аспан шырақтарын бақылауға арналған зәулім обсерватория салдырады. Бірнеше қалаларда жоғары оқу орындары – медреселер ұйымдастырады.

Самарқанттағы Ұлықбек медресесінің ғимараты күні бүгінгі дейін сақталған. Ұлықбек обсерваториясында жүргізілген зерттеу- бақылаулар нәтижесінде «Жаңа астрономиялық таблицалар» немесе «Ұлықбек таблицалары» атты көлемді ғылыми еңбек жазылды. Аспандағы 1018 жұлдыздың…